Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 44,827
Kế hoạch bài dạy - Lịch sử 7- tích hợp Năng lực số- Bài 9 Đất nước buổi đầu độc lập (939 – 967) tiết 2
CHƯƠNG 4: ĐẤT NƯỚC DƯỚI THỜI CÁC VƯƠNG TRIỀU NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ (939 – 1009)
BÀI 9: ĐẤT NƯỚC BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP (939 – 967)
Thời lượng: Tiết 2 | Thực hiện: Mục 2: Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau khi học xong Tiết 2 - Mục 2 của bài học này, học sinh sẽ:
Trình bày được tình hình đất nước sau khi Ngô Quyền mất (tình trạng cát cứ của 12 sứ quân).
Trình bày được những nét chính về công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh.
Đánh giá được ý nghĩa lịch sử của công cuộc chấm dứt tình trạng loạn 12 sứ quân đối với tiến trình lịch sử dân tộc.
Bám sát Yêu cầu cần đạt dưới tên bài trong SGK Lịch sử 7 (Bộ KNTT, trang 45 - 47) và Sách giáo viên Lịch sử 8 (Phần chung về đổi mới phương pháp GDPT 2018).
2. Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động khai thác thông tin SGK (trang 46, 47), đọc phân tích Lược đồ "Cát cứ của 12 sứ quân" và tư liệu lịch sử thành văn để chiếm lĩnh kiến thức.
Giao tiếp & Hợp tác: Trao đổi, thảo luận nhóm hiệu quả, biết phân công công việc, lắng nghe và phản biện tích cực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Biết vận dụng tư duy hệ thống để phân tích nguyên nhân bùng nổ hoạ 12 sứ quân và các yếu tố tạo nên thắng lợi của Đinh Bộ Lĩnh.
Năng lực đặc thù (Năng lực Lịch sử):
Tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng thông tin từ Lược đồ Hình 1 (SGK tr.46), hình ảnh Di sản Tràng An - Đền thờ Đinh Tiên Hoàng (Hình 2 tr.47) và trích đoạn nhận xét của nhà sử học Lê Văn Hưu trong Đại Việt sử ký toàn thư.
Nhận thức và tư duy lịch sử: Tái hiện được bức tranh đất nước thời loạn 12 sứ quân; phân tích các bước đi tài tình (vừa mềm dẻo vừa cứng rắn) của Đinh Bộ Lĩnh trong công cuộc dẹp loạn, khôi phục sự thống nhất quốc gia.
Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Nhận thức được bài học lịch sử về sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc và vai trò của người thủ lĩnh kiệt xuất trong những thời điểm bước ngoặt của lịch sử.
Năng lực số:
Mã 2.1.TC1a (Tương tác thông qua công nghệ số): Học sinh tương tác, trả lời các câu hỏi nhận thức dựa trên việc quan sát Lược đồ số "Cát cứ 12 sứ quân", Bài giảng điện tử và hình ảnh 3D Di sản Quần thể danh thắng Tràng An - Đền Đinh Tiên Hoàng do giáo viên trình chiếu trên màn hình chung.
Mã 3.1.TC1a (Tạo nội dung số): Học sinh tóm tắt diễn biến, kết quả công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh thành Sơ đồ Xương cá (Fishbone Diagram) hoặc Sơ đồ tiến trình trên giấy tại lớp, làm tiền đề số hóa sản phẩm ngoài giờ học.
Năng lực AI (Tích hợp ở Hoạt động Vận dụng & Dặn dò về nhà - HS KHÔNG sử dụng thiết bị cá nhân trên lớp):
Mã NLc (Sử dụng công cụ AI phục vụ học tập): Học sinh biết đặt câu lệnh Prompt mô phỏng tại nhà để yêu cầu công cụ AI (ChatGPT/Gemini) hỗ trợ gợi ý dàn ý phân tích các yếu tố giúp Đinh Bộ Lĩnh thu phục 12 sứ quân.
