Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 44,475
Kế hoạch bài dạy - Lịch sử 7- tích hợp Năng lực số- Bài 5 Ấn Độ từ thế kì IV đến thế kỉ XIX
BÀI 5: ẤN ĐỘ TỪ THẾ KỈ IV ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
TIẾT 1 – MỤC 1: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ ẤN ĐỘ DƯỚI THỜI CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN (VƯƠNG TRIỀU GÚP-TA VÀ VƯƠNG TRIỀU HỒI GIÁO ĐÊ-LI)
Môn học: Lịch sử và Địa lí 7 (Phần Lịch sử)
Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống
Thời lượng thực hiện: 01 tiết (Tiết 1)
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến thức
Học xong Tiết 1 (Mục 1: Điều kiện tự nhiên, Mục 1a & Mục 1b), học sinh sẽ:
Nêu được những nét chính về điều kiện tự nhiên của Ấn Độ (vị trí địa lí, địa hình, sông ngồi, khí hậu) và tác động của nó đối với sự phát triển kinh tế, xã hội Ấn Độ thời phong kiến.
Trình bày khái quát được sự ra đời và tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của Ấn Độ dưới thời Vương triều Gúp-ta (đầu thế kỉ IV đến thế kỉ VI) và Vương triều Hồi giáo Đê-li (1206 – 1526).
Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động khai thác kênh chữ, kênh hình (Hình 1, Hình 2 SGK tr.29–30) và các nguồn tư liệu số do giáo viên trình chiếu để chiếm lĩnh kiến thức.
Giao tiếp & Hợp tác: Trao đổi, thảo luận nhóm/cặp đôi hiệu quả; biết lắng nghe, phản biện và phân công nhiệm vụ hợp lý trong quá trình học tập.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Phân tích, so sánh được điểm khác biệt về chính trị và xã hội giữa Vương triều Gúp-ta (vương triều bản địa) và Vương triều Hồi giáo Đê-li (vương triều ngoại tộc).
Năng lực đặc thù môn Lịch sử:
Khai thác và sử dụng tư liệu lịch sử: Đọc, khai thác và phân tích đoạn trích tư liệu số trong cuốn Phật quốc ký của Pháp Hiền và nhận xét của Ba-ran về sự phồn thịnh kinh tế thời trung đại.
Tư duy lịch sử: Giải thích được mối quan hệ tác động qua lại giữa điều kiện tự nhiên với sự phát triển kinh tế; đánh giá khách quan tình hình chính trị - xã hội Ấn Độ dưới ách thống trị của người Hồi giáo gốc Thổ Nhĩ Kỳ.
Năng lực số:
Mã 1.1.TC1a (Minh họa nhu cầu thông tin): Học sinh thể hiện nhu cầu thông tin lịch sử cần làm rõ về điều kiện tự nhiên của "tiểu lục địa" Ấn Độ và kỹ thuật đúc sắt đỉnh cao (Cột sắt không gỉ thế kỉ V) thông qua khai thác video/hình ảnh tư liệu số do giáo viên chiếu trên màn hình chung.
Mã 3.1.TC1a (Tạo nội dung số): Học sinh lập Bảng hệ thống hóa so sánh sự ra đời, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của Vương triều Gúp-ta và Vương triều Đê-li trên giấy tại lớp, làm tiền đề thiết kế tệp dữ liệu số ngoài giờ học.
Năng lực AI:
Mã NLa (Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI): Học sinh hiểu rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ tổng hợp thông tin, con người giữ vai trò quyết định; biết dùng SGK Lịch sử 7 và tri thức đã học để đối chiếu, kiểm chứng thông tin do AI tạo ra (phát hiện điểm đúng/sai của AI ở bài tập Vận dụng về nhà).
Mã NLb (Đạo đức AI): Học sinh tôn trọng bản quyền tri thức lịch sử, không sao chép nguyên văn văn bản do AI tạo ra; tuân thủ nguyên tắc trung thực học thuật, biết trích dẫn nguồn khi tham khảo ý tưởng hoặc dàn ý do AI gợi ý trong bài tập vận dụng.
Phẩm chất
Yêu nước & Nhân ái: Tôn trọng sự đa dạng văn hóa và lịch sử của các dân tộc trên thế giới; phê phán chính sách kì thị, chia rẽ sắc tộc và tôn giáo.
