Bài 22- Quang hợp ở thực vật - Khoa học tự nhiên 7- sinh học

[Trang Dimple]

Bài 22: Quang hợp ở thực vật nằm trong Chương VII: Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở sinh vật của chương trình Khoa học tự nhiên 7. Dưới đây là tổng hợp hệ thống kiến thức cốt lõi và đầy đủ của bài học dựa trên nội dung sách giáo khoa (SGK) và sách giáo viên (SGV):
Bài 22- Quang hợp ở thực vật - Khoa học tự nhiên 7- sinh học

I. KHÁI QUÁT VỀ QUANG HỢP

- Quag hợp là một trong những quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng quan trọng ở thực vật.

1. Khái niệm quang hợp

- Khái niệm quang hợp: Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và khí carbon dioxide nhờ năng lượng ánh sáng đã được diệp lục hấp thu để tổng hợp chất hữu cơ và giải phóng oxygen.

Quang hợp ở thực vật

2. Phương trình tổng quát

- Phương trình tổng quát cho quá trình quang hợp:

- Các phân tử glucose tạo thành trong quang hợp liên kết với nhau hình thành nên tinh bột là chất dữ trữ đặc trưng của thực vật.

3. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

Trong quang hợp, trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng thời:

- Nước và carbon dioxide được lấy từ môi trường ngoài để tổng hợp thành chất hữu cơ và giải phóng ra khí oxygen.

- Đồng thời, trong quá trình này, năng lượng từ ánh sáng mặt trời (quang năng) được chuyển hóa thành năng lượng hóa học (hóa năng) tích lũy trong các chất hữu cơ.

II. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP

- Quang hợp ở thực vật diễn ra chủ yếu ở lá, trong bào quan quang hợp là lục lạp.

- Các đặc điểm của lá cây phù hợp với chức năng quang hợp:

Sơ đồ mô tả vai trò của lá với chức năng quang hợp​

Bộ phận​	Đặc điểm​	Vai trò trong quang hợp​
Phiến lá​	Dạng bản mỏng, diện tích bề mặt lớn​	Giúp hấp thu được nhiều ánh sáng.​
Lục lạp​	Chứa diệp lục​	Giúp hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng.​
Gân lá​	Phân bố khắp phiến lá​	Giúp vận chuyển nước, muối khoáng đến các tế bào lá để thực hiện quá trình quang hợp đồng thời vận chuyển chất hữu cơ do quang hợp tổng hợp ra đến bộ phận khác của cây.​
Khí khổng​	Phân bố nhiều ở lớp biểu bì, có khả năng đóng mở​	Giúp trao đổi khí: Khí khổng là nơi carbon dioxide từ bên ngoài vào trong lá để cung cấp cho quá trình quang hợp đồng thời cũng là nơi khí oxygen được tạo ra trong quang hợp đi từ trong lá ra ngoài môi trường.​

 

[Trang Dimple]

Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp

Lá cây là cơ quan chủ yếu đảm nhận chức năng quang hợp. Cấu tạo bên ngoài và bên trong của lá thích nghi hoàn hảo với chức năng này:

• Phiến lá: Có dạng bản mỏng, diện tích bề mặt lớn giúp lá cây có thể hấp thụ và thu nhận được nhiều ánh sáng mặt trời. Ở đa số thực vật, mặt trên của lá có màu xanh đậm hơn mặt dưới do các tế bào phía trên tập trung lượng lục lạp nhiều hơn nhằm hấp thụ năng lượng ánh sáng tối đa.
• Gân lá: Có hệ thống mạch dẫn phân bố khắp phiến lá để vận chuyển nước và muối khoáng (lấy từ rễ hút từ đất lên thân rồi dẫn đến lá) làm nguyên liệu quang hợp, đồng thời dẫn các chất hữu cơ sản phẩm từ lá đến các bộ phận khác của cây.
• Lục lạp: Là bào quan chứa chất diệp lục có khả năng hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh sáng thành hóa năng. Chất hữu cơ cũng được tổng hợp trực tiếp tại đây.
• Khí khổng: Nằm ở lớp biểu bì của lá (thường tập trung nhiều ở mặt dưới của lá cây trên cạn). Khí khổng có khả năng đóng mở linh hoạt, là nơi cho phép khí carbon dioxide đi vào bên trong lá và giải phóng khí oxygen cũng như thoát hơi nước ra ngoài môi trường.

Trường hợp đặc biệt: Ở những loài thực vật có lá biến đổi như xương rồng (lá biến thành gai), cây cành giao (lá rụng sớm)... thì bộ phận thân non hoặc cành có màu xanh (chứa lục lạp và diệp lục) sẽ thực hiện quá trình quang hợp thay thế cho lá

 

[Trang Dimple]

Bài 22: Quang hợp ở thực vật

 

[Trang Dimple]