Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 36,384
Theo Eric Topol trong cuốn sách Super Agers và các bài viết từ Ground Truths, thực phẩm siêu chế biến (Ultra-processed foods - UPFs) gây ra những tác động tiêu cực nghiêm trọng và trực tiếp đến sức khỏe não bộ thông qua nhiều cơ chế khác nhau. Dưới đây là những ảnh hưởng chính:
- Tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ: Topol chỉ ra rằng ở người lớn tuổi, chỉ cần tăng 10% lượng thực phẩm siêu chế biến trong khẩu phần ăn hàng ngày đã liên quan đến việc tăng 16% nguy cơ suy giảm nhận thức. Đặc biệt, việc tiêu thụ thường xuyên các loại thịt đỏ siêu chế biến như xúc xích, thịt xông khói hay giò chả có liên quan đến việc tăng 14% nguy cơ mắc bệnh mất trí nhớ (dementia).
- Thay đổi cấu trúc và kết nối của não bộ: Trong một thí nghiệm được Topol trích dẫn, bác sĩ Chris van Tulleken đã thực hiện chế độ ăn 80% thực phẩm siêu chế biến trong một tháng. Kết quả chụp MRI não cho thấy những thay đổi lớn về khả năng kết nối giữa các vùng não kiểm soát hành vi tự động (habit) và vùng não liên quan đến phần thưởng và gây nghiện (reward addiction). Điều này giải thích tại sao các thực phẩm này thường gây ra cảm giác thèm ăn và ăn quá mức.
- Kích thích phản ứng viêm: Chế độ ăn kiểu phương Tây giàu thực phẩm siêu chế biến có đặc tính gây viêm hệ thống và viêm thần kinh. Sự viêm nhiễm này là tiền đề dẫn đến các bệnh thoái hóa thần kinh và đẩy nhanh quá trình lão hóa não bộ.
- Gây rối loạn giấc ngủ và hệ thống đào thải chất thải: Topol lưu ý rằng thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến các tình trạng rối loạn giấc ngủ. Khi giấc ngủ bị ảnh hưởng, đặc biệt là giai đoạn ngủ sâu, hệ thống glymphatic của não sẽ bị gián đoạn, không thể đào thải các protein độc hại như beta-amyloid và tau – những tác nhân chính gây ra bệnh Alzheimer.
- Làm giảm khả năng "lão hóa khỏe mạnh": Theo các nghiên cứu dài hạn, việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm giảm đáng kể cơ hội đạt ngưỡng 70 tuổi mà vẫn giữ được sự minh mẫn và không mắc các bệnh mãn tính. Ngược lại, việc hạn chế thực phẩm siêu chế biến là một yếu tố then chốt để duy trì chức năng nhận thức tốt khi về già.