Chăm chỉ & Trung thực: Có ý thức học tập tự giác, chủ động hoàn thành nhiệm vụ; trung thực trong báo cáo kết quả thảo luận nhóm và bài tập về nhà.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức rõ vai trò của sự đoàn kết dân tộc và hòa hợp tôn giáo; hiểu rằng sự chia rẽ, kì thị chủng tộc và mâu thuẫn tôn giáo gay gắt (như dưới thời Vương triều Đê-li) sẽ làm suy yếu sức mạnh quốc gia, tạo cơ hội cho ngoại xâm xâm lược.
II.CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides): Tích hợp Bản đồ tự nhiên Ấn Độ, Hình 1 (Lăng Hoàng đế A-cơ-ba SGK tr.29), Hình 2 (Cột sắt không gỉ thế kỉ V SGK tr.30), các đoạn tư liệu về Pháp Hiền và Ba-ran.
Video khởi động: Clip ngắn (2 phút) tóm tắt về địa hình "tiểu lục địa" Ấn Độ và sự ra đời của các vương triều phong kiến nổi tiếng.
Thiết bị trình chiếu: Máy tính, máy chiếu/TV thông minh (phục vụ GV trình chiếu học liệu số, HS không thao tác trên thiết bị cá nhân).
Học liệu giấy: Phiếu học tập số 1 (Điều kiện tự nhiên Ấn Độ) và Phiếu học tập số 2 (So sánh Vương triều Gúp-ta và Vương triều Đê-li) in sẵn phát cho các nhóm.
Học sinh chuẩn bị
Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 7 (Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống).
Vở ghi, bút, thước kẻ, giấy A3/A4 phục vụ thảo luận nhóm.
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU / KHỞI ĐỘNG (4 PHÚT)
Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú, kết nối kiến thức lịch sử cổ đại Ấn Độ đã học ở Lớp 6 với thời kì phong kiến (từ thế kỉ IV), kích thích tư duy tìm hiểu về một trong những trung tâm văn minh lớn của phương Đông.
Phương pháp / Kỹ thuật dạy học: Khai thác video kết hợp Hỏi nhanh (Brainstorming).
Lý do lựa chọn: Thu hút sự chú ý thị giác và thính giác của HS ngay đầu tiết học, trực quan hóa diện mạo thiên nhiên kì vĩ và bí ẩn của "tiểu lục địa" Ấn Độ chỉ trong 2 phút.
Tích hợp Năng lực số: Mã 1.1.TC1a (HS quan sát video số do GV trình chiếu để xác định nhu cầu tìm hiểu thông tin lịch sử).
Nội dung & Cách thức tổ chức:
Chuyển giao nhiệm vụ: GV trình chiếu video ngắn (2 phút) giới thiệu về Thiên nhiên hùng vĩ và sự nối tiếp của các vương triều phong kiến Ấn Độ. Yêu cầu HS quan sát và trả lời 3 câu hỏi tương tác nhanh:
Câu 1: Dãy núi đồ sộ nào ở phía Bắc ngăn cách Ấn Độ với phần còn lại của châu Á?
Câu 2: Hai dòng sông lớn nào đã bồi đắp nên những đồng bằng màu mỡ ở miền Bắc Ấn Độ?
Câu 3: Vương triều phong kiến nào mở đầu cho thời kỳ phát triển hoàng kim của Ấn Độ từ thế kỉ IV?
Thực hiện nhiệm vụ: HS tập trung xem video, ghi nhanh câu trả lời ra giấy nháp.
Báo cáo, thảo luận: GV gọi 2–3 HS giơ tay nhanh nhất trả lời.
Dự kiến câu trả lời: (1) Dãy núi Hi-ma-lay-a; (2) Sông Ấn và sông Hằng; (3) Vương triều Gúp-ta.
Kết luận, nhận định: GV chốt đáp án, dẫn dắt vào bài mới: Nền văn hóa Ấn Độ được ví như một dòng sông dài bắt nguồn từ dãy núi Hi-ma-lay-a hùng vĩ. Từ thế kỉ IV đến giữa thế kỉ XIX, Ấn Độ đã trải qua nhiều vương triều với những biến động chính trị sâu sắc nhưng vẫn giữ vững bản sắc độc đáo. Để hiểu rõ điều kiện tự nhiên cũng như tình hình Ấn Độ dưới thời các vương triều Gúp-ta và Đê-li, chúng ta cùng tìm hiểu Tiết 1 – Bài 5.
