Khái niệm,Phân loại danh từ và Bài tập về danh từ

[Trang Dimple]

I. Danh từ là gì?

- Khái niệm: Danh từ là từ chỉ sự vật (người, vật, hiện tượng tự nhiên, thời gian,…).

- Ví dụ:

+ Danh từ chỉ người: bố, mẹ, ông, bà, bác sĩ, cô giáo, học sinh, y sĩ,…

+ Danh từ chỉ vật: xe đạp, quả bóng, thước kẻ, cặp sách, máy tính,…

+ Danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên: nắng, mưa, cầu vồng, sóng thần,…

+ Danh từ chỉ thời gian: mùa hè, mùa đông, mùa thu, thứ hai, cuối tuần,…

+…

II. Phân loại danh từ

1. Danh từ chung

- Khái niệm: Danh từ chung là danh từ gọi tên một loại sự vật.

- Ví dụ: học sinh, bộ đội, sông, suối, cây cối, gió, bão,…

2. Danh từ riêng

- Khái niệm: Danh từ riêng là danh từ gọi tên một sự vật cụ thể, riêng biệt. Danh từ riêng được viết hoa.

- Ví dụ:

+ Chỉ tên người: Phạm Minh Anh, Đỗ Hiếu Hiền, Nguyễn Tùng Đăng,…

+ Chỉ tên địa phương: Hà Nội, Vũng Tàu, Đà Nẵng,…

+ Chỉ địa danh: Hồ Tây, Hồ Gươm,…

+ Chỉ tên sông, núi, cầu: sông Hồng, núi Ba Vì, cầu Rào,…

3. Cụm danh từ

- Do danh từ chính kết hợp với từ hoặc một số từ khác. Như vậy cụm danh từ là một tổ hợp gồm 2 hay nhiều từ kết hợp lại.

- Cụm danh từ có danh từ chính đứng sau: Các từ đứng trước danh từ thường là những danh từ chỉ số lượng.

+ Ví dụ: mấy bạn học sinh, các thầy cô, những bông hoa, một chiếc ô tô,...

- Cụm danh từ có danh từ chính đứng trước: Các từ đứng sau danh từ thường bổ sung về tính chất, đặc điểm của danh từ chính.

+ Ví dụ: áo đỏ, mưa rào, ghế nhựa, con nuôi, bố đẻ, cửa sắt, gà trống, ô tô con,…

III. Bài tập về danh từ

Bài 1. Em hãy gạch chân dưới các danh từ trong đoạn văn sau:

Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lưng chú lấp lánh, Bốn cái cánh mỏng như giấy bóng. Cái đầu tròn và hai mắt long lanh như thủy tinh.

Trả lời:

Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lưng chú lấp lánh, Bốn cái cánh mỏng như giấy bóng. Cái đầu tròn và hai mắt long lanh như thủy tinh.

Bài 2. Tìm và gạch chân các danh từ trong đoạn thơ sau:​

a. Quê hương là con diều biếc Tuổi thơ con thả trên đồng Quê hương là con đò nhỏ Êm đềm khua nước ven sông​

b. Bà đắp thành lập trại Chống áp bức cường quyền Nghe lời bà kêu gọi Cả nước ta vùng lên​

Trả lời:​

a. Quê hương là con diều biếc Tuổi thơ con thả trên đồng Quê hương là con đò nhỏ Êm đềm khua nước ven sông​

b. Bà đắp thành lập trại Chống áp bức cường quyền Nghe lời bà kêu gọi Cả nước ta vùng lên​

Bài 3. Tìm danh từ và phân loại các danh từ tìm được thành hai nhớm: danh từ chung, danh từ riêng:

Nơi đây cất lên những tiếng chim ríu rít. Chúng từ các nơi trên miền Trường Sơn bay về. Chim đại bàng chân vàng mỏ đỏ đang chao lượn, bóng che rợp mặt đất. Mỗi lần đại bàng vỗ cánh lại phát ra những tiếng vi vu vi vút từ trên nền trời xanh thẳm, giống như có hàng trăm chiếc đàn đang cùng hòa âm. Bầy thiên nga trắng muốt chen nhau bơi lội.......​

Danh từ chung​	Danh từ riêng​
​	​

Trả lời:​

Danh từ chung​	Danh từ riêng​
Tiếng chim, miền, chim đại bàng, chân, mỏ, bóng, cánh, nền trời xanh, chiếc đàn, thiên nga.​	Trường Sơn​

Bài 4. Đặt 02 câu với danh từ chung em tìm được ở bài tập 3.

