Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 46,531
Ôn tập giữa học kì I – Lịch sử 8 giúp các em học sinh hệ thống hóa những kiến thức trọng tâm đã học, củng cố các sự kiện lịch sử quan trọng và luyện tập thông qua hệ thống câu hỏi ôn tập.
Câu 1 Đông Nam Á trở thành mục tiêu xâm lược hàng đầu của các nước tư bản phương Tây xuất phát từ các nguyên nhân chính sau:
-Vị trí địa lý chiến lược quan trọng: Đông Nam Á nằm ở vị trí giao thoa, ngã tư đường giao thương hàng hải quốc tế nối liền giữa các đại dương và châu lục, giữ vai trò quan trọng trong giao thương toàn cầu.
-Nguồn tài nguyên thiên nhiên và khoáng sản giàu có: Khu vực này sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú cùng các sản vật nông nghiệp, lâm sản và hải sản dồi dào, đáp ứng trực tiếp nguồn nguyên liệu quý giá mà phương Tây khao khát.
-Nhu cầu phát triển của chủ nghĩa tư bản phương Tây: Từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX, các nước phương Tây căn bản hoàn thành các cuộc cách mạng tư sản và cách mạng công nghiệp. Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa dẫn đến nhu cầu cấp thiết về thị trường tiêu thụ, nguồn nguyên liệu và nhân lực, thúc đẩy các nước này đẩy mạnh xâm chiếm phương Đông.
-Sự khủng hoảng và suy yếu của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á: Trong khi phương Tây phát triển vượt bậc, các nước Đông Nam Á vẫn chìm đắm trong chế độ phong kiến với nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu. Chính quyền phong kiến ở nhiều nơi lại chọn chính sách "đóng cửa", cản trở giao thương, khiến các quốc gia này trở nên yếu ớt và dễ dàng bị thực dân phương Tây dùng vũ lực "mở cửa", thôn tính
Câu 2 Điểm khác biệt cơ bản nhất về mục tiêu đấu tranh giữa Cách mạng tư sản Anh (TK XVII) và Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (cuối TK XVIII) là gì?
Điểm khác biệt cơ bản nhất về mục tiêu đấu tranh giữa hai cuộc cách mạng này là:
-Cách mạng tư sản Anh (thế kỉ XVII): Mục tiêu cốt lõi là lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế phong kiến ở trong nước, xóa bỏ sự kìm hãm của nhà vua đối với lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa.
-Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (cuối thế kỉ XVIII): Mục tiêu hàng đầu là lật đổ ách thống trị của thực dân Anh, giành độc lập dân tộc và thành lập một quốc gia độc lập hoàn toàn mới (Hợp chúng quốc Mỹ), đồng thời mở đường cho kinh tế tư bản phát triển.
Tóm lại: Cách mạng tư sản Anh tập trung vào nhiệm vụ chống phong kiến nội xâm để thay đổi thể chế chính trị trong nước, trong khi chiến tranh ở Bắc Mỹ giải quyết nhiệm vụ chống thực dân ngoại xâm để giải phóng dân tộc.
Câu 3 Nguyên nhân bùng nổ cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn Hậu quả của hai cuộc xung đột đối với nước ta thời đó
a/ Nguyên nhân bùng nổ cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn
-Sự bộc lộ mâu thuẫn giữa hai dòng họ phong kiến: Năm 1545, Nguyễn Kim qua đời, con rể là Trịnh Kiểm lên thay nắm toàn bộ binh quyền. Từ đây, mâu thuẫn tranh giành quyền lực giữa hai dòng họ Trịnh và Nguyễn dần bộc lộ và ngày càng trở nên gay gắt.
-Họ Nguyễn gây dựng cơ nghiệp riêng ở phía Nam: Trong bối cảnh đó, người con thứ của Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng đã xin vào trấn thủ ở Thuận Hóa để tìm cách gây dựng cơ nghiệp riêng. Sau khi Nguyễn Hoàng mất, con trai là Nguyễn Phúc Nguyên nối nghiệp, tiếp tục củng cố địa vị và từng bước cắt đứt quan hệ lệ thuộc với họ Trịnh.