Mã NLa (Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI): Học sinh đọc lại SGK Lịch sử 7 (trang 46, 47) để đối chiếu, kiểm chứng thông tin AI cung cấp, chỉ ra 02 điểm AI trả lời chính xác và 01 điểm AI đưa thông tin chưa chuẩn hoặc quá phức tạp ngoài bài học.
Mã NLb (Đạo đức AI): Học sinh tự viết lại bài thu hoạch bằng văn phong của chính mình, tuân thủ nguyên tắc trung thực học thuật và trích dẫn nguồn tham khảo AI minh bạch.
3. Phẩm chất
Yêu nước & Trách nhiệm: Khâm phục và tự hào về công lao to lớn của Anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh; có ý thức giữ gìn, bảo vệ sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Chăm chỉ & Trung thực: Tích cực thực hiện các nhiệm vụ học tập nhóm, trung thực trong trao đổi, thảo luận và báo cáo sản phẩm.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức sâu sắc bài học lịch sử: Nguy cơ chia cắt, bè phái nội bộ là mối họa lớn nhất đối với sự tồn vong của dân tộc; lòng đại đoàn kết và sự thống nhất lãnh thổ là nền tảng cốt lõi để xây dựng tiềm lực quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.
II. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides Presentation) thiết kế sinh động, trực quan.
Học liệu số trình chiếu trên màn hình chung:
Video clip ngắn (2 phút) mô phỏng truyền thuyết "Cờ lau tập trận" và công cuộc dẹp loạn 12 sứ quân của Đinh Bộ Lĩnh.
Lược đồ số "Cát cứ của 12 sứ quân" (Hình 1 - SGK tr.46) có hiệu ứng nhấp nháy vùng chiếm cứ.
Hình ảnh Khu di tích Đền thờ Đinh Tiên Hoàng tại Quần thể danh thắng Tràng An - Ninh Bình (Hình 2 - SGK tr.47).
Tư liệu văn bản chép lời nhà sử học Lê Văn Hưu trong Đại Việt sử ký toàn thư.
Phiếu học tập số 2 (Phiếu phân tích Sơ đồ Xương cá dành cho các nhóm).
Học sinh chuẩn bị
SGK Lịch sử và Địa lí 7 (Phần Lịch sử - Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống).
Vở ghi, bút, thước kẻ, giấy A4/bảng phụ để làm sản phẩm nhóm.
Đọc trước Bài 9 - Mục 2 SGK trang 46, 47.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU / KHỞI ĐỘNG (3 – 5 phút)
Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú, kích thích tò mò, kết nối bối cảnh đất nước sau khi Ngô Quyền mất với sự xuất hiện của Đinh Bộ Lĩnh.
Nội dung & Cách thức tổ chức:
GV trình chiếu 01 Video ngắn (khoảng 2 phút) về hình ảnh Đinh Bộ Lĩnh thời thơ ấu chăn trâu tập trận cờ lau và bối cảnh đất nước rối loạn thời 12 sứ quân, sau đó đưa ra 3 câu hỏi tương tác trên màn hình.
Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân của HS.
Tiến trình thực hiện:
Chuyển giao nhiệm vụ: GV chiếu video 2 phút và đặt 3 câu hỏi tương tác trên màn hình:
Hình ảnh "cờ lau tập trận" trong video gắn liền với tuổi thơ của nhân vật lịch sử nào?
Tình trạng đất nước bị chia rẽ, nhiều thế lực phong kiến nổi lên chiếm giữ các vùng sau khi nhà Ngô suy yếu được gọi là gì?
Nhân vật lịch sử này đã có đóng góp vĩ đại nào đối với dân tộc ở thế kỉ X?
Thực hiện nhiệm vụ: HS chú ý quan sát video, suy nghĩ cá nhân trong 1 phút.
Báo cáo, thảo luận: GV mời 2 – 3 HS xung phong trả lời nhanh.
(Dự kiến đáp án: 1. Đinh Bộ Lĩnh; 2. Loạn 12 sứ quân / Tình trạng cát cứ của 12 sứ quân; 3. Dẹp yên 12 sứ quân, thống nhất đất nước, lập ra nhà Đinh).
Kết luận, nhận định & Dẫn dắt: GV nhận xét, khen ngợi và dẫn dắt: Năm 944, Ngô Quyền mất, đất nước rơi vào cảnh "trăm họ lầm than" bởi cuộc tranh giành quyền lực giữa các sứ quân. Trong gian khó, người con đất Hoa Lư – Đinh Bộ Lĩnh đã phất cờ dẹp loạn. Bằng tài năng và mưu lược, ông đã quy tụ lòng dân, thống nhất lại giang sơn. Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay - Bài 9 (Tiết 2) - Mục 2: Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (20 – 25 phút)
NỘI DUNG 2: Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh (20 – 22 phút)
Phân tích nội dung kiến thức: Mục 2 bao gồm 3 mạch kiến thức chính có quan hệ nguyên nhân - kết quả:
Bối cảnh: Năm 944 Ngô Quyền mất, nhà Ngô suy yếu. Năm 965 nhà Ngô tan rã, đất nước rơi vào tình trạng cát cứ của 12 sứ quân (gây tổn hại lớn cho nhân dân, đất nước nguy cơ bị phương Bắc xâm lược).
Quá trình thống nhất: Đinh Bộ Lĩnh (đất Hoa Lư, Ninh Bình) nổi lên, được tôn là Vạn Thắng Vương. Trong 2 năm (966 – 967), ông dùng các biện pháp kết hợp mềm dẻo (liên kết, gả con gái, thu phục) và cứng rắn (dùng quân sự dẹp yên) để chấm dứt tình trạng cát cứ.
Kết quả, ý nghĩa: Thống nhất lại đất nước, lập ra nhà Đinh; chấm dứt nguy cơ chia cắt, đặt nền móng xây dựng quốc gia Đại Cồ Việt vững mạnh.
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
CHƯƠNG 4: ĐẤT NƯỚC DƯỚI THỜI CÁC VƯƠNG TRIỀU NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ (939 – 1009)
BÀI 9: ĐẤT NƯỚC BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP (939 – 967)
Thời lượng: Tiết 2 | Thực hiện: Mục 2: Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau khi học xong Tiết 2 - Mục 2 của bài học này, học sinh sẽ:
Trình bày được tình hình đất nước sau khi Ngô Quyền mất (tình trạng cát cứ của 12 sứ quân).
Trình bày được những nét chính về công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh.
Đánh giá được ý nghĩa lịch sử của công cuộc chấm dứt tình trạng loạn 12 sứ quân đối với tiến trình lịch sử dân tộc.
Bám sát Yêu cầu cần đạt dưới tên bài trong SGK Lịch sử 7 (Bộ KNTT, trang 45 - 47) và Sách giáo viên Lịch sử 8 (Phần chung về đổi mới phương pháp GDPT 2018).
2. Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động khai thác thông tin SGK (trang 46, 47), đọc phân tích Lược đồ "Cát cứ của 12 sứ quân" và tư liệu lịch sử thành văn để chiếm lĩnh kiến thức.
Giao tiếp & Hợp tác: Trao đổi, thảo luận nhóm hiệu quả, biết phân công công việc, lắng nghe và phản biện tích cực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Biết vận dụng tư duy hệ thống để phân tích nguyên nhân bùng nổ hoạ 12 sứ quân và các yếu tố tạo nên thắng lợi của Đinh Bộ Lĩnh.
Năng lực đặc thù (Năng lực Lịch sử):
Tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng thông tin từ Lược đồ Hình 1 (SGK tr.46), hình ảnh Di sản Tràng An - Đền thờ Đinh Tiên Hoàng (Hình 2 tr.47) và trích đoạn nhận xét của nhà sử học Lê Văn Hưu trong Đại Việt sử ký toàn thư.
Nhận thức và tư duy lịch sử: Tái hiện được bức tranh đất nước thời loạn 12 sứ quân; phân tích các bước đi tài tình (vừa mềm dẻo vừa cứng rắn) của Đinh Bộ Lĩnh trong công cuộc dẹp loạn, khôi phục sự thống nhất quốc gia.
Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Nhận thức được bài học lịch sử về sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc và vai trò của người thủ lĩnh kiệt xuất trong những thời điểm bước ngoặt của lịch sử.
Năng lực số:
Mã 2.1.TC1a (Tương tác thông qua công nghệ số): Học sinh tương tác, trả lời các câu hỏi nhận thức dựa trên việc quan sát Lược đồ số "Cát cứ 12 sứ quân", Bài giảng điện tử và hình ảnh 3D Di sản Quần thể danh thắng Tràng An - Đền Đinh Tiên Hoàng do giáo viên trình chiếu trên màn hình chung.
Mã 3.1.TC1a (Tạo nội dung số): Học sinh tóm tắt diễn biến, kết quả công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh thành Sơ đồ Xương cá (Fishbone Diagram) hoặc Sơ đồ tiến trình trên giấy tại lớp, làm tiền đề số hóa sản phẩm ngoài giờ học.
Năng lực AI (Tích hợp ở Hoạt động Vận dụng & Dặn dò về nhà - HS KHÔNG sử dụng thiết bị cá nhân trên lớp):
Mã NLc (Sử dụng công cụ AI phục vụ học tập): Học sinh biết đặt câu lệnh Prompt mô phỏng tại nhà để yêu cầu công cụ AI (ChatGPT/Gemini) hỗ trợ gợi ý dàn ý phân tích các yếu tố giúp Đinh Bộ Lĩnh thu phục 12 sứ quân.
Mã NLa (Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI): Học sinh đọc lại SGK Lịch sử 7 (trang 46, 47) để đối chiếu, kiểm chứng thông tin AI cung cấp, chỉ ra 02 điểm AI trả lời chính xác và 01 điểm AI đưa thông tin chưa chuẩn hoặc quá phức tạp ngoài bài học.
Mã NLb (Đạo đức AI): Học sinh tự viết lại bài thu hoạch bằng văn phong của chính mình, tuân thủ nguyên tắc trung thực học thuật và trích dẫn nguồn tham khảo AI minh bạch.
3. Phẩm chất
Yêu nước & Trách nhiệm: Khâm phục và tự hào về công lao to lớn của Anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh; có ý thức giữ gìn, bảo vệ sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Chăm chỉ & Trung thực: Tích cực thực hiện các nhiệm vụ học tập nhóm, trung thực trong trao đổi, thảo luận và báo cáo sản phẩm.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức sâu sắc bài học lịch sử: Nguy cơ chia cắt, bè phái nội bộ là mối họa lớn nhất đối với sự tồn vong của dân tộc; lòng đại đoàn kết và sự thống nhất lãnh thổ là nền tảng cốt lõi để xây dựng tiềm lực quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.
II. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides Presentation) thiết kế sinh động, trực quan.
Học liệu số trình chiếu trên màn hình chung:
Video clip ngắn (2 phút) mô phỏng truyền thuyết "Cờ lau tập trận" và công cuộc dẹp loạn 12 sứ quân của Đinh Bộ Lĩnh.
Lược đồ số "Cát cứ của 12 sứ quân" (Hình 1 - SGK tr.46) có hiệu ứng nhấp nháy vùng chiếm cứ.
Hình ảnh Khu di tích Đền thờ Đinh Tiên Hoàng tại Quần thể danh thắng Tràng An - Ninh Bình (Hình 2 - SGK tr.47).
Tư liệu văn bản chép lời nhà sử học Lê Văn Hưu trong Đại Việt sử ký toàn thư.
Phiếu học tập số 2 (Phiếu phân tích Sơ đồ Xương cá dành cho các nhóm).
Học sinh chuẩn bị
SGK Lịch sử và Địa lí 7 (Phần Lịch sử - Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống).
Vở ghi, bút, thước kẻ, giấy A4/bảng phụ để làm sản phẩm nhóm.
Đọc trước Bài 9 - Mục 2 SGK trang 46, 47.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU / KHỞI ĐỘNG (3 – 5 phút)
Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú, kích thích tò mò, kết nối bối cảnh đất nước sau khi Ngô Quyền mất với sự xuất hiện của Đinh Bộ Lĩnh.
Nội dung & Cách thức tổ chức:
GV trình chiếu 01 Video ngắn (khoảng 2 phút) về hình ảnh Đinh Bộ Lĩnh thời thơ ấu chăn trâu tập trận cờ lau và bối cảnh đất nước rối loạn thời 12 sứ quân, sau đó đưa ra 3 câu hỏi tương tác trên màn hình.
Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân của HS.
Tiến trình thực hiện:
Chuyển giao nhiệm vụ: GV chiếu video 2 phút và đặt 3 câu hỏi tương tác trên màn hình:
Hình ảnh "cờ lau tập trận" trong video gắn liền với tuổi thơ của nhân vật lịch sử nào?
Tình trạng đất nước bị chia rẽ, nhiều thế lực phong kiến nổi lên chiếm giữ các vùng sau khi nhà Ngô suy yếu được gọi là gì?
Nhân vật lịch sử này đã có đóng góp vĩ đại nào đối với dân tộc ở thế kỉ X?
Thực hiện nhiệm vụ: HS chú ý quan sát video, suy nghĩ cá nhân trong 1 phút.
Báo cáo, thảo luận: GV mời 2 – 3 HS xung phong trả lời nhanh.
(Dự kiến đáp án: 1. Đinh Bộ Lĩnh; 2. Loạn 12 sứ quân / Tình trạng cát cứ của 12 sứ quân; 3. Dẹp yên 12 sứ quân, thống nhất đất nước, lập ra nhà Đinh).
Kết luận, nhận định & Dẫn dắt: GV nhận xét, khen ngợi và dẫn dắt: Năm 944, Ngô Quyền mất, đất nước rơi vào cảnh "trăm họ lầm than" bởi cuộc tranh giành quyền lực giữa các sứ quân. Trong gian khó, người con đất Hoa Lư – Đinh Bộ Lĩnh đã phất cờ dẹp loạn. Bằng tài năng và mưu lược, ông đã quy tụ lòng dân, thống nhất lại giang sơn. Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay - Bài 9 (Tiết 2) - Mục 2: Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (20 – 25 phút)
NỘI DUNG 2: Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh (20 – 22 phút)
Phân tích nội dung kiến thức: Mục 2 bao gồm 3 mạch kiến thức chính có quan hệ nguyên nhân - kết quả:
Bối cảnh: Năm 944 Ngô Quyền mất, nhà Ngô suy yếu. Năm 965 nhà Ngô tan rã, đất nước rơi vào tình trạng cát cứ của 12 sứ quân (gây tổn hại lớn cho nhân dân, đất nước nguy cơ bị phương Bắc xâm lược).
Quá trình thống nhất: Đinh Bộ Lĩnh (đất Hoa Lư, Ninh Bình) nổi lên, được tôn là Vạn Thắng Vương. Trong 2 năm (966 – 967), ông dùng các biện pháp kết hợp mềm dẻo (liên kết, gả con gái, thu phục) và cứng rắn (dùng quân sự dẹp yên) để chấm dứt tình trạng cát cứ.
Kết quả, ý nghĩa: Thống nhất lại đất nước, lập ra nhà Đinh; chấm dứt nguy cơ chia cắt, đặt nền móng xây dựng quốc gia Đại Cồ Việt vững mạnh.
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
