Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 44,475
Kế hoạch bài dạy - Lịch sử 7- tích hợp Năng lực số-Bài 6 Các Vương Quốc Phong Kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI
BÀI 6: CÁC VƯƠNG QUỐC PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ X ĐẾN NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI
TIẾT 1 - MỤC 1: Sự hình thành và phát triển của các vương quốc phong kiến từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến thức
Học sinh sẽ:
Mô tả được quá trình hình thành, phát triển của các quốc gia Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI (xác định các giai đoạn phát triển: từ nửa sau thế kỉ X đến thế kỉ XIII và từ thế kỉ XIII đến nửa đầu thế kỉ XVI).
Trình bày được những nét chính về sự củng cố bộ máy nhà nước, hoàn thiện luật pháp và sự phát triển kinh tế thịnh đạt của các vương quốc Đông Nam Á trong giai đoạn này.
Nhận xét được hoạt động kinh tế thương mại sầm uất, nổi bật của Vương quốc Ma-lắc-ca qua tư liệu lịch sử.
Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động khai thác thông tin SGK, phân tích tư liệu thành văn và đọc lược đồ lịch sử để chiếm lĩnh kiến thức.
Giao tiếp & Hợp tác: Biết thảo luận nhóm, lắng nghe, phản biện tích cực và thống nhất ý kiến khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Biết tư duy xâu chuỗi sự kiện lịch sử, phân tích mối quan hệ giữa cuộc kháng chiến chống Mông - Nguyên với sự ra đời của các vương quốc mới.
Năng lực đặc thù (Lịch sử):
Khai thác và sử dụng tư liệu lịch sử: Phân tích đoạn trích tư liệu về sự sầm uất của thương cảng Ma-lắc-ca thế kỉ XV.
Đọc và sử dụng bản đồ/lược đồ lịch sử: Khai thác Lược đồ các vương quốc phong kiến Đông Nam Á (Hình 2 - SGK, tr.36) để xác định vị trí, phạm vi lãnh thổ các vương quốc tiêu biểu.
Năng lực số:
Mã năng lực 1.1.TC1a (Minh họa nhu cầu thông tin): Học sinh xác định nhu cầu tìm hiểu vị trí địa lí và sự phát triển của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á thông qua khai thác Lược đồ số và video tư liệu do giáo viên trình chiếu trên màn hình chung.
Mã năng lực 3.1.TC1a (Tạo nội dung số): Học sinh lập sơ đồ trục thời gian (Timeline) về sự hình thành và phát triển của các vương quốc Đông Nam Á trên giấy tại lớp, làm cơ sở để hoàn thiện bài số hóa ngoài giờ học.
Năng lực AI (Hình thành qua bài tập về nhà / dặn dò):
Mã năng lực NLa (Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI): Học sinh hiểu AI chỉ là công cụ hỗ trợ tổng hợp thông tin, biết dùng SGK Lịch sử 7 và nguồn chính thống để đối chiếu, kiểm chứng thông tin do AI cung cấp.
Mã năng lực NLd (Ứng dụng thực tiễn & Lập kế hoạch với AI): Học sinh lập kế hoạch sử dụng AI gợi ý tiêu chí tổng hợp lịch sử Đông Nam Á, sau đó tự mình kiểm chứng và điều chỉnh thông tin chính xác.
Phẩm chất
Yêu nước & Trách nhiệm: Nhận thức được mối quan hệ gắn kết lịch sử - địa lí giữa Việt Nam và các nước trong khu vực Đông Nam Á; có ý thức hợp tác, xây dựng cộng đồng ASEAN hòa bình, hữu nghị.
Chăm chỉ & Trung thực: Tích cực tham gia các hoạt động học tập, trung thực trong quá trình tự đánh giá và đánh giá sản phẩm của bạn.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức được tầm quan trọng của việc củng cố bộ máy nhà nước, xây dựng quân đội, hoàn thiện luật pháp và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia qua bài học lịch sử về các vương quốc Đông Nam Á.
II.CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides): Tích hợp hình ảnh đô thị cổ Pa-gan (Mi-an-ma), Lược đồ số các vương quốc phong kiến Đông Nam Á (Hình 2 - SGK, tr.36), tư liệu viết về thương cảng Ma-lắc-ca.
Thiết bị trình chiếu: Máy tính, máy chiếu/bảng tương tác để chiếu học liệu số (Học sinh KHÔNG sử dụng thiết bị thông minh cá nhân trong giờ học).
Video khởi động: Clip ngắn (khoảng 2 phút) giới thiệu về sự nhộn nhịp của Eo biển Ma-lắc-ca và các di sản Đông Nam Á thời trung đại.