Trả lời:

- Chiếc đàn của anh Nam đã cũ lắm rồi.

- Đàn thiên nga đang bơi dưới hồ.

Bài 5. Viết đoạn văn theo chủ đề tự do, trong đó có ít nhất một danh từ.

Vào dịp sinh nhật, bạn Thu đã tặng cho em một hộp bút chì màu. Nó có hình chữ nhật. Trên mặt hộp có in hình chú mèo máy Đô-ra-ê-mon. Ở bên trong có mười hai màu được xếp ngay ngắn. Hộp màu đã giúp em vẽ những bức tranh đẹp. Em rất thích hộp màu này.

- danh từ: hộp bút màu.​

 

[Trang Dimple]

 

[Trang Dimple]

Các dạng bài tập về Danh từ​

Dạng 1: Xác định các danh từ trong câu​

Ví dụ 1: Xếp các danh từ trong đoạn văn sau vào các nhóm[/COLOR]

Tiếng đàn bay ra vườn. Vài cánh ngọc lan êm ái rụng xuống nền đất mát rượi. Dưới đường, lũ trẻ đang rủ nhau thả những chiếc thuyền gấp bằng giấy trên những vũng nước mưa. Ngoài Hồ Tây, dân chài đang tung lưới bắt cá. Hoa mười giờ nở đỏ quanh các lối đi ven hồ. Bóng mấy con chim bồ câu lướt nhanh trên những mái nhà cao thấp.​

Theo LƯU QUANG VŨ​

]Ví dụ 2: Tìm các danh từ trừu tượng trong bài thơ sau:
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.

Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
"Con gà cục tác lá chanh".

Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao.

Mẹ ơi, trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.

(Trong lời mẹ hát - TRƯƠNG NAM HƯƠNG​

Ví dụ 3: Nêu ý nghĩa của cách dùng các danh từ riêng sau:

. Mình về với Bác đường xuôi,
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người.
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời,
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường.
Nhớ Người những sơm tinh sương,
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo.
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.

b. Sư Tử bàn chuyện xuất quân​

Muốn sao cho khắp thần dân trổ tài
Nhỏ to, khoẻ yếu muôn loài
Ai ai cũng được tuỳ tài lập công:
Voi vận tải trên lưng quân bị
Vào trận sao cho khoẻ như voi.​

Phỏng theo LA PHÔNG-TEN, NGUYỄN MINH dịch​

Đáp án:
1. Danh từ chỉ người: lũ trẻ, dân chài.

• Danh từ chỉ vật: đàn, vườn, ngọc lan, nền đất, đường, thuyền, giấy, nước mưa, lưới, cá, hoa mười giờ, lối đi, hồ, bóng, chim bồ câu, nhà.
• Danh từ chỉ đơn vị: tiếng, cánh, chiếc, vũng, các, con, mái
• Danh từ riêng: Hồ Tây.
• Cụm danh từ: Tiếng đàn, vài cánh ngọc lan, những chiếc thuyền, những vũng nước mưa, các lối đi, bóng mấy con chim bồ câu, những mái nhà.

2. Các danh từ trừu tượng trong bài: Tuổi thơ, cổ tích, lời mẹ, nhịp võng, ca dao, màu, Thời gian, cuộc đời, lời ru.
3. a. Các danh từ riêng chỉ người: Bác, Người, Ông Cụ.
Các từ này được dùng gọi Bác Hồ thể hiện sự tôn kính đối với Bác.
b. Các danh từ riêng: Sư Tử, Gấu, Cáo, Khỉ, Lừa, Thỏ Đế, Vua, Trẫm.
Các từ này được dùng gọi tên các con vật đã được nhân hoá như người.