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
BÀI 5: ẤN ĐỘ TỪ THẾ KỈ IV ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
TIẾT 1 – MỤC 1: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ ẤN ĐỘ DƯỚI THỜI CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN (VƯƠNG TRIỀU GÚP-TA VÀ VƯƠNG TRIỀU HỒI GIÁO ĐÊ-LI)
Môn học: Lịch sử và Địa lí 7 (Phần Lịch sử)
Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống
Thời lượng thực hiện: 01 tiết (Tiết 1)
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến thức
Học xong Tiết 1 (Mục 1: Điều kiện tự nhiên, Mục 1a & Mục 1b), học sinh sẽ:
Nêu được những nét chính về điều kiện tự nhiên của Ấn Độ (vị trí địa lí, địa hình, sông ngồi, khí hậu) và tác động của nó đối với sự phát triển kinh tế, xã hội Ấn Độ thời phong kiến.
Trình bày khái quát được sự ra đời và tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của Ấn Độ dưới thời Vương triều Gúp-ta (đầu thế kỉ IV đến thế kỉ VI) và Vương triều Hồi giáo Đê-li (1206 – 1526).
Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ & Tự học: Chủ động khai thác kênh chữ, kênh hình (Hình 1, Hình 2 SGK tr.29–30) và các nguồn tư liệu số do giáo viên trình chiếu để chiếm lĩnh kiến thức.
Giao tiếp & Hợp tác: Trao đổi, thảo luận nhóm/cặp đôi hiệu quả; biết lắng nghe, phản biện và phân công nhiệm vụ hợp lý trong quá trình học tập.
Giải quyết vấn đề & Sáng tạo: Phân tích, so sánh được điểm khác biệt về chính trị và xã hội giữa Vương triều Gúp-ta (vương triều bản địa) và Vương triều Hồi giáo Đê-li (vương triều ngoại tộc).
Năng lực đặc thù môn Lịch sử:
Khai thác và sử dụng tư liệu lịch sử: Đọc, khai thác và phân tích đoạn trích tư liệu số trong cuốn Phật quốc ký của Pháp Hiền và nhận xét của Ba-ran về sự phồn thịnh kinh tế thời trung đại.
Tư duy lịch sử: Giải thích được mối quan hệ tác động qua lại giữa điều kiện tự nhiên với sự phát triển kinh tế; đánh giá khách quan tình hình chính trị - xã hội Ấn Độ dưới ách thống trị của người Hồi giáo gốc Thổ Nhĩ Kỳ.
Năng lực số:
Mã 1.1.TC1a (Minh họa nhu cầu thông tin): Học sinh thể hiện nhu cầu thông tin lịch sử cần làm rõ về điều kiện tự nhiên của "tiểu lục địa" Ấn Độ và kỹ thuật đúc sắt đỉnh cao (Cột sắt không gỉ thế kỉ V) thông qua khai thác video/hình ảnh tư liệu số do giáo viên chiếu trên màn hình chung.
Mã 3.1.TC1a (Tạo nội dung số): Học sinh lập Bảng hệ thống hóa so sánh sự ra đời, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của Vương triều Gúp-ta và Vương triều Đê-li trên giấy tại lớp, làm tiền đề thiết kế tệp dữ liệu số ngoài giờ học.
Năng lực AI:
Mã NLa (Vai trò con người & Đánh giá tình hình sử dụng AI): Học sinh hiểu rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ tổng hợp thông tin, con người giữ vai trò quyết định; biết dùng SGK Lịch sử 7 và tri thức đã học để đối chiếu, kiểm chứng thông tin do AI tạo ra (phát hiện điểm đúng/sai của AI ở bài tập Vận dụng về nhà).
Mã NLb (Đạo đức AI): Học sinh tôn trọng bản quyền tri thức lịch sử, không sao chép nguyên văn văn bản do AI tạo ra; tuân thủ nguyên tắc trung thực học thuật, biết trích dẫn nguồn khi tham khảo ý tưởng hoặc dàn ý do AI gợi ý trong bài tập vận dụng.
Phẩm chất
Yêu nước & Nhân ái: Tôn trọng sự đa dạng văn hóa và lịch sử của các dân tộc trên thế giới; phê phán chính sách kì thị, chia rẽ sắc tộc và tôn giáo.
