Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 46,181
Kế hoạch bài dạy Bài 10 Lịch sử 8: Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX. Nội dung bài học được thiết kế theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực và tích hợp năng lực số cho học sinh.
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau khi học xong Tiết 1 Bài 10, học sinh sẽ:
Mô tả được những nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX (sự phát triển sản xuất, sự ra đời của các tổ chức độc quyền, tư bản tài chính và sự tăng cường xâm lược thuộc địa).
Trình bày và nhận biết được những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội và đối ngoại của đế quốc Anh từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.
2. Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động đọc SGK Lịch sử 8 (tr.46–47), khai thác thông tin từ Kênh chữ, Kênh hình (Hình 10.1 – Lược đồ các đế quốc và thuộc địa; Hình 10.2 – Biểu đồ diện tích, dân số thuộc địa Anh), tự hoàn thành phiếu học tập.
Giao tiếp & Hợp tác: Tương tác tích cực trong làm việc nhóm, trao đổi cặp đôi; biết lắng nghe, tôn trọng và phản biện có căn cứ ý kiến của bạn khi đánh giá vị thế kinh tế - quân sự của các nước đế quốc.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Phân tích mối quan hệ nguyên nhân - kết quả giữa sự xuất hiện các tổ chức độc quyền với chính sách xâm lược thuộc địa; giải thích được lý do nền công nghiệp Anh bị tụt hậu so với Mỹ và Đức cuối thế kỉ XIX.
Năng lực đặc thù (Môn Lịch sử):
Tìm hiểu lịch sử: Khai thác và trích xuất thông tin từ tư liệu thành văn (Lịch sử chủ nghĩa tư bản từ 1500 đến 2000), Lược đồ các đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX (Hình 10.1) và Biểu đồ cột thể hiện diện tích, dân số thuộc địa Anh (Hình 10.2).
Nhận thức và tư duy lịch sử: Phân tích các đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc; giải thích hiện tượng chuyển biến vị trí kinh tế của Anh (từ "công xưởng thế giới" xuống vị trí thứ ba) và bản chất của chính sách "đế quốc thực dân".
Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Nhận diện được tác động của sự bành trướng chủ nghĩa đế quốc đối với các nước thuộc địa ở châu Á, châu Phi (trong đó có Việt Nam); liên hệ nhận thức về vai trò của công nghiệp hóa đối với sức mạnh quốc gia.
Năng lực số:
Mã 1.2.TC1b – Đánh giá độ tin cậy của dữ liệu: Học sinh phân tích, đối chiếu các số liệu thống kê, biểu đồ cột số về diện tích, dân số thuộc địa và sản lượng công nghiệp của Anh do giáo viên trình chiếu trên màn hình chung để rút ra nhận xét khách quan về đặc điểm của đế quốc Anh.
Mã 3.1.TC1a – Tạo nội dung số: Học sinh tổng hợp các đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc và chuyển biến kinh tế - chính trị của đế quốc Anh thành sơ đồ kiến thức vào vở tại lớp, định hướng thiết kế tệp thông tin đồ hóa (Infographic) tại nhà.
Năng lực AI:
Mã NLa – Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI: Học sinh hiểu AI chỉ là công cụ hỗ trợ tổng hợp thông tin, con người giữ vai trò quyết định; biết dùng SGK Lịch sử 8 tr.46–47 để kiểm chứng, đối chiếu thông tin do AI cung cấp về khái niệm "tổ chức độc quyền" và hệ thống thuộc địa Anh.
Mã NLb – Đạo đức AI: Học sinh nắm vững nguyên tắc không sao chép nguyên văn văn bản do AI tạo ra, tôn trọng bản quyền tri thức và biết trích dẫn nguồn khi tham khảo AI trong bài tập về nhà.
Mã NLc – Sử dụng công cụ AI phục vụ học tập: Học sinh thực hành đặt câu hỏi (Prompt mô phỏng) cho công cụ AI tại nhà để gợi ý dàn ý phân tích câu nói "Mặt Trời không bao giờ lặn trên đế quốc Anh".
3. Phẩm chất
Yêu nước & Trách nhiệm: Bồi dưỡng tinh thần yêu nước, nhận thức rõ sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân bóc lột thuộc địa; xác định trách nhiệm học tập, rèn luyện để xây dựng đất nước giàu mạnh, bảo vệ chủ quyền quốc gia trong hội nhập.
Chăm chỉ & Trung thực: Có ý thức tự giác học tập, tích cực tham gia thảo luận nhóm; trung thực, khách quan trong xử lý dữ liệu và đánh giá các sự kiện lịch sử.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức rõ bản chất hiếu chiến, tranh giành thị trường và thuộc địa của các nước đế quốc; hiểu rằng tiềm lực kinh tế vững mạnh kết hợp với củng cố quốc phòng là nhân tố cốt lõi để bảo vệ độc lập Tổ quốc trước nguy cơ ngoại xâm.
II. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides): Tích hợp Lược đồ các đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX (Hình 10.1 SGK), Biểu đồ diện tích và dân số thuộc địa Anh (Hình 10.2 SGK), đoạn trích tư liệu của Mi-xen Bô, Video clip ngắn (~2 phút) tái hiện sự phát triển công nghiệp và quá trình bành trướng thuộc địa của đế quốc Anh cuối thế kỉ XIX.
Thiết bị công nghệ: Máy tính, máy chiếu/bảng tương tác. (Tuyệt đối không yêu cầu học sinh sử dụng điện thoại/thiết bị thông minh trong giờ học).
Học liệu giấy: Phiếu học tập số 1 (Quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc), Phiếu học tập số 2 (Chuyển biến kinh tế, đối nội, đối ngoại của đế quốc Anh), giấy A0, bút dạ.
2. Học sinh chuẩn bị
Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8 (Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống - Phần Lịch sử).
Vở ghi, dụng cụ học tập.
Đọc trước Bài 10 - Mục 1 và Mục 2a SGK (trang 46 – 47).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
Hoạt động 1: Mở đầu / Khởi động (3 – 5 phút)
a) Mục tiêu:
Tạo tâm thế hứng thú, kích thích trí tò mò của học sinh về sự bành trướng của chủ nghĩa đế quốc và câu nói nổi tiếng "Mặt Trời không bao giờ lặn trên đất nước..."; kết nối video tư liệu với nội dung bài mới.
b) Nội dung & Cấu trúc:
GV trình chiếu 01 video clip ngắn (thời lượng khoảng 02 phút) giới thiệu về mạng lưới thuộc địa trải rộng khắp các châu lục của các nước tư bản Âu - Mỹ cuối thế kỉ XIX, trọng tâm là các hạm đội tàu chiến và thuộc địa của Anh.
GV nêu 3 câu hỏi tương tác nhanh để HS quan sát và suy ngẫm:
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
BÀI 10: SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC Ở CÁC NƯỚC ÂU – MỸ (CUỐI THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau khi học xong Tiết 1 Bài 10, học sinh sẽ:
Mô tả được những nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX (sự phát triển sản xuất, sự ra đời của các tổ chức độc quyền, tư bản tài chính và sự tăng cường xâm lược thuộc địa).
Trình bày và nhận biết được những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội và đối ngoại của đế quốc Anh từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.
2. Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động đọc SGK Lịch sử 8 (tr.46–47), khai thác thông tin từ Kênh chữ, Kênh hình (Hình 10.1 – Lược đồ các đế quốc và thuộc địa; Hình 10.2 – Biểu đồ diện tích, dân số thuộc địa Anh), tự hoàn thành phiếu học tập.
Giao tiếp & Hợp tác: Tương tác tích cực trong làm việc nhóm, trao đổi cặp đôi; biết lắng nghe, tôn trọng và phản biện có căn cứ ý kiến của bạn khi đánh giá vị thế kinh tế - quân sự của các nước đế quốc.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Phân tích mối quan hệ nguyên nhân - kết quả giữa sự xuất hiện các tổ chức độc quyền với chính sách xâm lược thuộc địa; giải thích được lý do nền công nghiệp Anh bị tụt hậu so với Mỹ và Đức cuối thế kỉ XIX.
Năng lực đặc thù (Môn Lịch sử):
Tìm hiểu lịch sử: Khai thác và trích xuất thông tin từ tư liệu thành văn (Lịch sử chủ nghĩa tư bản từ 1500 đến 2000), Lược đồ các đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX (Hình 10.1) và Biểu đồ cột thể hiện diện tích, dân số thuộc địa Anh (Hình 10.2).
Nhận thức và tư duy lịch sử: Phân tích các đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc; giải thích hiện tượng chuyển biến vị trí kinh tế của Anh (từ "công xưởng thế giới" xuống vị trí thứ ba) và bản chất của chính sách "đế quốc thực dân".
Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Nhận diện được tác động của sự bành trướng chủ nghĩa đế quốc đối với các nước thuộc địa ở châu Á, châu Phi (trong đó có Việt Nam); liên hệ nhận thức về vai trò của công nghiệp hóa đối với sức mạnh quốc gia.