Dạng 2: Tìm các danh từ theo cấu tạo​

]Ví dụ 1: Tìm 5 danh từ chung theo mỗi yêu cầu sau và đặt câu với mỗi từ đó:
a. Trong mỗi từ đều có tiếng sông.
b. Trong mỗi từ đều có tiếng mưa.
c. Trong mỗi từ đều có tiếng mẹ.
d. Trong mỗi từ đều có tiếng tình.
Ví dụ 2: Tìm các danh từ có tiếng con, trong đó có 5 từ chỉ người, 5 từ chỉ con vật và 5 từ chỉ sự vật.
Đáp án: Có nhiều đáp án, sau đây là đáp án minh hoạ.
1. a. 5 danh từ có tiếng sông là: dòng sông, cửa sông, khúc sông, nước sông, sông cái,...

• Đó là dòng sông quanh năm nước chảy xiết.
• Cửa sông là nơi sông đổ ra biển.
• Trên khúc sông có hai chiếc ca nô đang chạy.
• Nước sông ở đó đổi màu theo thời gian.
• Sông Hồng là một con sông cái.

b. 5 danh từ có tiếng mưa là: cơn mưa, trận mưa, nước mưa, mưa rào, mưa xuân,...

• Trời đang nắng bỗng nhiên một cơn mưa xuất hiện.
• Những trận mưa lớn làm nhà cửa bị cuốn trôi.
• Nước mưa có thể dùng để nấu ăn.
• Mưa rào thường xuất hiện trong mùa hè.
• Mưa xuân làm cho cây cối tươi tốt.

c. 5 danh từ có tiếng mẹ là: cha mẹ, mẹ hiền, mẹ nuôi, mẹ già, mẹ con,...

• Công ơn cha mẹ bằng trời bằng bể.
• Cô giáo như mẹ hiền.
• Cô ấy là mẹ nuôi của bạn ấy.
• Mẹ già như chuối chín cây.
• Hai mẹ con cô ấy về quê từ mấy hôm nay.

d. 5 danh từ có tiếng tình là: tình cảm, tình yêu, tình hình, tình báo, tính tình,...

• Anh ấy dành cho tôi những tình cảm tốt đẹp nhất.
• Đó là tình yêu đất nước của mỗi người ViệtNamta.
• Lớp trưởng báo cáo tình hình học tập của lớp.
• Anh ấy là một tình báo được cài vào hàng ngũ địch.
• Tính tình cậu ấy rất thất thường.

2. Có nhiều đáp án, sau đây là đáp án minh hoạ.
- 5 danh từ chỉ người: con trai, con gái, con dâu, con rể, con nuôi,...
- 5 danh từ chỉ con vật: con trâu, con bò, gà con, lợn con, mèo con,...
- 5 danh từ chỉ sự vật: con mắt, con ngươi, con thuyền, bàn con, bát con.

​

 

[Trang Dimple]

Dạng 3: Tìm các danh từ có dạng đặc biệt.​

]Ví dụ 1: Tìm 5 từ vừa có thể là danh từ chung, vừa có thể là danh từ riêng. Đặt câu với
mỗi từ đó.
Ví dụ 2: Tìm các danh từ chỉ khái niệm có nghĩa sau đây và đặt câu với mỗi từ tìm được đó.

• Chỉ sự hiểu biết do trải qua công việc một thời gian dài.
• Đó là những ý nghĩ, suy nghĩ của con người nói chung.
• Chỉ sức của một người có thể làm được công việc.
• Đó là thái độ hình thành trong ý nghĩ của con người.

Ví dụ 3: Kể tên 10 danh lam thắng cảnh ở Việt Nam và nói rõ các địa danh đó thuộc tỉnh, thành phố nào.
Ví dụ 4: Kể tên 10 anh hùng dân tộc, đặt câu nói về mỗi người đó.
Đáp án:
Có nhiều đáp án, sau đây là một số đáp án minh hoạ.
Ví dụ 1: 5 từ vừa là danh từ chung, vừa là danh từ riêng:

• đầm sen (nơi trồng sen) / Đầm Sen (khu vui chơi)
• hoà bình (không có chiến tranh) / Hoà Bình (tên tỉnh)
• gà chọi (một loại gà) / Gà Chọi (tên địa điểm du lịch)
• hàng gà (nơi mua bán gà) / Hàng Gà (tên một phố cổ)
• hạnh phúc (trạng thái người) / Hạnh Phúc (tên người).

- Những đầm sen toả hương thơm ngát.
Chủ nhật tới tôi sẽ đi thăm khu du lịch Đầm Sen.
- Chúng tôi mong muốn hoà bình trên toàn thế giới.
Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình lớn nhất nước ta.
- Mẹ đi ra hàng gà để mua một con gà về thịt.
Nhà bạn ấy ở phố Hàng Gà, một khu phố cổ của Hà Nội.
- Bố em mới mua một chú gà chọi rất đẹp.
Vịnh Hạ Long có hòn Gà Chọi rất nổi tiếng.
- Gia đình bạn ấy rất hạnh phúc.
Chú Hạnh Phúc là một người rất vui tính.
Ví dụ 2.
a. kinh nghiệm: Anh ấy có rất nhiều kinh nghiệm sống.
b. tư tưởng: Hôm nay, tư tưởng cậu ấy không ổn định.
c. khả năng: Cô ấy có khả năng nói được 10 thứ tiếng.
d. tinh thần: Đó là tinh thần yêu nước của họ.
Ví dụ 3. Có nhiều đáp án, sau đây là một số đáp án minh hoạ:

• Thành phố Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng.
• Khu du lịch Tuần Châu thuộc tỉnh Quảng Ninh.
• Bãi biển Sầm Sơn thuộc tỉnh Thanh Hoá.
• Bãi biển Đồ Sơn thuộc thành phố Hải Phòng.
• Vườn quốc gia Cúc Phương thuộc tỉnh Ninh Bình.
• Khu du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng thuộc Quảng Bình.
• Khu du lịch Bà Nà thuộc thành phố Đà Nẵng.
• Cố đô Huế thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Thị trấn Sa Pa thuộc tỉnh Lào Cai.
• Bãi biển Nha Trang thuộc tỉnh Khánh Hoà.

Ví dụ 4. Có nhiều đáp án, sau đây là một số đáp án minh hoạ:
5 anh hùng dân tộc: Hai Bà Trưng, Ngô Quyền, Bác Hồ, La Văn Cầu, Tô Vĩnh Diện, Trần Quốc Toản, Nguyễn Đức Cảnh, Tô Hiệu, Nguyễn Thị Minh Khai, Ngô Thị Tuyển, Mạc Thị Bưởi, Võ Thị Sáu,...

• Hai Bà Trưng là những phụ nữ anh hùng của dân tộc.
• Ngô Quyền đánh giặc trên sông Bạch Đằng.
• Bác Hồ là vị cha già kính yêu của dân tộc ViệtNam.
• La Văn Cầu đã tự chặt đứt cánh tay trong chiến đấu.
• Tô Vĩnh Diện đã lấy thân mình chèn pháo.
• Trần Quốc Toản bóp nát quả cam lúc nào không biết.
• Nguyễn Đức Cảnh quê ở Thái Bình.
• Tô Hiệu đã trồng cây đào ở nhà tù Sơn La.
• Ngô Thị Tuyển đã vác hai bao đạn trên vai.
• Võ Thị Sáu đã dũng cảm hi sinh khi vừa 16 tuổi.

Dạng 4: Tìm các danh từ điền vào chỗ chấm trong câu
[COLOR=rgba(0, 0, 0, 0.87)]Ví dụ 1: Tìm các danh từ thích hợp điền vào các chỗ chấm để hoàn thành khổ thơ sau:
............... giong ruổi trăm miền
Rù rì .............. nối liền mùa hoa.
Nối rừng hoang với ................
............ nơi đâu cũng tìm ra ngọt ngào.
Nếu .............. có ở trời cao
Thì .............. cũng mang vào mật thơm.
NGUYỄN ĐỨC MẬU
Ví dụ 2: Tìm các danh từ chỉ hiện tượng điền vào chỗ chấm trong các câu:
a. Thảm hoạ ............. đã làm nước Nhật thiệt hại to lớn.
b. Những .............. ấm áp xua tan màn ............. dày đặc.
c. Trong mưa xuất hiện những ............. long trời, lở đất.
d. Chúng tôi phản đối ............. và mong muốn hoà bình.
e. Các tỉnh miền Trung thường xảy ra ......... hàng năm.
g. Nắng nhiều làm ruộng đồng ................. và ...............
Ví dụ 3: Điền danh từ trừu tượng vào các chỗ chấm trong đoạn văn sau:
Tôi đã có dịp đi nhiều miền đất nước, nhìn thấy tận mắt bao nhiêu ...... của .......... để lại, từ nắm tro bếp của thuở các vua Hùng dựng nước, mũi tên đồng Cổ Loa,... đến chiếc hốt đại thần của Phan Thanh Giản,... .........cội nguồn, chân lí ............ và ........... tổ tiên truyền đạt qua những di tích, di vật nhìn thấy được là một niềm .......... vô hạn nuôi dưỡng những ............. cao quý nơi mỗi con người. Tất cả những di tích này của .............. đều xuất phát từ những sự kiện có ý nghĩa diễn ra trong .........., vẫn tiếp tục nuôi dưỡng đạo sống của những thế hệ mai sau.

Theo HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG​

Ví dụ 4: Điền các danh từ riêng vào các chỗ chấm sau:
Nước ............ ta có rất nhiều cảnh đẹp, trong đó có ................ nằm ở thủ đô ........... Cầu ............ được sơn màu đỏ nối từ ............... ra một hòn đảo nhỏ nơi có .............. Cầu ............... do ............. xây dựng năm 1865.
Đáp án:
Ví dụ 1
Điền như sau:
Bầy ong giong ruổi trăm miền
Rù rì đôi cánh nối liền mùa hoa.
Nối rừng hoang với biển xa.
Đất nơi đâu cũng tìm ra ngọt ngào.
Nếu hoa có ở trời cao
Thì bầy ong cũng mang vào mật thơm.
Ví dụ 2. Các từ cần tìm là:
a. sóng thần: Nước biển dâng cao cùng lốc xoáy.
b. tia nắng: Mặt trời toả sáng chiếu xuống trái đất.
sương mù: Hơi ẩm làm không nhìn thấy được.
c. tiếng sấm: Các tia lửa điện phóng ra trên không trung.
d. chiến tranh: Trong xã hội xuất hiện bạo lực, khủng bố.
e. lũ lụt: Mưa nhiều gây ngập ngụa kéo dài.
g. nứt nẻ, khô hạn: Ruộng đồng thiếu nước.
Ví dụ 3. Các từ cần điền theo thứ tự như sau: dấu tích, tổ tiên, ý thức, lịch sử, lòng biết ơn, hạnh phúc, phẩm chất, truyền thống, quá khứ.
Ví dụ 4. Các từ điền theo thứ tự: Việt Nam, hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội, Thê Húc, Bờ Hồ (tên địa danh), đền Ngọc Sơn, Thê Húc, Nguyễn Siêu.

Dạng 5: Phân biệt các danh từ​

Ví dụ 1: Chọn A, B hay C?
a. Danh từ nào dưới đây là danh từ riêng chỉ tên người:
A. Thu Hà
B. Dế Mèn
C. Cả A và B đều đúng.
b. Danh từ nào dưới đây là danh từ riêng chỉ tên địa lí:
A. cầu Khỉ
B. sông con
C. Cả A và B đều sai.
c. Danh từ nào dưới đây không là danh từ chỉ người:
A. học sinh
B. trường học
C. bạn học
d. Danh từ nào dưới đây không là danh từ chỉ địa lí:
A. núi Ba Vì
B. Vườn hoa
C. Hồ Tây.
Ví dụ 2: Nối từ ở cột A với nhận xét ở cột B cho phù hợp.

A	B
1. bộ đội	a. Danh từ chỉ khái niệm.
2. doanh trại	b. Danh từ chỉ người.
3. sương mù	c. Danh từ chỉ sự vật.
4. hạnh kiểm	d. Danh từ chỉ hiện tượng.

Đáp án:
Ví dụ 1.
Chọn như sau:
a. A. Thu Hà
b. C. Cả A và B đều sai.
c. B. trường học
d. B. Vườn hoa
Ví dụ 2. Nối như sau: 1 - b ; 2 - c ; 3 - d ; 4 - a

 

[Trang Dimple]

Bài tập tự luyện về danh từ​

Bài 1: Xác định danh từ trong đoạn văn sau:

Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lưng chú lấp lánh. Bốn cái cánh mỏng như giấy bóng. Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh như thuỷ tinh.

Hướng dẫn trả lời:

Các danh từ trong đoạn văn là: chuồn chuồn, lưng, cái cánh, giấy bóng, cái đầu, con mắt, thủy tinh

Bài 2: Tìm các danh từ có trong đoạn thơ sau:

Quê hương là cánh diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông.
Bà đắp thành lập trại
Chống áp bức cường quyền
Nghe lời bà kêu gọi
Cả nước ta vùng lên.

Hướng dẫn trả lời:

Các danh từ trong đoạn thơ là: quê hương, cánh diều, tuổi thơ, đồng, con đò, nước, sông, bà, trại, áp bức, cường quyền, nước

Bài 3: Xác định các danh từ trong đoạn văn sau:

“Bản Lùng đã thức giấc. Đó đây ánh lửa hồng bập bùng trên gác bếp. Ngoài bờ ruộng đã có bước chân người đi, tiếng nói chuyện rì rầm tiếng gọi nhau í ới”.

Hướng dẫn trả lời:

Các danh từ trong đoạn văn là: bản Lùng, giấc, ánh lửa, gác bếp, bờ ruộng, bước chân, người, tiếng

Bài 4: Tìm danh từ có trong câu văn sau:

Ngay thềm lăng, mười tám cây vạn tuế tượng trưng cho một đoàn quân danh dự đứng trang nghiêm.

Hướng dẫn trả lời:

Các danh từ trong câu văn là: thềm lăng, cây vạn tuế, đoàn quân, danh dự

Bài 5: Xác định từ loại của các từ: “niềm vui, nỗi buồn, cái đẹp, sự đau khổ” và tìm thêm các từ tương tự.

Hướng dẫn trả lời:

- Từ loại của các từ đó là: danh từ

- Gợi ý các từ tương tự: nỗi đau, nỗi khổ, nỗi nhục, nét đẹp...

Bài 6: Cho các danh từ: hoa, sông, mây

a) Tạo ra 3-5 danh từ có các từ trên.

b) Chọn 2 danh từ tìm được ở câu a và đặt câu

Hướng dẫn trả lời:

a) Gợi ý:

- hoa: đóa hoa, bông hoa, nụ hoa, cánh hoa, cành hoa, vườn hoa, luống hoa, cây hoa…

- sông: dòng sông, con sông, nhánh sông, nước sông, sông nước, sông hồ…

- mây: đám mây, mây trời, mây trắng, mây đen, mây mù…

b) Gợi ý:

- Những nụ hoa mới hôm qua còn chúm chím, nay đã nở rộ

- Mùa thu, nước sông Hương chảy chậm hơn, đôi lúc đứng yên như đang ngủ gật.

- Sắp dông, mây đen ùn ùn kéo về, dàn thành cả một đội quân trên bầu trời.

Bài 7: Cho đoạn văn sau:

Thảo quả trên rừng Đản Khao đã vào mùa.

Gió tây lướt thướt bay qua rừng, quyến hương thảo quả đi, rải theo triền núi, đưa hương thảo quả ngọt lựng, thơm nồng vào những thôn xóm Chin San. Gió thơm. Cây cỏ thơm. Đất trời thơm.

(trích Mùa Thảo Quả - Ma Văn Kháng)

a) Tìm các danh từ có trong đoạn văn trên.

b) Xếp các danh từ vừa tìm được vào hai nhóm:

- Danh từ chung

- Danh từ riêng

Hướng dẫn trả lời:

a) Danh từ trong đoạn văn: thảo quả, rừng, Đản Khao, mùa, gió tây, hương thảo quả, triền núi, thôn xóm, Chin San, gió, cây cỏ, đất trời

b) Xếp vào nhóm như sau:

- Danh từ chung: thảo quả, rừng, mùa, gió tây, hương thảo quả, triền núi, thôn xóm, gió, cây cỏ, đất trời

- Danh từ riêng: Đản Khao, Chin San

Bài 8: Xếp các từ sau vào hai nhóm:

dòng nước, ngọn cỏ, tư tưởng, thái độ, bánh kép, xe đạp, giọng nói, cách tân, lợn rừng, cải tiến

a) Danh từ cụ thể

b) Danh từ trừu tượng

Hướng dẫn trả lời:

a) Danh từ cụ thể: dòng nước, ngọn cỏ, bánh kép, xe đạp, giọng nói, lợn rừng

b) Danh từ trừu tượng: tư tưởng, thái độ, cách tân, cải tiến

 

[Trang Dimple]

Bài tập chung về danh từ lớp 4​

]Bài 1: Cho đoạn văn sau:
Nhìn khuôn mặt đỏ bừng, nhễ nhại mồ hôi của tôi, chú như đoán được câu chuyện. Nhấc điện thoại lên, chú liên lạc với đồng đội đang đi tuần tra địa bàn để thông báo sự việc. Xong xuôi, chú vỗ vai tôi cười bảo:
– Cháu gan dạ và tốt bụng quá! Hi vọng, người gặp nạn sẽ được cứu kịp thời.
a) Gạch chân dưới các danh từ có trong đoạn văn.
b) Xếp các danh từ tìm được vào 2 nhóm:

Danh từ chỉ người

Danh từ chỉ vật

Bài 2: Tìm 4-5 danh từ có chứa các tiếng sau:

Tiếng	Danh từ
mưa	M: cơn mưa
sách	M: sách vở
bút	M: bút thước

Bài 3: Tìm các danh từ chỉ khái niệm để điền vào chỗ trống trong câu sau:
….………………………… : mưa hạt to và nhiều, mau tạnh, thường do các đám mây dông gây ra
….………………………… : sóng biển rất to, cao đến hàng chục mét, do động đất ngầm dưới biển gây ra, có sức tàn phá rất lớn
….………………………… : hiện tượng mắt ta thấy vầng Mặt Trời bị tối đi một phần hoặc hoàn toàn trong một lúc vì bị Mặt Trăng che khuất
….………………………… : núi hình chóp nón, có miệng ở đỉnh phun ra những chất nóng chảy từ lòng đất sâu (gọi là nham thạch) một cách thường xuyên hoặc theo từng thời kì

Một số lỗi khi sử dụng danh từ trong Tiếng Việt​

• Nhầm lẫn giữa danh từ và các thành phần câu khác: Thường là các bé không nhận biết được danh từ nên dễ bị nhầm lẫn với các thành phần câu khác như chủ ngữ, vị ngữ hay trạng từ.
• Sử dụng danh từ không đúng mục đích của mỗi loại danh từ: Vì danh từ có mục đích sử dụng khá nhiều nên thường khi làm bài tập các bé dễ xác định sai danh từ.
• Sử dụng không đúng loại danh từ: Trong danh từ có nhiều loại nên các bé khi làm bài tập về phân biệt các danh từ dễ bị nhầm lẫn với nhau.