Chăm chỉ & Trung thực: Có ý thức học tập tự giác, chủ động hoàn thành nhiệm vụ; trung thực trong báo cáo kết quả thảo luận nhóm và bài tập về nhà.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh: Nhận thức rõ vai trò của sự đoàn kết dân tộc và hòa hợp tôn giáo; hiểu rằng sự chia rẽ, kì thị chủng tộc và mâu thuẫn tôn giáo gay gắt (như dưới thời Vương triều Đê-li) sẽ làm suy yếu sức mạnh quốc gia, tạo cơ hội cho ngoại xâm xâm lược.
II.CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Giáo viên chuẩn bị
Bài giảng điện tử (Slides): Tích hợp Bản đồ tự nhiên Ấn Độ, Hình 1 (Lăng Hoàng đế A-cơ-ba SGK tr.29), Hình 2 (Cột sắt không gỉ thế kỉ V SGK tr.30), các đoạn tư liệu về Pháp Hiền và Ba-ran.
Video khởi động: Clip ngắn (2 phút) tóm tắt về địa hình "tiểu lục địa" Ấn Độ và sự ra đời của các vương triều phong kiến nổi tiếng.
Thiết bị trình chiếu: Máy tính, máy chiếu/TV thông minh (phục vụ GV trình chiếu học liệu số, HS không thao tác trên thiết bị cá nhân).
Học liệu giấy: Phiếu học tập số 1 (Điều kiện tự nhiên Ấn Độ) và Phiếu học tập số 2 (So sánh Vương triều Gúp-ta và Vương triều Đê-li) in sẵn phát cho các nhóm.
Học sinh chuẩn bị
Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 7 (Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống).
Vở ghi, bút, thước kẻ, giấy A3/A4 phục vụ thảo luận nhóm.
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP)
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU / KHỞI ĐỘNG (4 PHÚT)
Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú, kết nối kiến thức lịch sử cổ đại Ấn Độ đã học ở Lớp 6 với thời kì phong kiến (từ thế kỉ IV), kích thích tư duy tìm hiểu về một trong những trung tâm văn minh lớn của phương Đông.
Phương pháp / Kỹ thuật dạy học: Khai thác video kết hợp Hỏi nhanh (Brainstorming).
Lý do lựa chọn: Thu hút sự chú ý thị giác và thính giác của HS ngay đầu tiết học, trực quan hóa diện mạo thiên nhiên kì vĩ và bí ẩn của "tiểu lục địa" Ấn Độ chỉ trong 2 phút.
Tích hợp Năng lực số: Mã 1.1.TC1a (HS quan sát video số do GV trình chiếu để xác định nhu cầu tìm hiểu thông tin lịch sử).
Nội dung & Cách thức tổ chức:
Chuyển giao nhiệm vụ: GV trình chiếu video ngắn (2 phút) giới thiệu về Thiên nhiên hùng vĩ và sự nối tiếp của các vương triều phong kiến Ấn Độ. Yêu cầu HS quan sát và trả lời 3 câu hỏi tương tác nhanh:
Câu 1: Dãy núi đồ sộ nào ở phía Bắc ngăn cách Ấn Độ với phần còn lại của châu Á?
Câu 2: Hai dòng sông lớn nào đã bồi đắp nên những đồng bằng màu mỡ ở miền Bắc Ấn Độ?
Câu 3: Vương triều phong kiến nào mở đầu cho thời kỳ phát triển hoàng kim của Ấn Độ từ thế kỉ IV?
Thực hiện nhiệm vụ: HS tập trung xem video, ghi nhanh câu trả lời ra giấy nháp.
Báo cáo, thảo luận: GV gọi 2–3 HS giơ tay nhanh nhất trả lời.
Dự kiến câu trả lời: (1) Dãy núi Hi-ma-lay-a; (2) Sông Ấn và sông Hằng; (3) Vương triều Gúp-ta.
Kết luận, nhận định: GV chốt đáp án, dẫn dắt vào bài mới: Nền văn hóa Ấn Độ được ví như một dòng sông dài bắt nguồn từ dãy núi Hi-ma-lay-a hùng vĩ. Từ thế kỉ IV đến giữa thế kỉ XIX, Ấn Độ đã trải qua nhiều vương triều với những biến động chính trị sâu sắc nhưng vẫn giữ vững bản sắc độc đáo. Để hiểu rõ điều kiện tự nhiên cũng như tình hình Ấn Độ dưới thời các vương triều Gúp-ta và Đê-li, chúng ta cùng tìm hiểu Tiết 1 – Bài 5.
Xem đầy đủ kế hoạch bài học ở tệp đính kèm