-Ngòi nổ trực tiếp: Đến năm 1627, lấy cớ họ Nguyễn không chịu nộp thuế cho triều đình, họ Trịnh đem quân đánh vào Thuận Hóa, chính thức bùng nổ cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn.
b/ Hậu quả của hai cuộc xung đột đối với nước ta thời đó
1. Hậu quả của cuộc xung đột Nam – Bắc triều (1533 – 1592):
Đất nước bị chia cắt: Tạo ra sự đối đầu kéo dài gần 60 năm giữa Bắc triều (nhà Mạc) và Nam triều (nhà Lê Trung hưng).
Kinh tế đình trệ: Cả vùng Thanh – Nghệ và đồng bằng Bắc Bộ đều trở thành chiến trường khốc liệt. Làng mạc bị tàn phá nặng nề; sản xuất nông nghiệp và thủ công nghiệp bị đình trệ; việc giao thương, trao đổi buôn bán giữa các vùng gặp nhiều khó khăn.
Đời sống nhân dân cực khổ: Quần chúng nhân dân lâm vào cảnh khốn cùng vì nạn đói, dịch bệnh, bị bắt đi lính, đi phu, nhiều gia đình rơi vào cảnh ly tán.
2. Hậu quả của cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn (1627 – 1672):
*Mặt tiêu cực (Hậu quả chính):
Tổn thất lớn về người và của: Cuộc chiến kéo dài gần nửa thế kỉ với 7 lần giao chiến lớn đã làm suy kiệt sức người, sức của; tàn phá đồng ruộng, xóm làng và giết hại nhiều người dân vô tội.
Đất nước bị chia cắt kéo dài: Hai bên lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới chia cắt đất nước thành Đàng Ngoài (từ sông Gianh trở ra Bắc, do vua Lê – chúa Trịnh quản lý) và Đàng Trong (từ sông Gianh trở vào Nam, do chúa Nguyễn quản lý). Sự chia cắt này kéo dài gần 2 thế kỉ, gây tổn hại nghiêm trọng đến sự phát triển chung của quốc gia – dân tộc.
*Mặt tích cực (Hệ quả khách quan):
Trong thời gian đất nước bị chia cắt, nhiều đợt di dân từ Đàng Ngoài vào Đàng Trong đã đẩy nhanh quá trình khai phá vùng đất phía Nam, giúp cho lãnh thổ Đại Việt được mở rộng đáng kể.
Câu 4 Hãy viết bài giới thiệu về vị anh hùng dân tộc Quang Trung
Vai trò & Thế lực: Lãnh đạo phong trào Tây Sơn, lật đổ Nguyễn - Trịnh - Lê, đặt nền móng thống nhất đất nước.
Chiến công đại phá ngoại xâm: Rạch Gấm – Xoài Mút (1785) và Ngọc Hồi – Đống Đa (1789).
Cải cách đất nước: Ban hành Chiếu khuyến nông, Chiếu lập học, đề cao chữ Nôm.
Di sản ngày nay: Di tích Gò Đống Đa, Bảo tàng Quang Trung, tên trường, tên đường.
Quang Trung (Nguyễn Huệ) là một trong những vị anh hùng dân tộc kiệt xuất và nhà quân sự thiên tài bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Xuất thân từ người thủ lĩnh "áo vải cờ đào" trong phong trào Tây Sơn bùng nổ năm 1771, ông đã cùng các anh em lật đổ các tập đoàn phong kiến suy yếu Nguyễn, Trịnh, Lê, xóa bỏ tình trạng chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài và đặt cơ sở khôi phục nền thống nhất quốc gia. Thiên tài quân sự của ông tỏa sáng rực rỡ qua hai chiến công chống ngoại xâm lừng lẫy: đánh tan 5 vạn quân Xiêm trong trận thủy chiến Rạch Gấm – Xoài Mút (1785) và đại phá 29 vạn quân Thanh xâm lược với cuộc hành quân thần tốc vào dịp Tết Kỷ Dậu (1789). Sau khi lên ngôi Hoàng đế, vua Quang Trung đóng đô ở Phú Xuân và ban hành nhiều chính sách tiến bộ như "Chiếu khuyến nông", "Chiếu lập học", đề cao chữ Nôm nhằm phục hồi kinh tế, văn hóa dân tộc. Điều khiến em ấn tượng nhất ở ông chính là bản lĩnh quyết đoán, nghệ thuật tác chiến thần tốc cùng lòng yêu nước nồng nàn. Ngày nay, tên tuổi của vị anh hùng được tôn vinh qua nhiều công trình lịch sử nổi tiếng như Bảo tàng Quang Trung, di tích Gò Đống Đa, cùng hàng loạt con đường và ngôi trường mang tên ông trên khắp cả nước
Câu 1 Đông Nam Á trở thành mục tiêu xâm lược hàng đầu của các nước tư bản phương Tây xuất phát từ các nguyên nhân chính sau:
-Vị trí địa lý chiến lược quan trọng: Đông Nam Á nằm ở vị trí giao thoa, ngã tư đường giao thương hàng hải quốc tế nối liền giữa các đại dương và châu lục, giữ vai trò quan trọng trong giao thương toàn cầu.
