Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 45,801
Điều gì đã biến những người phụ nữ vốn quen tay cấy, tay thoi trên nền văn minh nông nghiệp lúa nước trở thành những chiến sĩ chống ngoại xâm kiên cường, làm thay đổi cục diện lịch sử của một dân tộc?
Xuyên suốt thăng trầm của dải đất hình chữ S, phụ nữ Việt Nam chưa bao giờ chỉ là người đứng bên lề lịch sử. Họ vừa là lực lượng lao động dẻo dai nuôi dưỡng xóm làng, vừa là ngọn nguồn sức mạnh tinh thần, dệt nên từng mảnh gấm vóc cho bờ cõi thiêng liêng. Đứng trước sự áp bức chồng chất của chế độ phong kiến nghiệt nghiệt và ách thống trị đế quốc, họ đã chủ động dấn thân vào con đường cách mạng, tìm thấy ở đó con đường tự giải phóng mình và giải phóng dân tộc.
Đánh giá về vai trò kiệt xuất ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dành những lời trân trọng nhất:
"Giang sơn gấm vóc Việt Nam là do phụ nữ Việt Nam, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ."
Tình cảm cùng sự ghi nhận sâu sắc của Đảng và Bác Hồ đối với giới nữ còn được cô đọng trọn vẹn qua 8 chữ vàng lịch sử: "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang".
1. Dấu mốc 1927 - 1928: Những đốm lửa đầu tiên dưới mái trường và làng quê
Giai đoạn 1927 - 1928 ghi nhận sự thức tỉnh mạnh mẽ và tinh thần chủ động dấn thân của các nhóm phụ nữ yêu nước tiền phong. Nguồn năng lượng cách mạng sục sôi bắt đầu lan tỏa từ những lớp học nghề, mái trường đô thị cho đến từng xóm làng lao động.
Những đốm lửa phong trào đầu tiên ấy đã bùng lên qua các cột mốc tiêu biểu:
Năm 1927:
Nhóm làng Phật Tích (Bắc Ninh): Ba chị em Nguyễn Thị Lưu, Nguyễn Thị Minh Lãng và Nguyễn Thị Thủy gia nhập Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Các chị tích cực tuyên truyền tư tưởng tiến bộ, vận động mở các tổ học nghề làm đăng ten và lớp dạy chữ cho phụ nữ địa phương.
Nhóm Nữ sinh Trường Đồng Khánh: Các chị Thái Thị Bôi, Lê Trung Lương, Nguyễn Thị Hồng và Huỳnh Thuyên cùng nhau tham gia sinh hoạt cách mạng, nỗ lực nhóm lên ngọn lửa yêu nước và ý thức tự lập trong giới nữ sinh.
Năm 1928:
Nhóm Tân Việt & Báo Phụ nữ Giải phóng: Chị Nguyễn Thị Minh Khai cùng các chị Nguyễn Thị Phúc, Nguyễn Thị An tham gia sinh hoạt trong Hội Đỏ của Tân Việt. Nhóm đã kết nối với các chị Xân, chị Thiu, chị Nhuận, chị Liên để sáng lập và xuất bản tờ báo Phụ nữ Giải phóng tại Vinh – tiếng nói thức tỉnh nữ giới đầu tiên của phong trào.
Song song với các nhóm phụ nữ chuyên biệt, đông đảo chị em khắp Bắc - Trung - Nam thời kỳ này cũng hăng hái tham gia vào các tổ chức quần chúng như Công Hội Đỏ, Nông Hội Đỏ, các nhóm tương tế, đặt nền móng vững chắc cho sự bùng nổ của phong trào cách mạng về sau.
2. Bước ngoặt 1930: Cột mốc 20/10 và bản Hiến pháp của lòng dân
Năm 1930 đánh dấu bước ngoặt toàn diện khi phong trào phụ nữ gắn liền với sự ra đời của Đảng Cộng sản Đông Dương. Lần đầu tiên trong lịch sử, người phụ nữ Việt Nam được khẳng định quyền "Nam nữ bình quyền" và có một tổ chức đoàn thể hợp pháp đại diện cho nguyện vọng của giới mình.
Các sự kiện bùng nổ năm 1930
Đánh giá về vai trò kiệt xuất ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dành những lời trân trọng nhất:
"Giang sơn gấm vóc Việt Nam là do phụ nữ Việt Nam, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ."
Tình cảm cùng sự ghi nhận sâu sắc của Đảng và Bác Hồ đối với giới nữ còn được cô đọng trọn vẹn qua 8 chữ vàng lịch sử: "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang".
1. Dấu mốc 1927 - 1928: Những đốm lửa đầu tiên dưới mái trường và làng quê
Giai đoạn 1927 - 1928 ghi nhận sự thức tỉnh mạnh mẽ và tinh thần chủ động dấn thân của các nhóm phụ nữ yêu nước tiền phong. Nguồn năng lượng cách mạng sục sôi bắt đầu lan tỏa từ những lớp học nghề, mái trường đô thị cho đến từng xóm làng lao động.
Những đốm lửa phong trào đầu tiên ấy đã bùng lên qua các cột mốc tiêu biểu:
Năm 1927:
Nhóm làng Phật Tích (Bắc Ninh): Ba chị em Nguyễn Thị Lưu, Nguyễn Thị Minh Lãng và Nguyễn Thị Thủy gia nhập Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Các chị tích cực tuyên truyền tư tưởng tiến bộ, vận động mở các tổ học nghề làm đăng ten và lớp dạy chữ cho phụ nữ địa phương.
Nhóm Nữ sinh Trường Đồng Khánh: Các chị Thái Thị Bôi, Lê Trung Lương, Nguyễn Thị Hồng và Huỳnh Thuyên cùng nhau tham gia sinh hoạt cách mạng, nỗ lực nhóm lên ngọn lửa yêu nước và ý thức tự lập trong giới nữ sinh.
Năm 1928:
Nhóm Tân Việt & Báo Phụ nữ Giải phóng: Chị Nguyễn Thị Minh Khai cùng các chị Nguyễn Thị Phúc, Nguyễn Thị An tham gia sinh hoạt trong Hội Đỏ của Tân Việt. Nhóm đã kết nối với các chị Xân, chị Thiu, chị Nhuận, chị Liên để sáng lập và xuất bản tờ báo Phụ nữ Giải phóng tại Vinh – tiếng nói thức tỉnh nữ giới đầu tiên của phong trào.
Song song với các nhóm phụ nữ chuyên biệt, đông đảo chị em khắp Bắc - Trung - Nam thời kỳ này cũng hăng hái tham gia vào các tổ chức quần chúng như Công Hội Đỏ, Nông Hội Đỏ, các nhóm tương tế, đặt nền móng vững chắc cho sự bùng nổ của phong trào cách mạng về sau.
2. Bước ngoặt 1930: Cột mốc 20/10 và bản Hiến pháp của lòng dân
Năm 1930 đánh dấu bước ngoặt toàn diện khi phong trào phụ nữ gắn liền với sự ra đời của Đảng Cộng sản Đông Dương. Lần đầu tiên trong lịch sử, người phụ nữ Việt Nam được khẳng định quyền "Nam nữ bình quyền" và có một tổ chức đoàn thể hợp pháp đại diện cho nguyện vọng của giới mình.
Các sự kiện bùng nổ năm 1930
Thời gian | Sự kiện & Nội dung lịch sử |
03/02/1930 | Đảng Cộng sản Đông Dương thành lập: Cương lĩnh đầu tiên của Đảng ghi rõ khẩu hiệu "Nam nữ bình quyền". Đảng xác định giải phóng phụ nữ gắn liền với giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và yêu cầu phải thành lập tổ chức riêng để lôi cuốn các tầng lớp phụ nữ tham gia cách mạng. |
01/05/1930 | Cuộc đấu tranh tại Châu Thành (Mỹ Tho): Đồng chí Nguyễn Thị Thập tham gia lãnh đạo cuộc đấu tranh của hơn 4.000 nông dân hai huyện Châu Thành và Mỹ Tho, trong đó có sự hưởng ứng nòng cốt của hàng ngàn phụ nữ. |
1930 | Phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh: 12.946 chị em tại Nghệ An và Hà Tĩnh hăng hái gia nhập Phụ nữ Giải phóng, sát cánh cùng nhân dân đấu tranh đập tan bộ máy địch, thành lập chính quyền Xô Viết tại hơn 300 xã. |
20/10/1930 | Thành lập Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam: Đảng quyết định chính thức thành lập Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam (nay là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) và chọn ngày 20/10 hằng năm làm Ngày truyền thống của tổ chức, đồng thời là Ngày Phụ nữ Việt Nam. |
Quyền lợi lịch sử được xác lập
Sự ra đời của Hội Phụ nữ phản đế ngày 20/10/1930 là mốc son chói lọi đập tan thành trì phong kiến. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, vấn đề bình đẳng giới sau đó đã được định chế hóa bằng Hiến pháp và Pháp luật của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: phụ nữ có quyền bình đẳng tuyệt đối với nam giới về mọi mặt sinh hoạt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và gia đình. Đến Tổng tuyển cử tháng 1/1946, người phụ nữ Việt Nam đã chính thức cầm lá phiếu bầu cử đầu tiên, trực tiếp tham gia công tác chính quyền và nắm giữ nhiều trọng trách cao cả trong bộ máy Nhà nước.
3. Những đóa hoa thép: Trường ca giữ nước và sự hy sinh thầm lặng
Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp và chống Mỹ, phụ nữ Việt Nam vừa là hậu phương vững chắc "tay cày tay súng", vừa là những chiến sĩ trực tiếp xông pha ngoài tiền tuyến. Họ là những nữ dân quân du kích, nữ thanh niên xung phong gạt phắt tuổi xuân để mở đường, tải gạo, tải đạn, chăm sóc thương binh bằng tinh thần lạc quan cách mạng và ý chí quật cường.
Vinh danh những anh hùng hào kiệt qua các thời kỳ
Thời kỳ phong kiến: Những nữ anh hùng kiệt xuất mở đầu truyền thống chống ngoại xâm như Bà Trưng, Bà Triệu, Nữ tướng Bùi Thị Xuân...
Thời kỳ tiền khởi nghĩa & Kháng chiến: Những chiến sĩ cách mạng kiên trung như Hoàng Thị Ái, Thái Thị Bôi, Tôn Thị Quế, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Thị Sáu, Lê Thị Hồng Gấm, Nguyễn Thị Định, chị Út Tịch, Anh hùng liệt sĩ - Bác sĩ Đặng Thùy Trâm...
Những Mẹ Việt Nam Anh hùng: Những người bà, người mẹ dung dị, mộc mạc đã nuốt nước mắt vào trong, cống hiến những người con, người chồng yêu quý nhất cho độc lập dân tộc. Sự hy sinh thầm lặng của các Mẹ là tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước.
Trân trọng tinh thần xả thân ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh trước khi đi xa đã để lại chỉ thị thiêng liêng trong bản Di chúc bất hủ:
"Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất. Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc, kể cả công việc lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên."
4. Chuyển mình thời đại mới: Tự do, bình đẳng và sự hoán cải "Tam tòng"
Trải qua 96 năm đồng hành cùng dân tộc, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam ngày càng lớn mạnh. Dưới ánh sáng của pháp luật tiến bộ và sự khai phóng tư duy, vị thế người phụ nữ không chỉ dừng lại ở quyền bình đẳng trên giấy tờ, mà đã tạo nên cuộc cách mạng văn hóa sâu sắc: hoán cải trọn vẹn những giáo điều khắt khe cổ xưa, điển hình là khái niệm "Tam tòng".Bảng so sánh sự hoán cải tư duy: Khái niệm "Tam tòng" xưa và nay
Sự ra đời của Hội Phụ nữ phản đế ngày 20/10/1930 là mốc son chói lọi đập tan thành trì phong kiến. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, vấn đề bình đẳng giới sau đó đã được định chế hóa bằng Hiến pháp và Pháp luật của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: phụ nữ có quyền bình đẳng tuyệt đối với nam giới về mọi mặt sinh hoạt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và gia đình. Đến Tổng tuyển cử tháng 1/1946, người phụ nữ Việt Nam đã chính thức cầm lá phiếu bầu cử đầu tiên, trực tiếp tham gia công tác chính quyền và nắm giữ nhiều trọng trách cao cả trong bộ máy Nhà nước.
3. Những đóa hoa thép: Trường ca giữ nước và sự hy sinh thầm lặng
Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp và chống Mỹ, phụ nữ Việt Nam vừa là hậu phương vững chắc "tay cày tay súng", vừa là những chiến sĩ trực tiếp xông pha ngoài tiền tuyến. Họ là những nữ dân quân du kích, nữ thanh niên xung phong gạt phắt tuổi xuân để mở đường, tải gạo, tải đạn, chăm sóc thương binh bằng tinh thần lạc quan cách mạng và ý chí quật cường.
Vinh danh những anh hùng hào kiệt qua các thời kỳ
Thời kỳ phong kiến: Những nữ anh hùng kiệt xuất mở đầu truyền thống chống ngoại xâm như Bà Trưng, Bà Triệu, Nữ tướng Bùi Thị Xuân...
Thời kỳ tiền khởi nghĩa & Kháng chiến: Những chiến sĩ cách mạng kiên trung như Hoàng Thị Ái, Thái Thị Bôi, Tôn Thị Quế, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Thị Sáu, Lê Thị Hồng Gấm, Nguyễn Thị Định, chị Út Tịch, Anh hùng liệt sĩ - Bác sĩ Đặng Thùy Trâm...
Những Mẹ Việt Nam Anh hùng: Những người bà, người mẹ dung dị, mộc mạc đã nuốt nước mắt vào trong, cống hiến những người con, người chồng yêu quý nhất cho độc lập dân tộc. Sự hy sinh thầm lặng của các Mẹ là tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước.
Trân trọng tinh thần xả thân ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh trước khi đi xa đã để lại chỉ thị thiêng liêng trong bản Di chúc bất hủ:
"Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất. Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc, kể cả công việc lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên."
4. Chuyển mình thời đại mới: Tự do, bình đẳng và sự hoán cải "Tam tòng"
Trải qua 96 năm đồng hành cùng dân tộc, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam ngày càng lớn mạnh. Dưới ánh sáng của pháp luật tiến bộ và sự khai phóng tư duy, vị thế người phụ nữ không chỉ dừng lại ở quyền bình đẳng trên giấy tờ, mà đã tạo nên cuộc cách mạng văn hóa sâu sắc: hoán cải trọn vẹn những giáo điều khắt khe cổ xưa, điển hình là khái niệm "Tam tòng".Bảng so sánh sự hoán cải tư duy: Khái niệm "Tam tòng" xưa và nay
Khái niệm | Tắt bỏ định kiến cũ (Phong kiến) | Giá trị nhận thức mới (Hiện đại) |
Tòng phụ | Tư tưởng gia trưởng, quyền lực tuyệt đối thuộc về người cha. Ép duyên, bán gả con gái; người con hoàn toàn phụ thuộc, không có tiếng nói. | Tình hiếu thảo, sự lễ phép và kính trên nhường dưới. Con cái có quyền tự chủ và cùng bàn bạc việc gia đình. Hôn nhân hoàn toàn dựa trên tình yêu tự nguyện. |
Tòng phu | Người phụ nữ sau khi kết hôn bị trói buộc hoàn toàn vào nhà chồng, chịu sự phụ thuộc kinh tế và thân phận "xuất giá tòng phu". | Sự đồng hành, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau giữa vợ và chồng. Phụ nữ năng động, độc lập tài chính, mô hình gia đình hạt nhân phát triển dựa trên sự tự nguyện và pháp luật bảo vệ. |
Tòng tử | Người phụ nữ khi góa chồng phải phụ thuộc hoàn toàn vào con trai, mất đi quyền tự quyết cuộc đời, tài sản và danh phận. | Hoán cải thành tình mẫu tử gắn kết và sự tôn trọng giữa các thế hệ. Người mẹ hiện đại tự chủ về kinh tế, có tri thức, sống vui khỏe, định hướng cho con cái bằng tình thương và sự tôn trọng chứ không phải phục tùng thụ động. |
Minh chứng cho bản lĩnh hiện đại
Không còn bị giam hãm trong không gian bếp núc, người phụ nữ Việt Nam thời đại mới bước ra thế giới với tâm thế tự tin, năng động và giàu lòng nhân hậu:
Hàng trăm doanh nghiệp, tập đoàn lớn có uy tín trên trường quốc tế được điều hành bởi những nữ doanh nhân tài năng.
Đội ngũ nữ tri thức, nữ khoa học và lao động nữ trong nhiều ngành công nghệ cao liên tục khẳng định chất lượng tay nghề hàng đầu.
Nhiều phụ nữ vinh dự nhận các giải thưởng cao quý của Nhà nước, giữ các vị trí lãnh đạo then chốt trong bộ máy Đảng, Nhà nước và các tổ chức quốc tế.
5.Kết thúc: Khải hoàn ca tri ân và khát vọng bình đẳng
Nhìn lại hành trình 96 năm vinh quang, Ngày 20/10 hằng năm không chỉ đơn thuần là cột mốc nhắc nhớ sự ra đời của một đoàn thể cách mạng, mà đã trở thành một nét đẹp văn hóa sâu sắc – ngày cả xã hội dành trọn niềm tri ân và yêu thương cho người phụ nữ.
Vào dịp này, không khí mừng 20/10 lan tỏa khắp mọi miền đất nước:
Các cơ quan, doanh nghiệp trang trọng tổ chức lễ tôn vinh những tấm gương phụ nữ xuất sắc, giỏi việc nước, đảm việc nhà.
Các chương trình nghệ thuật công phu cất lên những bản hùng ca và tình ca tha thiết để ngợi ca tình mẹ, tình vợ và vẻ đẹp tâm hồn người nữ.
Mọi gia đình, góc phố đều đong đầy yêu thương với những đóa hoa tươi, những lời chúc chân thành gửi đến những người bà, người mẹ, người vợ, người chị và đồng nghiệp nữ.
Trải qua bao biến thiên của lịch sử, từ những đốm lửa bí mật năm 1927 đến vị thế rực rỡ ngày hôm nay, truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam chính là dải gấm vóc vô giá của dân tộc. Trân trọng quá khứ, vinh danh hiện tại và cùng hành động vì một tương lai bình đẳng, phát triển toàn diện – đó chính là bản hợp xướng khải hoàn mà từng người phụ nữ Việt Nam đang tiếp tục viết nên cho mai sau.
Không còn bị giam hãm trong không gian bếp núc, người phụ nữ Việt Nam thời đại mới bước ra thế giới với tâm thế tự tin, năng động và giàu lòng nhân hậu:
Hàng trăm doanh nghiệp, tập đoàn lớn có uy tín trên trường quốc tế được điều hành bởi những nữ doanh nhân tài năng.
Đội ngũ nữ tri thức, nữ khoa học và lao động nữ trong nhiều ngành công nghệ cao liên tục khẳng định chất lượng tay nghề hàng đầu.
Nhiều phụ nữ vinh dự nhận các giải thưởng cao quý của Nhà nước, giữ các vị trí lãnh đạo then chốt trong bộ máy Đảng, Nhà nước và các tổ chức quốc tế.
5.Kết thúc: Khải hoàn ca tri ân và khát vọng bình đẳng
Nhìn lại hành trình 96 năm vinh quang, Ngày 20/10 hằng năm không chỉ đơn thuần là cột mốc nhắc nhớ sự ra đời của một đoàn thể cách mạng, mà đã trở thành một nét đẹp văn hóa sâu sắc – ngày cả xã hội dành trọn niềm tri ân và yêu thương cho người phụ nữ.
Vào dịp này, không khí mừng 20/10 lan tỏa khắp mọi miền đất nước:
Các cơ quan, doanh nghiệp trang trọng tổ chức lễ tôn vinh những tấm gương phụ nữ xuất sắc, giỏi việc nước, đảm việc nhà.
Các chương trình nghệ thuật công phu cất lên những bản hùng ca và tình ca tha thiết để ngợi ca tình mẹ, tình vợ và vẻ đẹp tâm hồn người nữ.
Mọi gia đình, góc phố đều đong đầy yêu thương với những đóa hoa tươi, những lời chúc chân thành gửi đến những người bà, người mẹ, người vợ, người chị và đồng nghiệp nữ.
Trải qua bao biến thiên của lịch sử, từ những đốm lửa bí mật năm 1927 đến vị thế rực rỡ ngày hôm nay, truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam chính là dải gấm vóc vô giá của dân tộc. Trân trọng quá khứ, vinh danh hiện tại và cùng hành động vì một tương lai bình đẳng, phát triển toàn diện – đó chính là bản hợp xướng khải hoàn mà từng người phụ nữ Việt Nam đang tiếp tục viết nên cho mai sau.
Sửa lần cuối:
