Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 47,579
Bài đọc "Những búp chè trên cây cổ thụ" (theo Nguyên Hương) nằm ở Bài 10 (Tuần 23), thuộc chủ điểm "Vẻ đẹp cuộc sống" trong sách Tiếng Việt 5 - Tập hai (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, trang 48 – 50).
Những búp chè trên cây cổ thụ
Tôi có một cậu bạn người Mông tên là Thào A Sùng. Mỗi lần gặp cậu, tôi lại được nghe cậu kể về bản làng Tà Xùa quê hương cậu, về những cây chè cổ thụ cao lớn ở đó với giọng tự hào. Cậu luôn trăn trở vì còn ít người biết đến chè Tà Xùa.
Một lần, huyện tôi tổ chức cuộc thi "Bảy sắc cầu vồng" giữa các trường. Chúng tôi gặp nhau trong một trận đấu. Chỉ còn câu hỏi cuối cùng khi tỉ số đang nghiêng về trường tôi.
– Quê hương Bắc Yên của chúng ta có loại chè rất ngon. Em biết gì về loại chè ấy?
Tim tôi đập mạnh. Đèn bên đội Thào A Sùng loé sáng. Cậu từ từ đứng lên.
– Thưa cô,... Đó là chè ở Tà Xùa quê em ạ.
– Đúng rồi! Em biết những gì về chè Tà Xùa?
– Chè Tà Xùa được làm từ những búp chè to, dưới lá có lớp lông tơ mịn, trắng như tuyết, mọc trên những cây cổ thụ cao lớn. Nước chè khi pha có màu vàng ánh xanh, thơm ngan ngát. Mẹ em bảo khi uống, vị ban đầu sẽ hơi chát, sau đó đọng lại là vị ngọt. Chè ngon, nhưng cây chè còn ít, nên không được nhiều người biết đến ạ.
– Em có ước mơ nào cho chè Tà Xùa không?
Cậu cười, ánh mắt tràn ngập khát khao.
– Em ước làm kĩ sư nông nghiệp để giúp bản trồng được nhiều chè hơn. Em sẽ mang chè Tà Xùa đi khắp thế giới.
Hội trường rộ tiếng vỗ tay. Trong phút chốc, chúng tôi như quên mất cuộc thi, chỉ xôn xao hỏi nhau về cây chè quê hương.
Buổi tối, Thào A Sùng đến nhà tôi chơi. Mẹ tôi nói ngày mai sẽ đến Tà Xùa để mua chè. Mẹ bảo cứ nghĩ đến chén nước chè trong veo, hương thiên nhiên nồng nàn, nóng đến sưởi ấm bàn tay là muốn đến Tà Xùa ngay.
Thào A Sùng cười thật tươi. Trong mắt cậu, tôi như thấy những đồi chè bạt ngàn, thân cây đẫm sương còn ngọn vươn cao đón nắng.
(Theo Nguyễn Hương)
1. Tóm tắt nội dung bài đọc
Người bạn Thào A Sùng: Nhân vật "tôi" có một người bạn người Mông tên là Thào A Sùng. Mỗi lần gặp gỡ, Sùng luôn tự hào kể về bản làng Tà Xùa quê hương cùng những cây chè cổ thụ cao lớn, đồng thời luôn trăn trở vì còn ít người biết đến giống chè quý này.
Khoảnh khắc toả sáng tại cuộc thi "Bảy sắc cầu vồng": Trong trận đấu giữa các trường ở huyện Bắc Yên (Sơn La), đứng trước câu hỏi quyết định về loại chè ngon của quê hương, Thào A Sùng đã tự tin đứng lên giới thiệu tường tận về đặc điểm của cây chè, búp chè, hương vị nước chè Tà Xùa.
Ước mơ cháy bỏng: Khi được hỏi về ước mơ, ánh mắt Sùng ngập tràn khát khao chia sẻ mong muốn trở thành một kĩ sư nông nghiệp để giúp bản làng trồng được nhiều chè hơn và mang chè Tà Xùa đi khắp thế giới. Câu trả lời đầy cảm hứng của Sùng khiến cả hội trường rộ lên tràng pháo tay tán thưởng và xôn xao tìm hiểu về đặc sản quê hương.
Sức lan toả của tình yêu quê hương: Tối hôm đó, mẹ của bạn nhỏ sau khi nghe chuyện đã quyết định ngày mai sẽ đến tận Tà Xùa để mua chè vì nhớ chén nước chè nồng nàn sưởi ấm bàn tay. Nhìn nụ cười của Sùng, người bạn thấy hiện lên hình ảnh những đồi chè bạt ngàn vươn cao đón nắng.
2. Gợi ý trả lời câu hỏi tìm hiểu bài (Trang 50)
Câu 1 Thào A Sùng kể với bạn những gì về quê hương của cậu?
Thào A Sùng kể về bản làng Tà Xùa và những cây chè cổ thụ cao lớn với giọng tràn đầy tự hào. Cậu cũng luôn trăn trở vì còn ít người biết đến chè Tà Xùa.
Câu 2 Trong cuộc thi “Bảy sắc cầu vồng”, Thào A Sùng đã giới thiệu thế nào về chè Tà Xùa?
Cây chè: Là những cây cổ thụ to lớn.
Búp chè: Búp chè to, dưới mặt lá có một lớp lông tơ mịn và trắng như tuyết.
Nước chè: Khi pha có màu vàng ánh xanh, hương thơm ngan ngát; vị ban đầu hơi chát nhưng sau đó đọng lại vị ngọt thanh sâu lắng.
Câu 3 Thào A Sùng mơ ước điều gì? Những chi tiết nào thể hiện ước mơ đó?
Ước mơ: Cậu ước mơ trở thành một kĩ sư nông nghiệp để giúp bà con trong bản trồng thêm được nhiều chè và đưa thương hiệu chè Tà Xùa vươn ra khắp thế giới.
Chi tiết thể hiện: Khi nói về ước mơ, cậu cười tươi và "ánh mắt tràn ngập khát khao".
Câu 4 Vì sao khi nghe Thào A Sùng nói về chè Tà Xùa, các bạn nhỏ như quên mất cuộc thi?
Gợi ý trả lời: Cả ba ý A, B, C đều có những góc nhìn đúng. Trong đó, phương án C (Vì các bạn đang có cảm hứng về việc phát triển sản vật quê hương giống như Thào A Sùng) và B thể hiện rõ nhất sức lay động từ niềm tự hào chân thành, sự hiểu biết sâu sắc và khát vọng đẹp đẽ của Sùng đã truyền cảm hứng mạnh mẽ đến mọi người xung quanh.
Tưởng tượng và kể tiếp câu chuyện khi Thào A Sùng đã trưởng thành:
Gợi ý: Nhiều năm sau, Thào A Sùng đã tốt nghiệp đại học và trở thành một kĩ sư nông nghiệp tài năng đúng như ước nguyện. Cậu trở về Tà Xùa mang theo kĩ thuật hiện đại, giúp bà con nhân giống thành công những đồi chè shan tuyết bạt ngàn. Chè Tà Xùa được đóng gói chỉn chu, xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới, giúp đời sống của người dân bản làng quê cậu ngày càng ấm no, sung túc.
3. Luyện tập theo văn bản đọc (Trang 50)
Bài tập 1: Tìm từ ngữ gọi tên sản vật của một số địa phương và nêu đặc điểm:
Chè – Tà Xùa – chát dịu, hậu ngọt.
Cốm – Làng Vòng (Hà Nội) – dẻo, thơm ngát, ngọt bùi.
Vải thiều – Thanh Hà / Lục Ngạn – quả to, cùi dày, mọng nước, ngọt lịm.
Bưởi – Đoan Hùng / Phúc Trạch – tép mọng, ngọt mát, thanh dịu.
Bài tập 2: Đặt câu ghép nói về sản vật địa phương:
Nếu chè Tà Xùa mang hương vị chát ngọt đậm đà của núi rừng Tây Bắc thì cốm làng Vòng lại mang hương thơm thanh tao đặc trưng của mùa thu Hà Nội.
Tuy búp chè Tà Xùa có vị hơi chát nhưng vị ngọt đọng lại nơi cổ họng khiến ai uống một lần cũng nhớ mãi.
Ý nghĩa bài học
Bài đọc ca ngợi tình yêu quê hương sâu sắc, niềm tự hào về sản vật dân tộc cùng ước mơ, khát vọng cống hiến tươi đẹp của tuổi trẻ vùng cao.
Những búp chè trên cây cổ thụ
Tôi có một cậu bạn người Mông tên là Thào A Sùng. Mỗi lần gặp cậu, tôi lại được nghe cậu kể về bản làng Tà Xùa quê hương cậu, về những cây chè cổ thụ cao lớn ở đó với giọng tự hào. Cậu luôn trăn trở vì còn ít người biết đến chè Tà Xùa.
Một lần, huyện tôi tổ chức cuộc thi "Bảy sắc cầu vồng" giữa các trường. Chúng tôi gặp nhau trong một trận đấu. Chỉ còn câu hỏi cuối cùng khi tỉ số đang nghiêng về trường tôi.
– Quê hương Bắc Yên của chúng ta có loại chè rất ngon. Em biết gì về loại chè ấy?
Tim tôi đập mạnh. Đèn bên đội Thào A Sùng loé sáng. Cậu từ từ đứng lên.
– Thưa cô,... Đó là chè ở Tà Xùa quê em ạ.
– Đúng rồi! Em biết những gì về chè Tà Xùa?
– Chè Tà Xùa được làm từ những búp chè to, dưới lá có lớp lông tơ mịn, trắng như tuyết, mọc trên những cây cổ thụ cao lớn. Nước chè khi pha có màu vàng ánh xanh, thơm ngan ngát. Mẹ em bảo khi uống, vị ban đầu sẽ hơi chát, sau đó đọng lại là vị ngọt. Chè ngon, nhưng cây chè còn ít, nên không được nhiều người biết đến ạ.
– Em có ước mơ nào cho chè Tà Xùa không?
Cậu cười, ánh mắt tràn ngập khát khao.
– Em ước làm kĩ sư nông nghiệp để giúp bản trồng được nhiều chè hơn. Em sẽ mang chè Tà Xùa đi khắp thế giới.
Hội trường rộ tiếng vỗ tay. Trong phút chốc, chúng tôi như quên mất cuộc thi, chỉ xôn xao hỏi nhau về cây chè quê hương.
Buổi tối, Thào A Sùng đến nhà tôi chơi. Mẹ tôi nói ngày mai sẽ đến Tà Xùa để mua chè. Mẹ bảo cứ nghĩ đến chén nước chè trong veo, hương thiên nhiên nồng nàn, nóng đến sưởi ấm bàn tay là muốn đến Tà Xùa ngay.
Thào A Sùng cười thật tươi. Trong mắt cậu, tôi như thấy những đồi chè bạt ngàn, thân cây đẫm sương còn ngọn vươn cao đón nắng.
(Theo Nguyễn Hương)
1. Tóm tắt nội dung bài đọc
Người bạn Thào A Sùng: Nhân vật "tôi" có một người bạn người Mông tên là Thào A Sùng. Mỗi lần gặp gỡ, Sùng luôn tự hào kể về bản làng Tà Xùa quê hương cùng những cây chè cổ thụ cao lớn, đồng thời luôn trăn trở vì còn ít người biết đến giống chè quý này.
Khoảnh khắc toả sáng tại cuộc thi "Bảy sắc cầu vồng": Trong trận đấu giữa các trường ở huyện Bắc Yên (Sơn La), đứng trước câu hỏi quyết định về loại chè ngon của quê hương, Thào A Sùng đã tự tin đứng lên giới thiệu tường tận về đặc điểm của cây chè, búp chè, hương vị nước chè Tà Xùa.
Ước mơ cháy bỏng: Khi được hỏi về ước mơ, ánh mắt Sùng ngập tràn khát khao chia sẻ mong muốn trở thành một kĩ sư nông nghiệp để giúp bản làng trồng được nhiều chè hơn và mang chè Tà Xùa đi khắp thế giới. Câu trả lời đầy cảm hứng của Sùng khiến cả hội trường rộ lên tràng pháo tay tán thưởng và xôn xao tìm hiểu về đặc sản quê hương.
Sức lan toả của tình yêu quê hương: Tối hôm đó, mẹ của bạn nhỏ sau khi nghe chuyện đã quyết định ngày mai sẽ đến tận Tà Xùa để mua chè vì nhớ chén nước chè nồng nàn sưởi ấm bàn tay. Nhìn nụ cười của Sùng, người bạn thấy hiện lên hình ảnh những đồi chè bạt ngàn vươn cao đón nắng.
2. Gợi ý trả lời câu hỏi tìm hiểu bài (Trang 50)
Câu 1 Thào A Sùng kể với bạn những gì về quê hương của cậu?
Thào A Sùng kể về bản làng Tà Xùa và những cây chè cổ thụ cao lớn với giọng tràn đầy tự hào. Cậu cũng luôn trăn trở vì còn ít người biết đến chè Tà Xùa.
Câu 2 Trong cuộc thi “Bảy sắc cầu vồng”, Thào A Sùng đã giới thiệu thế nào về chè Tà Xùa?
Cây chè: Là những cây cổ thụ to lớn.
Búp chè: Búp chè to, dưới mặt lá có một lớp lông tơ mịn và trắng như tuyết.
Nước chè: Khi pha có màu vàng ánh xanh, hương thơm ngan ngát; vị ban đầu hơi chát nhưng sau đó đọng lại vị ngọt thanh sâu lắng.
Câu 3 Thào A Sùng mơ ước điều gì? Những chi tiết nào thể hiện ước mơ đó?
Ước mơ: Cậu ước mơ trở thành một kĩ sư nông nghiệp để giúp bà con trong bản trồng thêm được nhiều chè và đưa thương hiệu chè Tà Xùa vươn ra khắp thế giới.
Chi tiết thể hiện: Khi nói về ước mơ, cậu cười tươi và "ánh mắt tràn ngập khát khao".
Câu 4 Vì sao khi nghe Thào A Sùng nói về chè Tà Xùa, các bạn nhỏ như quên mất cuộc thi?
Gợi ý trả lời: Cả ba ý A, B, C đều có những góc nhìn đúng. Trong đó, phương án C (Vì các bạn đang có cảm hứng về việc phát triển sản vật quê hương giống như Thào A Sùng) và B thể hiện rõ nhất sức lay động từ niềm tự hào chân thành, sự hiểu biết sâu sắc và khát vọng đẹp đẽ của Sùng đã truyền cảm hứng mạnh mẽ đến mọi người xung quanh.
Tưởng tượng và kể tiếp câu chuyện khi Thào A Sùng đã trưởng thành:
Gợi ý: Nhiều năm sau, Thào A Sùng đã tốt nghiệp đại học và trở thành một kĩ sư nông nghiệp tài năng đúng như ước nguyện. Cậu trở về Tà Xùa mang theo kĩ thuật hiện đại, giúp bà con nhân giống thành công những đồi chè shan tuyết bạt ngàn. Chè Tà Xùa được đóng gói chỉn chu, xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới, giúp đời sống của người dân bản làng quê cậu ngày càng ấm no, sung túc.
3. Luyện tập theo văn bản đọc (Trang 50)
Bài tập 1: Tìm từ ngữ gọi tên sản vật của một số địa phương và nêu đặc điểm:
Chè – Tà Xùa – chát dịu, hậu ngọt.
Cốm – Làng Vòng (Hà Nội) – dẻo, thơm ngát, ngọt bùi.
Vải thiều – Thanh Hà / Lục Ngạn – quả to, cùi dày, mọng nước, ngọt lịm.
Bưởi – Đoan Hùng / Phúc Trạch – tép mọng, ngọt mát, thanh dịu.
Bài tập 2: Đặt câu ghép nói về sản vật địa phương:
Nếu chè Tà Xùa mang hương vị chát ngọt đậm đà của núi rừng Tây Bắc thì cốm làng Vòng lại mang hương thơm thanh tao đặc trưng của mùa thu Hà Nội.
Tuy búp chè Tà Xùa có vị hơi chát nhưng vị ngọt đọng lại nơi cổ họng khiến ai uống một lần cũng nhớ mãi.
Ý nghĩa bài học
Bài đọc ca ngợi tình yêu quê hương sâu sắc, niềm tự hào về sản vật dân tộc cùng ước mơ, khát vọng cống hiến tươi đẹp của tuổi trẻ vùng cao.