“Hang Én”-Hà My- Ngữ văn 6

[Trang Dimple]

“Hang Én” là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm này. Người đọc nhận biết được vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên trong vùng lõi Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Vẻ đẹp đó khiến con người vừa ngỡ ngàng vừa thán phục, nó đánh thức bản tính tự nhiên, khát vọng hòa đồng với tự nhiên của con người.

Tác giả, tác phẩm Hang Én​

I. Tác giả​

- Tác giả: Hà My

II. Tìm hiểu sơ lược về tác phẩm​

1. Thể loại: Kí

2. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:

- Trích Trang thông tin điện tử Sở Du lịch Quảng Bình, ngày 14/10/2020

3. Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả

4. Người kể chuyện: Ngôi thứ nhất

5. Tóm tắt:

Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm này. Người đọc nhận biết được vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên trong vùng lõi Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Vẻ đẹp đó khiến con người vừa ngỡ ngàng vừa thán phục, nó đánh thức bản tính tự nhiên, khát vọng hòa đồng với tự nhiên của con người.

6. Bố cục:

Gồm 2 phần:

+ Phần 1 (Từ đầu đến ...qua sông để đến lòng hang chính): Hành trình đến hang Én

+ Phần 2 (Còn lại): Vẻ đẹp của hang Én

7. Giá trị nội dung:

+ Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm này.

8. Giá trị nghệ thuật:

+ Sử dụng ngôi kể thứ nhất tăng sự chân thực, trình tự miêu tả hấp dẫn, cách miêu tả thú vị cùng những thông tin chính xác.

III. Tìm hiểu chi tiết về tác phẩm​

1. Hành trình đến với Hang Én

- Khởi đầu từ con dốc Ba Giàn dài gần 2 km.

• Dốc cao và gập ghềnh.
• Đường đi khó khăn: đường mòn vừa một người đi, khá trơn, nhiều chăng có cây đổ chắn ngang hoặc những vòm dây leo giăng kín.
• Sự phong phú của sinh vật: cây cổ thụ tán cao; phong lan đang nở hoa; các loài sên, vắt, côn trùng, chim chóc…

- Đi hết dốc là tới thung lũng Rào Thương:

• Được bao quanh bởi con suối cùng tên.
• Con đường qua thung lũng trải theo tiếng suối.
• Nước trong vắt, mát lạnh.
• Dưới suối còn có làn đá cuội nơi đáy suối.
• Những loại bươm bướm đủ màu sắc.

=> Ngỡ mình đi trong một giấc mộng đẹp.

2. Vẻ đẹp của Hang Én

- Ba cửa lớn: cửa trước có 2 lớp, vòm cửa dẫn vào một “sảnh chờ” rộng rãi, cửa trong lại thấp hẹp, sát ngay dải sông ngầm đá rộng sâu quá thắt lưng…

- Lòng hang én:

• Nơi rộng nhất 100m2, có thể chứa hàng trăm người.
• Trần hang cao tương đương tòa nhà 40 tầng (120m).
• Cửa thứ 2 thông lên mặt đất như giếng trời đón khí và ánh sáng.
• Quãng sông ngầm êm đềm trước thềm hang chính, lên các hang phụ chừng 4km rồi đổ ra cửa sau.
• Ở hang chính bờ sông cát mịn, nước mát, đáy toàn sỏi, đá đã bào nhẵn.

- Trong hang:

• Én: Hồn nhiên cư ngụ và chưa biết sợ con người.
• Bốn bên dày đặc én.
• Én bố mẹ tấp nập đi, về, mải mớm mồi cho con; Én anh chị rập rờn bay đôi; Én con chấp chới vỗ cánh; Én thiếu niên ngủ nướng.
• Én xuống kiếm ăn, gãy cánh: ung dung mổ cơm trong tay con người, thản nhiên đi quanh lều.
• Đàn én cuối cùng về hang khi nền trời đã sẫm hẳn.
• Tiếng chim ríu rít như ru nhau, ru người,... đến cả đêm.

- Phía sau hang:

• Hàng trăm dải san hô uốn lượn tạo tầng bậc, đọng đầy nước trong.
• Trên dải hóa thạch sò, ốc, san hô...
• Nhũ đá, măng đá, ngọc động giăng đầy vách núi, sàn hang…
• Bóng tối trùm kín lòng hang Én thì khoảng trời phía trên cửa hang thứ hai vẫn sáng rất lâu.

3. Con người với Hang Én

- Trong lịch sử: Người A-rem ngày trước ở hang Én, trứng chim là nguồn thực phẩm của họ. Khi ra ngoài họ vẫn giữ hội “ăn én”, dấu tích của một thế hệ leo vách đá, trần hang: bàn chân mỏng, ngón dẹt.

- Đoàn người hiện tại:

• Đối với nhân vật tôi, là một chuyến hành trình thú vị.
• Sự tương tác với động vật: đàn bướm, chú én ngủ nướng, chú én bị gãy cánh....
• Ai nấy nhoài khỏi lều, chân trần chạy quanh sông rồi ngồi ngay bên bờ cát vực nước rửa mặt, hít căng lồng ngực không khí tinh khiết.

=> Sự hòa hợp, gắn bó của con người đối với thiên nhiên

 

[Trang Dimple]

Nội dung chính:

Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm nà

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Theo trình tự không gian và thời gian:

+ Không gian: Xuyên qua rừng nguyên sinh, vượt nhiều dốc, suối – Khởi đầu từ con dốc Ba Giàn – thung lũng Rào Thương – Hang Én – lòng hang Én – trong hang Én – vòng ra sau hang Én.

+ Thời gian: Khi bóng tối trùm kín – nửa đêm – năm giờ sáng.


Câu 2 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

Những chi tiết miêu tả địa hình, cây cối, loài vật trên đường đến hang Én:

- Từ dốc Ba Giàn:

+ Tận mắt nhìn những cây cổ thụ tán cao vút, thân đầy các loài tầm gửi, có cả phong lan rừng đang nở hoa.

+ Có sên, vắt, nhiều loài côn trùng và chim chóc không biết tên.

+ Cảm giác về một cuộc ngược dòng tìm về thủa sơ khai.

- Tới thung lũng Rào Thương:

+ Tiếng suối róc rách, thảm cỏ, cây cối rậm rạp, lúp xúp, vẳng ra tiếng chim kêu đủ giọng.

+ Lội qua suối nước trong vắt, mát lạnh, nhìn rõ cá bơi,…

+ Những đàn bướm đủ màu sắc,

- Hang Én:

+ Giống như cái tổ khổng lồ và an toàn với không gian trú ẩn, nước, không khí, ánh sáng, có hàng vạn con chim én, …

→ Qua cách miêu tả của tác giả, cảnh vật rừng nguyên sinh không hiện lên như một tài liệu khoa học mà thấm đẫm niềm háo hức, say mê, sự ngạc nhiên, bất ngờ của người lần đầu đặt chân đến nơi đây. Thiên nhiên hoang sơ, xa lạ, hiểm trở, đầy thử thách mà cũng gần gũi, bao dung và đầy mê hoặc.

Câu 3 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Én ở đây chưa từng biết sợ con người bởi con người và loài vật từ thủa khai thiên lập địa là bạn hữu, sống hòa hợp.

- Những nhũ đá, măng đá, ngọc động tưởng là những vật vô tri nhưng chúng đều có sự sống sinh thành, biến hóa qua chiều dài của lịch sử địa chất.

→ Trong những hang động như hang Én, sự sống ấy hiển hiện rất rõ. Những tín hiệu của tự nhiên qua cách miêu tả của tác giả, trở nên có hồn, thân thiết, gần gũi với con người, cho con người cảm nhận chiều sâu của lịch sử, chạm đến cội nguồn của sự sống trên hành tinh.

Cách 2
Câu 4 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Hình ảnh thể hiện sự trân trọng, lòng biết ơn và tình yêu của con người với tự nhiên là:

“Hang Én giống như cái tổ khổng lồ và an toàn mà Mẹ Thiên Nhiên ban tặng cho con người, với không gian trú ẩn, nước, không khí, ánh sáng,…”

Câu 5 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Cuộc sống trong hang Én:

+ không có tường che chắn,

+ dùng ánh sáng tự nhiên, không có điện,

+ không cách biệt với thiên nhiên,

+ không dùng các nguồn nước dự trữ mà dùng nước sông,…

- Tâm trạng của tác giả:

+ chậm rãi ngắm nhìn và suy tư về đá;

+ hòa đồng với chim én;

+ chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nước, cát, bầu trời, nắng, hơi nước;

+ hòa mình với tự nhiên một cách hồn nhiên.

- Du khách yêu thích, cảm phục, ngưỡng vọng, kết giao với tự nhiên, cảm thấy được sống an nhiên trong cái “tổ” của “Mẹ Thiên Nhiên”.


Câu 6 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Sự hòa mình với tự nhiên, sống giữa thiên nhiên như là sống trong cái “tổ” của “Mẹ Thiên Nhiên” khiến cho người đọc cảm thấy bình yên, ấm áp: Giữa rừng sâu tưởng như đầy đe dọa, hiểm nguy, mọi sinh vật lại quấn quýt, sum vầy, thân thiện.

- Cách tác giả cảm nhận về cuộc sống hoang dã không làm cho người đọc khiếp sợ tự nhiên, mà trái lại, người đọc được truyền thêm niềm vui sống, tình yêu với tự nhiên.


Câu 7 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Hành trình chinh phục, khám phá hang Én được kể trong bài kí không chỉ dành cho những người ưa mạo hiểm mà nó còn đánh thức nhiều điều ở con người.

- Qua sự quan sát, cảm nhận của tác giả trên hành trình này thấy được thông điệp ngầm mà văn bản gợi ra: Hành trình về với tự nhiên vừa cho con người mở rộng tầm mắt với những trải nghiệm thú vị khi được sống cùng thiên nhiên hoang sơ, vừa là thử thách đối với sức khỏe và kĩ năng sinh tồn của con người trong những điều kiện thiếu thốn. Thiên nhiên là người mẹ vừa nuôi dưỡng, vừa dạy dỗ con người. Đây cũng chính là điều mà hành trình khám phá hang Én đánh thức ở con người.


* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 26 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) nêu cảm nhận của em về hang Én.

Gợi ý:

- Dung lượng đoạn văn: 5-7 câu.

- Yêu cầu: cảm nhận về hang Én.

- Một số ý:

+ Suy nghĩ của bản thân về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, thể hiện được sự kết nối giữa bài học với những vấn đề đặt ra trong cuộc sống hiện nay: con người cần biết sống hào hợp với thiên nhiên, biết bảo vệ môi trường.

+ Sự kì diệu của tạo hóa, ước mơ được chinh phục những cảnh quan thiên nhiên kì thú như hang Én,…

Đoạn văn tham khảo:

Sau khi đọc văn bản “Hang Én” của tác giả Hà My, người đọc đã có ấn tượng mạnh về địa danh hang Én - một hang động với cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp, nguyên sơ, tươi mát, tinh khôi và là nơi con người có thể trú ẩn an toàn. Nơi đây từ thủa khai thiên lập địa, con người và thiên nhiên đã là bạn hữu, sống hòa hợp. Đến với hang Én, du khách yêu thích, cảm phục, ngưỡng vọng, kết giao với tự nhiên, cảm thấy được sống an nhiên trong cái “tổ” của “Mẹ Thiên Nhiên”. Hành trình về với tự nhiên vừa cho con người mở rộng tầm mắt với những trải nghiệm thú vị khi được sống cùng thiên nhiên hoang sơ, vừa là thử thách đối với sức khỏe và kĩ năng sinh tồn của con người trong những điều kiện thiếu thốn. Thiên nhiên là người mẹ vừa nuôi dưỡng, vừa dạy dỗ con người. Đây cũng chính là điều mà hành trình khám phá hang Én đánh thức ở con người.