Phiếu học tập / Bảng phụ: Phiếu học tập số 1 (Timeline sự hình thành vương quốc), Phiếu học tập số 2 (Phân tích tư liệu Ma-lắc-ca).
Học sinh chuẩn bị
SGK Lịch sử và Địa lí 7 (Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống).
Vở ghi, bút Highlight, thước kẻ, giấy A4/A3 làm bài tập nhóm.
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU / KHỞI ĐỘNG (3 – 5 PHÚT)
Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú học tập, kích thích tò mò, kết nối kiến thức đã học ở giai đoạn trước (thế kỉ VII TCN - thế kỉ X) với giai đoạn phát triển thịnh đạt (thế kỉ X - XVI) của Đông Nam Á.
Năng lực số tích hợp: 1.1.TC1a - Học sinh xác định nhu cầu tìm hiểu thông tin lịch sử thông qua xem video tư liệu số do GV trình chiếu.
Cách thức tổ chức:
GV trình chiếu Video ngắn (khoảng 2 phút) giới thiệu về vẻ đẹp kiến trúc và vị trí chiến lược của Eo biển Ma-lắc-ca cũng như các đô thị cổ Đông Nam Á.
GV đưa ra 3 câu hỏi tương tác yêu cầu HS quan sát và trả lời nhanh:
Video vừa rồi nhắc đến khu vực địa lí nào trên thế giới và con đường hàng hải nào quan trọng nhất?
Dựa vào hiểu biết của em, từ thế kỉ X đến thế kỉ XVI, khu vực Đông Nam Á đã xuất hiện những vương quốc phong kiến nổi tiếng nào?
Hình ảnh đô thị cổ Pa-gan hay thương cảng Ma-lắc-ca gợi cho em suy nghĩ gì về sự phát triển của Đông Nam Á thời kì này?
Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân của học sinh (đáp án kỳ vọng: Khu vực Đông Nam Á, eo biển Ma-lắc-ca; các nước như Pa-gan, Đại Việt, Cam-pu-chia, Lan Xang, A-út-thay-a, Ma-lắc-ca...; thể hiện sự phát triển phồn thịnh, giàu có).
Dẫn dắt của GV: Dựa trên nền tảng các quốc gia sơ kì và phong kiến bước đầu hình thành, từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI, Đông Nam Á đã bước vào giai đoạn phát triển thịnh đạt nhất của chế độ phong kiến. Để hiểu rõ diện mạo chính trị, kinh tế của khu vực trong thời kì này, chúng ta cùng tìm hiểu Tiết 1 - Mục 1 của Bài 6.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (20 – 25 PHÚT)
MỤC 1: Sự hình thành và phát triển của các vương quốc phong kiến từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI (22 phút)
Phân tích nội dung kiến thức trước khi lựa chọn kỹ thuật dạy học:
Nội dung mục 1 gồm 2 đơn vị kiến thức diễn tiến theo thời gian và logic lịch sử:
Giai đoạn 1 (Nửa sau thế kỉ X - thế kỉ XIII): Sự tiếp tục phát triển của các vương quốc phong kiến đã có (Pa-gan, Cam-pu-chia, Sri Vi-giay-a, Đại Việt...).
Giai đoạn 2 (Thế kỉ XIII - nửa đầu thế kỉ XVI): Sự xuất hiện các vương quốc mới do tác động của cuộc kháng chiến chống Mông - Nguyên (Su-khô-thay, A-út-thay-a, Lan Xang, Mô-giô-pa-hít, Ma-lắc-ca...) cùng sự hoàn thiện bộ máy nhà nước, luật pháp và sự thịnh đạt kinh tế.
Lựa chọn kỹ thuật dạy học tích cực:
Nội dung 1.1 (Quá trình hình thành và phát triển qua các giai đoạn):
Kỹ thuật dạy học: Timeline (Trục thời gian) kết hợp Think - Pair - Share
Lý do lựa chọn: Nội dung mang tính diễn tiến lịch sử rõ rệt qua hai mốc thời gian lớn (thế kỉ X–XIII và thế kỉ XIII–XVI). Kỹ thuật này giúp HS tự tư duy độc lập (Think), trao đổi cặp đôi (Pair) để hoàn thiện trục thời gian trên giấy, sau đó chia sẻ trước lớp (Share) nhằm khái quát hóa kiến thức logic.
Nội dung 1.2 (Sự phát triển kinh tế và nhận xét về Vương quốc Ma-lắc-ca):
Kỹ thuật dạy học: Phân tích tư liệu (Source Analysis)
Lý do lựa chọn: SGK cung cấp đoạn tư liệu thành văn rất đặc sắc của Giáo sư Lương Ninh về thương cảng Ma-lắc-ca thế kỉ XV. Kỹ thuật phân tích tư liệu giúp HS rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản lịch sử, bóc tách dữ liệu để đưa ra nhận xét khoa học về kinh tế thương nghiệp.
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
BÀI 6: CÁC VƯƠNG QUỐC PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ X ĐẾN NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI
TIẾT 1 - MỤC 1: Sự hình thành và phát triển của các vương quốc phong kiến từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến thức
Học sinh sẽ:
Mô tả được quá trình hình thành, phát triển của các quốc gia Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI (xác định các giai đoạn phát triển: từ nửa sau thế kỉ X đến thế kỉ XIII và từ thế kỉ XIII đến nửa đầu thế kỉ XVI).
Trình bày được những nét chính về sự củng cố bộ máy nhà nước, hoàn thiện luật pháp và sự phát triển kinh tế thịnh đạt của các vương quốc Đông Nam Á trong giai đoạn này.
Nhận xét được hoạt động kinh tế thương mại sầm uất, nổi bật của Vương quốc Ma-lắc-ca qua tư liệu lịch sử.
Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động khai thác thông tin SGK, phân tích tư liệu thành văn và đọc lược đồ lịch sử để chiếm lĩnh kiến thức.
Giao tiếp & Hợp tác: Biết thảo luận nhóm, lắng nghe, phản biện tích cực và thống nhất ý kiến khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Biết tư duy xâu chuỗi sự kiện lịch sử, phân tích mối quan hệ giữa cuộc kháng chiến chống Mông - Nguyên với sự ra đời của các vương quốc mới.
Năng lực đặc thù (Lịch sử):
Khai thác và sử dụng tư liệu lịch sử: Phân tích đoạn trích tư liệu về sự sầm uất của thương cảng Ma-lắc-ca thế kỉ XV.
Đọc và sử dụng bản đồ/lược đồ lịch sử: Khai thác Lược đồ các vương quốc phong kiến Đông Nam Á (Hình 2 - SGK, tr.36) để xác định vị trí, phạm vi lãnh thổ các vương quốc tiêu biểu.
Năng lực số:
Mã năng lực 1.1.TC1a (Minh họa nhu cầu thông tin): Học sinh xác định nhu cầu tìm hiểu vị trí địa lí và sự phát triển của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á thông qua khai thác Lược đồ số và video tư liệu do giáo viên trình chiếu trên màn hình chung.
Mã năng lực 3.1.TC1a (Tạo nội dung số): Học sinh lập sơ đồ trục thời gian (Timeline) về sự hình thành và phát triển của các vương quốc Đông Nam Á trên giấy tại lớp, làm cơ sở để hoàn thiện bài số hóa ngoài giờ học.
Năng lực AI (Hình thành qua bài tập về nhà / dặn dò):
Mã năng lực NLa (Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI): Học sinh hiểu AI chỉ là công cụ hỗ trợ tổng hợp thông tin, biết dùng SGK Lịch sử 7 và nguồn chính thống để đối chiếu, kiểm chứng thông tin do AI cung cấp.
Mã năng lực NLd (Ứng dụng thực tiễn & Lập kế hoạch với AI): Học sinh lập kế hoạch sử dụng AI gợi ý tiêu chí tổng hợp lịch sử Đông Nam Á, sau đó tự mình kiểm chứng và điều chỉnh thông tin chính xác.
Phẩm chất
Yêu nước & Trách nhiệm: Nhận thức được mối quan hệ gắn kết lịch sử - địa lí giữa Việt Nam và các nước trong khu vực Đông Nam Á; có ý thức hợp tác, xây dựng cộng đồng ASEAN hòa bình, hữu nghị.
Chăm chỉ & Trung thực: Tích cực tham gia các hoạt động học tập, trung thực trong quá trình tự đánh giá và đánh giá sản phẩm của bạn.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức được tầm quan trọng của việc củng cố bộ máy nhà nước, xây dựng quân đội, hoàn thiện luật pháp và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia qua bài học lịch sử về các vương quốc Đông Nam Á.
II.CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides): Tích hợp hình ảnh đô thị cổ Pa-gan (Mi-an-ma), Lược đồ số các vương quốc phong kiến Đông Nam Á (Hình 2 - SGK, tr.36), tư liệu viết về thương cảng Ma-lắc-ca.
Thiết bị trình chiếu: Máy tính, máy chiếu/bảng tương tác để chiếu học liệu số (Học sinh KHÔNG sử dụng thiết bị thông minh cá nhân trong giờ học).
Video khởi động: Clip ngắn (khoảng 2 phút) giới thiệu về sự nhộn nhịp của Eo biển Ma-lắc-ca và các di sản Đông Nam Á thời trung đại.
Phiếu học tập / Bảng phụ: Phiếu học tập số 1 (Timeline sự hình thành vương quốc), Phiếu học tập số 2 (Phân tích tư liệu Ma-lắc-ca).
Học sinh chuẩn bị
SGK Lịch sử và Địa lí 7 (Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống).
Vở ghi, bút Highlight, thước kẻ, giấy A4/A3 làm bài tập nhóm.
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU / KHỞI ĐỘNG (3 – 5 PHÚT)
Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú học tập, kích thích tò mò, kết nối kiến thức đã học ở giai đoạn trước (thế kỉ VII TCN - thế kỉ X) với giai đoạn phát triển thịnh đạt (thế kỉ X - XVI) của Đông Nam Á.
Năng lực số tích hợp: 1.1.TC1a - Học sinh xác định nhu cầu tìm hiểu thông tin lịch sử thông qua xem video tư liệu số do GV trình chiếu.
Cách thức tổ chức:
GV trình chiếu Video ngắn (khoảng 2 phút) giới thiệu về vẻ đẹp kiến trúc và vị trí chiến lược của Eo biển Ma-lắc-ca cũng như các đô thị cổ Đông Nam Á.
GV đưa ra 3 câu hỏi tương tác yêu cầu HS quan sát và trả lời nhanh:
Video vừa rồi nhắc đến khu vực địa lí nào trên thế giới và con đường hàng hải nào quan trọng nhất?
Dựa vào hiểu biết của em, từ thế kỉ X đến thế kỉ XVI, khu vực Đông Nam Á đã xuất hiện những vương quốc phong kiến nổi tiếng nào?
Hình ảnh đô thị cổ Pa-gan hay thương cảng Ma-lắc-ca gợi cho em suy nghĩ gì về sự phát triển của Đông Nam Á thời kì này?
Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân của học sinh (đáp án kỳ vọng: Khu vực Đông Nam Á, eo biển Ma-lắc-ca; các nước như Pa-gan, Đại Việt, Cam-pu-chia, Lan Xang, A-út-thay-a, Ma-lắc-ca...; thể hiện sự phát triển phồn thịnh, giàu có).
Dẫn dắt của GV: Dựa trên nền tảng các quốc gia sơ kì và phong kiến bước đầu hình thành, từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI, Đông Nam Á đã bước vào giai đoạn phát triển thịnh đạt nhất của chế độ phong kiến. Để hiểu rõ diện mạo chính trị, kinh tế của khu vực trong thời kì này, chúng ta cùng tìm hiểu Tiết 1 - Mục 1 của Bài 6.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (20 – 25 PHÚT)
MỤC 1: Sự hình thành và phát triển của các vương quốc phong kiến từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI (22 phút)
Phân tích nội dung kiến thức trước khi lựa chọn kỹ thuật dạy học:
Nội dung mục 1 gồm 2 đơn vị kiến thức diễn tiến theo thời gian và logic lịch sử:
Giai đoạn 1 (Nửa sau thế kỉ X - thế kỉ XIII): Sự tiếp tục phát triển của các vương quốc phong kiến đã có (Pa-gan, Cam-pu-chia, Sri Vi-giay-a, Đại Việt...).
Giai đoạn 2 (Thế kỉ XIII - nửa đầu thế kỉ XVI): Sự xuất hiện các vương quốc mới do tác động của cuộc kháng chiến chống Mông - Nguyên (Su-khô-thay, A-út-thay-a, Lan Xang, Mô-giô-pa-hít, Ma-lắc-ca...) cùng sự hoàn thiện bộ máy nhà nước, luật pháp và sự thịnh đạt kinh tế.
Lựa chọn kỹ thuật dạy học tích cực:
Nội dung 1.1 (Quá trình hình thành và phát triển qua các giai đoạn):
Kỹ thuật dạy học: Timeline (Trục thời gian) kết hợp Think - Pair - Share
Lý do lựa chọn: Nội dung mang tính diễn tiến lịch sử rõ rệt qua hai mốc thời gian lớn (thế kỉ X–XIII và thế kỉ XIII–XVI). Kỹ thuật này giúp HS tự tư duy độc lập (Think), trao đổi cặp đôi (Pair) để hoàn thiện trục thời gian trên giấy, sau đó chia sẻ trước lớp (Share) nhằm khái quát hóa kiến thức logic.
Nội dung 1.2 (Sự phát triển kinh tế và nhận xét về Vương quốc Ma-lắc-ca):
Kỹ thuật dạy học: Phân tích tư liệu (Source Analysis)
Lý do lựa chọn: SGK cung cấp đoạn tư liệu thành văn rất đặc sắc của Giáo sư Lương Ninh về thương cảng Ma-lắc-ca thế kỉ XV. Kỹ thuật phân tích tư liệu giúp HS rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản lịch sử, bóc tách dữ liệu để đưa ra nhận xét khoa học về kinh tế thương nghiệp.
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