-Nguồn tài nguyên thiên nhiên và khoáng sản giàu có: Khu vực này sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú cùng các sản vật nông nghiệp, lâm sản và hải sản dồi dào, đáp ứng trực tiếp nguồn nguyên liệu quý giá mà phương Tây khao khát.
-Nhu cầu phát triển của chủ nghĩa tư bản phương Tây: Từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX, các nước phương Tây căn bản hoàn thành các cuộc cách mạng tư sản và cách mạng công nghiệp. Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa dẫn đến nhu cầu cấp thiết về thị trường tiêu thụ, nguồn nguyên liệu và nhân lực, thúc đẩy các nước này đẩy mạnh xâm chiếm phương Đông.
-Sự khủng hoảng và suy yếu của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á: Trong khi phương Tây phát triển vượt bậc, các nước Đông Nam Á vẫn chìm đắm trong chế độ phong kiến với nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu. Chính quyền phong kiến ở nhiều nơi lại chọn chính sách "đóng cửa", cản trở giao thương, khiến các quốc gia này trở nên yếu ớt và dễ dàng bị thực dân phương Tây dùng vũ lực "mở cửa", thôn tính
Câu 2 Điểm khác biệt cơ bản nhất về mục tiêu đấu tranh giữa Cách mạng tư sản Anh (TK XVII) và Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (cuối TK XVIII) là gì?
Điểm khác biệt cơ bản nhất về mục tiêu đấu tranh giữa hai cuộc cách mạng này là:
-Cách mạng tư sản Anh (thế kỉ XVII): Mục tiêu cốt lõi là lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế phong kiến ở trong nước, xóa bỏ sự kìm hãm của nhà vua đối với lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa.
-Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (cuối thế kỉ XVIII): Mục tiêu hàng đầu là lật đổ ách thống trị của thực dân Anh, giành độc lập dân tộc và thành lập một quốc gia độc lập hoàn toàn mới (Hợp chúng quốc Mỹ), đồng thời mở đường cho kinh tế tư bản phát triển.
Tóm lại: Cách mạng tư sản Anh tập trung vào nhiệm vụ chống phong kiến nội xâm để thay đổi thể chế chính trị trong nước, trong khi chiến tranh ở Bắc Mỹ giải quyết nhiệm vụ chống thực dân ngoại xâm để giải phóng dân tộc.
Câu 3 Nguyên nhân bùng nổ cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn Hậu quả của hai cuộc xung đột đối với nước ta thời đó
a/ Nguyên nhân bùng nổ cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn
-Sự bộc lộ mâu thuẫn giữa hai dòng họ phong kiến: Năm 1545, Nguyễn Kim qua đời, con rể là Trịnh Kiểm lên thay nắm toàn bộ binh quyền. Từ đây, mâu thuẫn tranh giành quyền lực giữa hai dòng họ Trịnh và Nguyễn dần bộc lộ và ngày càng trở nên gay gắt.
-Họ Nguyễn gây dựng cơ nghiệp riêng ở phía Nam: Trong bối cảnh đó, người con thứ của Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng đã xin vào trấn thủ ở Thuận Hóa để tìm cách gây dựng cơ nghiệp riêng. Sau khi Nguyễn Hoàng mất, con trai là Nguyễn Phúc Nguyên nối nghiệp, tiếp tục củng cố địa vị và từng bước cắt đứt quan hệ lệ thuộc với họ Trịnh.
-Ngòi nổ trực tiếp: Đến năm 1627, lấy cớ họ Nguyễn không chịu nộp thuế cho triều đình, họ Trịnh đem quân đánh vào Thuận Hóa, chính thức bùng nổ cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn.
b/ Hậu quả của hai cuộc xung đột đối với nước ta thời đó
1. Hậu quả của cuộc xung đột Nam – Bắc triều (1533 – 1592):
Đất nước bị chia cắt: Tạo ra sự đối đầu kéo dài gần 60 năm giữa Bắc triều (nhà Mạc) và Nam triều (nhà Lê Trung hưng).
Kinh tế đình trệ: Cả vùng Thanh – Nghệ và đồng bằng Bắc Bộ đều trở thành chiến trường khốc liệt. Làng mạc bị tàn phá nặng nề; sản xuất nông nghiệp và thủ công nghiệp bị đình trệ; việc giao thương, trao đổi buôn bán giữa các vùng gặp nhiều khó khăn.
Đời sống nhân dân cực khổ: Quần chúng nhân dân lâm vào cảnh khốn cùng vì nạn đói, dịch bệnh, bị bắt đi lính, đi phu, nhiều gia đình rơi vào cảnh ly tán.
2. Hậu quả của cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn (1627 – 1672):
*Mặt tiêu cực (Hậu quả chính):
Tổn thất lớn về người và của: Cuộc chiến kéo dài gần nửa thế kỉ với 7 lần giao chiến lớn đã làm suy kiệt sức người, sức của; tàn phá đồng ruộng, xóm làng và giết hại nhiều người dân vô tội.
Đất nước bị chia cắt kéo dài: Hai bên lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới chia cắt đất nước thành Đàng Ngoài (từ sông Gianh trở ra Bắc, do vua Lê – chúa Trịnh quản lý) và Đàng Trong (từ sông Gianh trở vào Nam, do chúa Nguyễn quản lý). Sự chia cắt này kéo dài gần 2 thế kỉ, gây tổn hại nghiêm trọng đến sự phát triển chung của quốc gia – dân tộc.
*Mặt tích cực (Hệ quả khách quan):
Trong thời gian đất nước bị chia cắt, nhiều đợt di dân từ Đàng Ngoài vào Đàng Trong đã đẩy nhanh quá trình khai phá vùng đất phía Nam, giúp cho lãnh thổ Đại Việt được mở rộng đáng kể.
Câu 4 Hãy viết bài giới thiệu về vị anh hùng dân tộc Quang Trung
Vai trò & Thế lực: Lãnh đạo phong trào Tây Sơn, lật đổ Nguyễn - Trịnh - Lê, đặt nền móng thống nhất đất nước.
Chiến công đại phá ngoại xâm: Rạch Gấm – Xoài Mút (1785) và Ngọc Hồi – Đống Đa (1789).
Cải cách đất nước: Ban hành Chiếu khuyến nông, Chiếu lập học, đề cao chữ Nôm.
Di sản ngày nay: Di tích Gò Đống Đa, Bảo tàng Quang Trung, tên trường, tên đường.
Quang Trung (Nguyễn Huệ) là một trong những vị anh hùng dân tộc kiệt xuất và nhà quân sự thiên tài bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Xuất thân từ người thủ lĩnh "áo vải cờ đào" trong phong trào Tây Sơn bùng nổ năm 1771, ông đã cùng các anh em lật đổ các tập đoàn phong kiến suy yếu Nguyễn, Trịnh, Lê, xóa bỏ tình trạng chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài và đặt cơ sở khôi phục nền thống nhất quốc gia. Thiên tài quân sự của ông tỏa sáng rực rỡ qua hai chiến công chống ngoại xâm lừng lẫy: đánh tan 5 vạn quân Xiêm trong trận thủy chiến Rạch Gấm – Xoài Mút (1785) và đại phá 29 vạn quân Thanh xâm lược với cuộc hành quân thần tốc vào dịp Tết Kỷ Dậu (1789). Sau khi lên ngôi Hoàng đế, vua Quang Trung đóng đô ở Phú Xuân và ban hành nhiều chính sách tiến bộ như "Chiếu khuyến nông", "Chiếu lập học", đề cao chữ Nôm nhằm phục hồi kinh tế, văn hóa dân tộc. Điều khiến em ấn tượng nhất ở ông chính là bản lĩnh quyết đoán, nghệ thuật tác chiến thần tốc cùng lòng yêu nước nồng nàn. Ngày nay, tên tuổi của vị anh hùng được tôn vinh qua nhiều công trình lịch sử nổi tiếng như Bảo tàng Quang Trung, di tích Gò Đống Đa, cùng hàng loạt con đường và ngôi trường mang tên ông trên khắp cả nước
Sửa lần cuối:
