Kế hoạch bài dạy tích hợp năng lực số-Bài 16Các cấu trúc điều khiển -Tin học 6

[Trang Dimple]

​

Kế hoạch bài dạy Bài 16: Các cấu trúc điều khiển (Tin học 6 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống) được xây dựng theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh và tích hợp phát triển năng lực số theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Nội dung bài học giúp học sinh nhận biết ba cấu trúc điều khiển cơ bản trong thuật toán gồm cấu trúc tuần tự, cấu trúc rẽ nhánh và cấu trúc lặp; hiểu vai trò của từng cấu trúc trong việc xây dựng thuật toán và chương trình; đồng thời biết vận dụng các cấu trúc điều khiển để mô tả, thiết kế và giải quyết những bài toán đơn giản trong học tập và thực tiễn.

TIẾT 30+31, BÀI 16: CÁC CẤU TRÚC ĐIỀU KHIỂN​

I. Mục tiêu:
1. Về kiến thức: Sau bài học này, học sinh sẽ có được kiến thức về:
- Biết ba cấu trúc điều khiển thuật toán: tuần tự, rẽ nhánh và lặp.
- Mô tả được thuật toán đơn giản có các cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp dưới dạng liệt kê hoặc sơ đồ khối.
2. Về năng lực:
- Bước đầu hình thành và phát triển tư duy cấu trúc, tư duy phân tích và điều khiển hệ thống.
2.1. Năng lực chung: Thực hiện bài học này sẽ góp phần hình thành và phát triển một số thành tố năng lực chung của học sinh như sau:
- Năng lực tự chủ và tự học: HS có khả năng tự đọc SGK, kết hợp với gợi ý và dẫn dắt của GV để trả lời các câu hỏi về ba cấu trúc điều khiển.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đưa ra thêm một số ví dụ về các cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp trong cuộc sống.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS có khả năng hoạt động nhóm để hoàn thành các nhiệm vụ học tập.
2.2. Năng lực Tin học: Thực hiện bài học này sẽ góp phần hình thành và phát triển một số thành tố năng lực Tin học của học sinh như sau:
- Năng lực A (NLa): Sử dụng và quản lý các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông.
- Năng lực C (NLc): bước đầu có tư duy phân tích và điều khiển hệ thống:
- Nhận biết được ba cấu trúc điều khiển thuật toán: tuần tự, rẽ nhánh và lặp.
- Phân biệt được ba cấu trúc điều khiển.
- Nêu được ví dụ minh họa của cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp.
- Mô tả được thuật toán đơn giản có các cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp dưới dạng liệt kê hoặc sơ đồ khối.
- Năng lực D (NLd): Sử dụng được phần mềm lập trình đơn giản Scratch.
- Năng lực E (NLe): Năng lực hợp tác trong môi trường số.
2.3. Các NLS được phát triển:
- Hiểu được bản chất của 3 cấu trúc điều khiển cơ bản (Tuần tự, Rẽ nhánh, Lặp) là nền tảng để xây dựng các chương trình máy tính đơn giản. (3.4.TC1a)
- Sử dụng sơ đồ khối để mô tả logic hoạt động của một chương trình đơn giản trước khi thực hiện viết mã lệnh. (3.4.TC1b)
- Nhận diện được các tình huống thực tế (như chấm điểm, điểm danh) có thể được mô hình hóa bằng các cấu trúc điều khiển của máy tính. (5.1.TC1a)
2.4. Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI):
- Trình bày được AI hoạt động theo lập trình (sử dụng các cấu trúc điều khiển tuần tự, rẽ nhánh, lặp) và chỉ là công cụ hỗ trợ con người. (NLa)
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
1. Thiết bị dạy học:
- Phấn, bảng, máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, ...
2. Học liệu:
- GV: SGK, SBT, tài liệu tham khảo
- HS: SGK, bảng nhóm, bút lông, bút dạ, phấn.
III. Tiến trình dạy học:​

1. Hoạt động 1: Mở đầu​

a. Mục tiêu hoạt động:
- Biết được cấu trúc tuần tự và lặp dưới dạng liệt kê.
b. Nội dung:
- Cấu trúc tuần tự và lặp dưới dạng liệt kê.
c. Sản phẩm:
- Cấu trúc tuần tự và lặp dưới dạng liệt kê.​

Hoạt động của GV và HS​

Sản phẩm dự kiến​

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: - Hoạt động nhóm thảo luận thống nhất kết quả trên phiếu học tập. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: + Các nhóm thảo luận bài tập và câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên. Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận: + HS báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình thông qua phiếu học tập. Bước 4: Nhận xét, đánh giá, kết luận: + Sau khi thực hiện xong bài tập Giáo viên nhận xét đánh giá tinh thần, thái độ học tập và kết quả học sinh đã báo cáo. Từ đó hướng học sinh nghiên cứu, tìm hiểu nội dung cho hoạt động hình thành kiến thức mới.

