Đề thi thử vào lớp 10 Môn ngữ văn 9 chuẩn cấu trúc đề 2026

[Trang Dimple]

Bài làm Tham Khảo Câu 2 Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về khổ thơ thứ 5.
Mẹ ru em ngủ tròn đêm
Thầy ru khi mặt trời lên mỗi ngày
Trong em hạt chữ xếp dày
Đừng quên mẹ vẫn lo gầy hạt cơm​

Nhà thơ Pháp Voltaire đã từng quan niệm: “Thơ là nhạc của tâm hồn, nhất là những tâm hồn cao cả và đa cảm”. Quả đúng như vậy! Thơ chỉ bật ra khi trong tim người nghệ sĩ đã rung lên những nhịp đập thổn thức, đang ngân lên những giai điệu của tâm hồn. Và thi phẩm “Lời ru của thầy” của Đoàn Vị Thượng cũng đã được ra đời từ tình cảm, cảm xúc chân thành mà tác giả dành cho người thầy cùng những “lời ru”. Cảm xúc chân thành ấy đã được kết tinh và trở nên đầy đủ hơn qua khổ thơ thứ năm khi đó không chỉ là tình cảm dành cho người thầy mà còn là tình cảm dành cho người mẹ của mình. Đó là sự biết ơn, trân trọng, niềm kính yêu đối với mẹ và thầy:

“Mẹ ru em ngủ tròn đêm
Thầy ru khi mặt trời lên mỗi ngày”.​

“Mẹ” và “Thầy” được đặt song hành với nhau cùng tiếng hát, lời ru. Nếu mẹ đưa “em” vào những giấc ngủ đêm đêm cùng câu hát chứa chan những thông điệp sâu sắc thì ban ngày “em” cũng được đưa nôi bởi tiếng ru của thầy – những bài học về con chữ, con người. Tiếng “ru” được lặp lại hai lần đã nhấn mạnh vai trò của cả người thầy và người mẹ - những người đã cùng nhau vun đắp cuộc sống của con. Hơn thế nữa, đó còn là một lời nhắc nhở:

“Trong em hạt chữ xếp dày
Đừng quên mẹ vẫn lo gầy hạt cơm”.​

Việc gọi chữ là “hạt” gợi cho ta hình ảnh của những bông lúa trĩu hạt, đầy và dày. Lượng kiến thức cũng như thế mà bao la, rộng lớn hơn trong “em” qua khúc ru của thầy. Để rồi từ ấy, nhà thơ khéo léo chuyển sang hình ảnh người mẹ lam lũ, vất vả, lo cho con từng “hạt cơm”. “Đừng quên” được đặt lên đầu dòng thơ đã trực tiếp gợi nhắc ta về công lao của người mẹ. Quả thực, “Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy”! Không nên chỉ vì những kiến thức mà quên đi công lao mẹ cha đã nuôi ta lớn khôn. Những tình cảm và thông điệp sâu sắc ấy đã được thể hiện qua một hình thức nghệ thuật đặc sắc. Thật đúng như Xuân Diệu quan niệm: “Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài”. Trước hết, tác giả đã sử dụng thể thơ lục bát phù hợp với việc diễn tả cảm xúc cùng ngôn ngữ giản dị, trong sáng, giàu sức gợi hình. Giọng điệu thơ tâm tình, tha thiết như một lời nhắn nhủ nhẹ nhàng, trực tiếp đến mỗi học trò, mỗi người con, khiến những lời thơ thấm sâu hơn trong lòng bạn đọc. Các hình ảnh đối lập như “đêm – mặt trời”, “dày – gầy” kết hợp cùng biệp pháp tu từ điệp ngữ đã thành công làm nổi bật thông điệp, chủ đề của bài thơ. Đồng thời, những lời thơ của Đoàn Vị Thượng còn nhắn nhủ đến mỗi chúng ta một thông điệp ý nghĩa: Hãy luôn biết ơn, trân trọng công lao to lớn của mẹ cha, cô thầy – những người đã dạy dỗ, nuôi ta lớn khôn. Với những giá trị và ý nghĩa sâu sắc như vậy, khổ thơ năm cùng toàn bài thơ “Lời ru của thầy” của Đoàn Vị Thượng chắc chắn sẽ là những vần thơ trác tuyệt, là “viên kim cương lấp lánh” (Sóng Hồng) neo đậu mãi trong trái tim bạn đọc bao thế hệ, sống mãi với mai hậu, băng qua dòng chảy của thời gian!

Nguồn : Bài Làm của em Hoàng Khánh Linh lớp 9A1 Trường THCS Thái Hòa