Năng lực số:
Mã 1.2.TC1b – Đánh giá độ tin cậy của dữ liệu: Học sinh phân tích, đối chiếu các số liệu thống kê, biểu đồ cột số về diện tích, dân số thuộc địa và sản lượng công nghiệp của Anh do giáo viên trình chiếu trên màn hình chung để rút ra nhận xét khách quan về đặc điểm của đế quốc Anh.
Mã 3.1.TC1a – Tạo nội dung số: Học sinh tổng hợp các đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc và chuyển biến kinh tế - chính trị của đế quốc Anh thành sơ đồ kiến thức vào vở tại lớp, định hướng thiết kế tệp thông tin đồ hóa (Infographic) tại nhà.
Năng lực AI:
Mã NLa – Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI: Học sinh hiểu AI chỉ là công cụ hỗ trợ tổng hợp thông tin, con người giữ vai trò quyết định; biết dùng SGK Lịch sử 8 tr.46–47 để kiểm chứng, đối chiếu thông tin do AI cung cấp về khái niệm "tổ chức độc quyền" và hệ thống thuộc địa Anh.
Mã NLb – Đạo đức AI: Học sinh nắm vững nguyên tắc không sao chép nguyên văn văn bản do AI tạo ra, tôn trọng bản quyền tri thức và biết trích dẫn nguồn khi tham khảo AI trong bài tập về nhà.
Mã NLc – Sử dụng công cụ AI phục vụ học tập: Học sinh thực hành đặt câu hỏi (Prompt mô phỏng) cho công cụ AI tại nhà để gợi ý dàn ý phân tích câu nói "Mặt Trời không bao giờ lặn trên đế quốc Anh".
3. Phẩm chất
Yêu nước & Trách nhiệm: Bồi dưỡng tinh thần yêu nước, nhận thức rõ sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân bóc lột thuộc địa; xác định trách nhiệm học tập, rèn luyện để xây dựng đất nước giàu mạnh, bảo vệ chủ quyền quốc gia trong hội nhập.
Chăm chỉ & Trung thực: Có ý thức tự giác học tập, tích cực tham gia thảo luận nhóm; trung thực, khách quan trong xử lý dữ liệu và đánh giá các sự kiện lịch sử.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức rõ bản chất hiếu chiến, tranh giành thị trường và thuộc địa của các nước đế quốc; hiểu rằng tiềm lực kinh tế vững mạnh kết hợp với củng cố quốc phòng là nhân tố cốt lõi để bảo vệ độc lập Tổ quốc trước nguy cơ ngoại xâm.
II. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides): Tích hợp Lược đồ các đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX (Hình 10.1 SGK), Biểu đồ diện tích và dân số thuộc địa Anh (Hình 10.2 SGK), đoạn trích tư liệu của Mi-xen Bô, Video clip ngắn (~2 phút) tái hiện sự phát triển công nghiệp và quá trình bành trướng thuộc địa của đế quốc Anh cuối thế kỉ XIX.
Thiết bị công nghệ: Máy tính, máy chiếu/bảng tương tác. (Tuyệt đối không yêu cầu học sinh sử dụng điện thoại/thiết bị thông minh trong giờ học).
Học liệu giấy: Phiếu học tập số 1 (Quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc), Phiếu học tập số 2 (Chuyển biến kinh tế, đối nội, đối ngoại của đế quốc Anh), giấy A0, bút dạ.
2. Học sinh chuẩn bị
Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8 (Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống - Phần Lịch sử).
Vở ghi, dụng cụ học tập.
Đọc trước Bài 10 - Mục 1 và Mục 2a SGK (trang 46 – 47).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
Hoạt động 1: Mở đầu / Khởi động (3 – 5 phút)
a) Mục tiêu:
Tạo tâm thế hứng thú, kích thích trí tò mò của học sinh về sự bành trướng của chủ nghĩa đế quốc và câu nói nổi tiếng "Mặt Trời không bao giờ lặn trên đất nước..."; kết nối video tư liệu với nội dung bài mới.
b) Nội dung & Cấu trúc:
GV trình chiếu 01 video clip ngắn (thời lượng khoảng 02 phút) giới thiệu về mạng lưới thuộc địa trải rộng khắp các châu lục của các nước tư bản Âu - Mỹ cuối thế kỉ XIX, trọng tâm là các hạm đội tàu chiến và thuộc địa của Anh.
GV nêu 3 câu hỏi tương tác nhanh để HS quan sát và suy ngẫm:
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