Cấu trúc tuần tự và lặp dưới dạng liệt kê

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới​

2.1. Hoạt động 1: Đánh giá kết quả trò chơi (Cấu trúc tuần tự, cấu trúc rẽ nhánh)​

a. Mục tiêu hoạt động:
- Biết mô tả được thuật toán đơn giản có các cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp dưới dạng liệt kê hoặc sơ đồ khối.
- Hiểu được bản chất của cấu trúc tuần tự và rẽ nhánh là nền tảng để xây dựng các chương trình máy tính đơn giản. (3.4.TC1a)
- Sử dụng sơ đồ khối để mô tả logic hoạt động của cấu trúc tuần tự và rẽ nhánh trước khi thực hiện viết mã lệnh. (3.4.TC1b)
b. Nội dung:
- Mô tả được thuật toán đơn giản có các cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp dưới dạng liệt kê hoặc sơ đồ khối. Giao nhiệm vụ, học sinh báo cáo, đánh giá và nhận xét.​

Hoạt động của GV và HS​

Sản phẩm dự kiến​

- Chuyển giao nhiệm vụ học tập 1: Thảo luận nhóm và đại diện nhóm trả lời, hoàn thành các câu hỏi sau: Câu 1: Trong trò chơi ở phần khởi động, điều kiện để cặp chơi được cộng một điểm là gì? Câu 2: Việc đánh giá điểm gồm những bước nào? Em hãy viết các bước đó ra giấy? - Thực hiện nhiệm vụ học tập: GV: Quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các cá nhân hoặc nhóm gặp khó khăn. Có thể cho phép các em HS khá, giỏi hỗ trợ các bạn trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn. HS: Các nhóm thảo luận, thống nhất kết quả ghi vào bảng nhóm, phân công thành viên nhóm chuẩn bị báo cáo kết quả khi hết thời gian quy định thảo luận nhóm. - Báo cáo kết quả thảo luận: GV: Thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả hoạt động. GV: Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, đánh giá và chấm điểm chéo nhau theo phân công của GV. HS: Nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của nhóm khác. - Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2: Thảo luận nhóm và đại diện nhóm trả lời, hoàn thành các câu hỏi sau: Câu 1: Cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh là gì? Câu 2: Hãy nêu sơ đồ cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh dạng thiếu và đủ? Giải thích? - Thực hiện nhiệm vụ học tập: GV: Quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các cá nhân hoặc nhóm gặp khó khăn. Có thể cho phép các em HS khá, giỏi hỗ trợ các bạn trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn. HS: Các nhóm thảo luận, thống nhất kết quả ghi vào bảng nhóm, phân công thành viên nhóm chuẩn bị báo cáo kết quả khi hết thời gian quy định thảo luận nhóm. - Báo cáo kết quả thảo luận: GV: Thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả hoạt động. Câu 1: + Cấu trúc tuần tự: Thực hiện từ bước đầu tiên đến bước cuối cùng (kết thúc) theo thứ tự. + Cấu trúc rẽ nhánh: Kiểm tra điều kiện đúng hay sai. Nếu đúng sẽ thực hiện tiếp, nếu sai sẽ dừng thuật toán. Câu 2: + Sơ đồ cấu trúc tuần tự: Giải thích: Thực hiện từ lệnh 1 đến lệnh 3 theo thứ tự. + Sơ đồ cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu: + Giải thích: Nếu câu lệnh thực hiện đúng sẽ thực hiện tiếp, nếu câu lệnh thực hiện sai sẽ dừng lại. + Sơ đồ cấu trúc rẽ nhánh dạng đủ: + Giải thích: Nếu câu lệnh thực hiện đúng sẽ thực hiện câu lệnh 1, nếu câu lệnh thực hiện sai sẽ thực hiện câu lệnh 2. GV: Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, đánh giá và chấm điểm chéo nhau theo phân công của GV. HS: Nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của nhóm khác. - Chuyển giao nhiệm vụ học tập 3: Thảo luận nhóm và đại diện nhóm trả lời, hoàn thành các câu hỏi sau: 1. Em hãy kể hai công việc trong cuộc sống được thực hiện tuần tự theo các bước. Em hãy mô tả một công việc bằng sơ đồ khối? 2. Câu "Nếu trời mưa thì em không đi đá bóng" có chứa cấu trúc nào? Em hãy mô tả câu này bằng sơ đồ khối? - Thực hiện nhiệm vụ học tập: GV: Quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các cá nhân hoặc nhóm gặp khó khăn. Có thể cho phép các em HS khá, giỏi hỗ trợ các bạn trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn. HS: Các nhóm thảo luận, thống nhất kết quả ghi vào bảng nhóm, phân công thành viên nhóm chuẩn bị báo cáo kết quả khi hết thời gian quy định thảo luận nhóm. - Báo cáo kết quả thảo luận: GV: Thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả hoạt động. GV: Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, đánh giá và chấm điểm chéo nhau theo phân công của GV. HS: Nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của nhóm khác. - Nhận xét, đánh giá, kết luận chốt kiến thức: + GV nhận xét, chốt kiến thức. GV nhấn mạnh việc hiểu rõ bản chất của cấu trúc tuần tự và rẽ nhánh là nền tảng cốt lõi để xây dựng mọi chương trình máy tính sau này (3.4.TC1a) và hướng dẫn học sinh luôn sử dụng sơ đồ khối để mô tả logic hoạt động của thuật toán một cách trực quan trước khi bắt tay vào viết mã lệnh. (3.4.TC1b)

I. CẤU TRÚC TUẦN TỰ, CẤU TRÚC RẼ NHÁNH: 1. Đánh giá kết quả trò chơi: + Cấu trúc tuần tự: + Cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu: + Cấu trúc rẽ nhánh dạng đủ:

Tải toàn bộ kế hoạch bài dạy ở File đính kèm bên dưới​