Bài đọc "Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân" (theo Minh Nhương) nằm trong Bài 9 (Tuần 23) thuộc sách Tiếng Việt 5 - Tập hai (trang 43 – 44)
Bài đọc Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân (theo Minh Nhương) nằm trong Bài 9 (Tuần 23) thuộc sách Ti...png

Văn bản: Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa.

Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa. Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội nhanh như sóc, thoăn thoắt leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhẫy để lấy nén hương cắm ở trên ngọn. Có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên,... Khi mang được nén hương xuống, người dự thi được phát ba que diêm để châm vào hương cho cháy thành ngọn lửa. Trong khi đó, những người trong đội, mỗi người một việc. Người thì ngồi vót những thanh tre già thành những chiếc đũa bông. Người thì nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, người thì lấy nước và bắt đầu thổi cơm.

Mỗi người nấu cơm đều mang một cái cần tre được cắm rất khéo vào dây lưng, uốn cong hình cánh cung từ phía sau ra trước mặt, đầu cần treo cái nồi nho nhỏ. Người nấu cơm tay giữ cần, tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng. Các đội vừa thổi cơm vừa đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong sự cổ vũ nồng nhiệt của người xem hội.

Sau độ một giờ rưỡi, các nồi cơm được lần lượt trình trước cửa đình. Mỗi nồi cơm được đánh một số để giữ bí mật. Ban giám khảo chấm theo ba tiêu chí: cơm trắng, dẻo và không có cháy. Cuộc thi nào cũng hồi hộp và việc giật giải đã trở thành niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng.

(Theo Minh Nhương)

1. Tóm tắt nội dung bài đọc
-Nguồn gốc: Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân (thuộc xã Đan Phượng, Hà Nội) bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa.
-Diễn biến hội thi:
+Lấy lửa: Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội nhanh như sóc leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhảy để lấy nén hương cắm trên ngọn. Lấy được nén hương xuống, họ được phát ba que diêm để châm hương cháy thành ngọn lửa.
+Chuẩn bị nấu cơm: Trong khi một người leo lấy lửa, các thành viên khác trong đội phối hợp nhịp nhàng, mỗi người một việc: người ngồi vót thanh tre già thành đũa bông, người nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, người đi lấy nước.
+Thổi cơm: Mỗi người nấu cơm mang một cái cần tre cắm khéo vào dây lưng, uốn cong hình cánh cung từ phía sau ra trước mặt, đầu cần treo chiếc nồi nho nhỏ. Người nấu một tay giữ cần, một tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng, vừa thổi cơm vừa đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong tiếng cổ vũ nồng nhiệt.
+Chấm giải: Sau độ một giờ rưỡi, các nồi cơm lần lượt trình trước cửa đình và được đánh số để giữ bí mật. Ban giám khảo chấm theo ba tiêu chí: cơm trắng, dẻo và không có cháy.
2. Chú thích từ ngữ
-Đồng Vân: Tên một làng thuộc xã Đan Phượng, Hà Nội.
-Sông Đáy: Một nhánh của sông Hồng.
-Đình: Ngôi nhà to, rộng của làng thời xưa, dùng làm nơi thờ thành hoàng và họp việc làng.
3. Gợi ý trả lời câu hỏi tìm hiểu bài (Trang 44)
câu 1 Hội thổi cơm thi của làng Đồng Vân bắt nguồn từ đâu?

Hội thổi cơm thi bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa.
Câu 2 Cách lấy lửa để nấu cơm trong cuộc thi được miêu tả như thế nào?
Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhảy để lấy nén hương cắm ở trên ngọn. Mang được nén hương xuống, người dự thi được phát ba que diêm để châm cho hương cháy thành ngọn lửa.
Câu 3 Kể tên những việc làm đan xen cùng việc lấy lửa. Các thành viên của mỗi đội đã phối hợp với nhau như thế nào?
Các việc làm đan xen: vót thanh tre già thành đũa bông, giã thóc, giần sàng thành gạo, lấy nước.
Các thành viên phối hợp rất nhịp nhàng, ăn ý: mỗi người một việc đồng thời thực hiện để kịp tiến độ cuộc thi.
câu 4 Xếp các hoạt động vào nhóm thích hợp:
Chuẩn bị nấu cơm: Giã thóc, giần sàng thành gạo, lấy nước, vót đũa bông.
Nấu cơm: Tay giữ cần tre treo nồi, tay cầm đuốc đung đưa, di chuyển đan xen uốn lượn trên sân đình.
Chấm giải cuộc thi: Trình các nồi cơm trước cửa đình, đánh số bí mật và chấm theo tiêu chí.
Câu 5 Ý nghĩa của bài đọc:
Bài đọc ca ngợi nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo, thể hiện sự khéo léo, tinh thần đoàn kết và niềm tự hào dân tộc của người Việt.
 
Nét Đẹp Truyền Thống Trong Hội Thổi Cơm Thi Ở Đồng Vân

Chào các bạn yêu văn hóa Việt! Hôm nay, hãy cùng tôi trở về vùng đất xứ Đoài cổ kính để khám phá một trong những hội thi dân gian độc đáo và giàu bản sắc bậc nhất của đồng bằng Bắc Bộ: Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân.
Lễ hội làng Việt bên mái đình-Nét Đẹp Truyền Thống Trong Hội Thổi Cơm Thi Ở Đồng Vân.png


1. Giới Thiệu Về Nguồn Gốc Và Khung Cảnh Hội Thi

Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân không chỉ đơn thuần là một cuộc tranh tài nấu nướng dân gian, mà còn mang trong mình bề dày lịch sử ngàn năm. Tìm về nguồn gốc, hội thi bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa. Sự kết hợp giữa khả năng cơ động, tinh thần thượng võ của binh lính và sự khéo léo, đảm đang của người nông dân lúa nước đã tạo nên nét đặc sắc có một không hai cho lễ hội này.

Để giúp bạn đọc dễ hình dung về không gian diễn ra hội thi, dưới đây là một số chú thích địa danh và khái niệm truyền thống:
Đồng Vân: Tên một làng thuộc xã Đan Phượng, Hà Nội.
Sông Đáy: Một nhánh của sông Hồng.
Đình: Ngôi nhà to, rộng của làng thời xưa, dùng làm nơi thờ thành hoàng và họp việc làng.
2. Diễn Biến Cuộc Thi: Sự Khéo Léo Và Phối Hợp Đồng Đội

Cuộc thi thổi cơm diễn ra vô cùng sôi nổi và gay kịch, đòi hỏi ở các đội thi từ sức khỏe dẻo dai, kỹ năng thuần thục đến sự phối hợp đồng đội ăn ý tuyệt đối.

2.1. Màn Lấy Lửa Kịch Tính

Ngay khi tiếng trống hiệu giòn giã vừa dứt, màn bắt đầu lấy lửa mở đầu cuộc thi diễn ra cực kỳ kịch tính. Bốn thanh niên đại diện cho bốn đội thi nhanh như sóc, thoăn thoắt trèo lên bốn cây chuối cao vút đã được bôi mỡ bóng nhảy. Thử thách này vô cùng gian nan và đầy bất ngờ: có người vừa trèo lên gần tới ngọn lại bị tụt xuống, rồi lại kiên trì bám chặt trèo lên...

Chỉ khi lấy được nén hương cắm trên ngọn chuối xuống đất thành công, người dự thi mới được Ban tổ chức phát ba que diêm để khéo léo châm vào nén hương cho bùng cháy thành ngọn lửa.

2.2. Phân Công Lao Động Nhịp Nhàng

Trong lúc thành viên lấy lửa đang vượt qua thử thách trên thân cây chuối trơn trượt, các thành viên còn lại dưới sân đình phân công lao động nhịp nhàng, "mỗi người một việc" để tiết kiệm tối đa thời gian:

-Người ngồi tỉ mỉ vót những thanh tre già thành những chiếc đũa bông mịn màng, khéo léo.
-Người nhanh tay giã thóc, giần sàng thuần thục để thu về những hạt gạo trắng trong.
-Người gánh nước sạch và chuẩn bị dụng cụ để bắt đầu thổi cơm.
2.3. Kỹ Thuật Nấu Cơm Vừa Di Chuyển Vừa Uốn Lượn

Hình ảnh người nấu cơm trong hội thi chính là biểu tượng nét đẹp nghệ thuật dân gian vô cùng sinh động. Mỗi người nấu cơm đều mang một chiếc cần tre được cắm rất khéo vào dây lưng, uốn cong hình cánh cung mềm mại từ phía sau vươn ra trước mặt, đầu cần treo lơ lửng một chiếc nồi nho nhỏ.

Tư thế của người nấu cơm đòi hỏi sự nhịp nhàng và kỹ thuật cao: tay giữ cần tre cho cân bằng, tay cầm đuốc đung đưa nhịp nhàng để giữ cho ánh lửa bập bùng cháy đều dưới đáy nồi. Trong tiếng hò reo cổ vũ nồng nhiệt của người xem hội, các đội thi vừa thổi cơm vừa đan xem nhau uốn lượn bước đi trên sân đình, tạo nên một bức tranh lao động tràn đầy sức sống và đậm chất trữ tình.

3. Quy Trình Chấm Giải Và Giá Trị Văn Hóa Hội Thi

3.1. Tiêu Chí Đánh Giá Nồi Cơm


Sau độ một giờ rưỡi tranh tài miệt mài và khéo léo, các nồi cơm chín tới lần lượt được các đội cẩn trọng trình trước cửa đình. Để đảm bảo sự khách quan, công bằng và giữ bí mật tuyệt đối, mỗi nồi cơm đều được đánh một số riêng biệt trước khi giao cho Ban giám khảo mở nắp đánh giá.

3.2. Ý Nghĩa Văn Hóa Và Niềm Tự Hào Dân Làng

Bất kỳ cuộc thi nào cũng mang lại không khí hồi hộp vỡ òa, và đối với dân làng Đồng Vân, việc đội nhà giật giải đã trở thành một niềm tự hào khó gì sánh nổi, được truyền tụng qua bao thế hệ.

Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân không chỉ ca ngợi nét đẹp truyền thống khéo léo, thông minh trong sinh hoạt văn hóa của người Việt Nam mà còn bộc lộ niềm tự hào sâu sắc về một di sản cổ truyền quý báu của dân tộc. Qua từng tiếng trống hội, từng ngọn lửa bập bùng và hương vị cơm mới, sự kiện góp phần khơi dậy ý thức giữ gìn, trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp cho các thế hệ mai sau.
 

Dành cho học sinh

Trending content

VnKienthuc lúc này

Không có thành viên trực tuyến.

Định hướng

Diễn đàn VnKienthuc.com là nơi thảo luận và chia sẻ về mọi kiến thức hữu ích trong học tập và cuộc sống, khởi nghiệp, kinh doanh,...
Top