Đề thi Văn lớp 10 năm học 2026-2027 của Hà Nội

[Trang Dimple]

Nội dung Đề thi Văn lớp 10 năm học 2025-2026 Hà Nội 2026 gồm phần Đọc Hiểu (6 điểm), Viết (4 điểm), với ngữ liệu là bài thơ Trăng trong rừng và những đứa trẻ của tác giả Thanh Thảo.

Ở phần Đọc Hiểu, thí sinh cần xác định thể thơ, ghi lại hai từ chỉ thiên nhiên trong khổ đầu, rồi đưa ra quan điểm về việc "bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá, trải nghiệm nào đáng giá hơn".

Phần Viết yêu cầu thí sinh phân tích hình ảnh những đứa trẻ trong ngữ liệu nói trên. Còn bài nghị luận xã hội đặt vấn đề người trẻ mất kết nối với cuộc sống, thí sinh cần nêu giải pháp để tạo ra những kết nối có ý nghĩa.

 

[Trang Dimple]

Câu 1 (0,5 điểm)

- Thể thơ tự do

- Dấu hiệu: số chữ trong các dòng thơ không đều nhau, nhịp thơ ngắt linh hoạt,...

Câu 2 (0,5 điểm) Hai từ ngữ chỉ thiên nhiên trong khổ đầu: biển, trăng,...

Câu 3 (1 điểm)


- Biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong hình ảnh: "gương mặt dịu lành".

- Tác dụng:

+ Làm cho hình ảnh trăng trở nên gần gũi, sinh động, có tâm hồn như một con người.

+ Thể hiện vẻ đẹp hiền hòa, thân thiện của ánh trăng đối với những đứa trẻ nơi rừng núi.

+ Qua đó bộc lộ tình yêu thiên nhiên.

Câu 5 (1 điểm)

Học sinh nêu lựa chọn cá nhân và có lý giải phù hợp.

Gợi ý: Lựa chọn dấn thân để khám phá những chân trời mới. Bởi vì mỗi trải nghiệm mới đều giúp con người mở rộng hiểu biết, học hỏi thêm nhiều điều bổ ích và trưởng thành hơn. Nếu chỉ bằng lòng với cuộc sống hiện tại, chúng ta có thể bỏ lỡ nhiều cơ hội để phát triển bản thân. Tuy nhiên, việc khám phá cần đi đôi với sự chuẩn bị và trách nhiệm. Khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, con người sẽ tích lũy được kinh nghiệm quý giá và làm cho cuộc sống trở nên phong phú, ý nghĩa hơn.

 

[Trang Dimple]

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề thi gồm 02 trang)

KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT​

NĂM HỌC 2026 – 2027

Môn thi: NGỮ VĂN
Ngày thi: 30/5/2026
Thời gian làm bài: 120 phút

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)​

Đọc văn bản sau:

TRĂNG TRONG RỪNG VÀ NHỮNG ĐỨA TRẺ​

Thanh Thảo(*)


Những đứa trẻ chưa từng ra biển
Nào thấy trăng trên sóng biếc mênh mang
Chưa được lớn lên ở đồng bằng
Để ca múa dưới vầng trăng nguyên vẹn
Cũng chưa sống giữa phố phường bừng ánh điện
Nơi mùa trăng dễ bị lãng quên...


Những đứa trẻ ở rừng
Chỉ đón trăng rằm qua kẽ lá
Những vệt ngời nho nhỏ
Long lanh hoài trong đáy mắt ngây thơ


“Trăng tròn ơi xuống đây chơi”
Ngồi dưới gốc bằng lăng chúng ca khe khẽ
Ai hiểu hết nỗi khát thèm của bé?


“Trăng tròn ơi xuống đây chơi”
Rất dễ thương, trăng là đứa trẻ
Gương mặt dịu lành soi năm tháng gian lao


“Trăng tròn ơi xuống đây chơi”
Những vệt ngời nho nhỏ
Những vệt ngời nho nhỏ
Giữa rừng già
Trăng bé thế thôi...


(Thanh Thảo, Tác phẩm Văn học được Giải thưởng Nhà nước, NXB Hội Nhà văn, 2015)

---

(*) Thanh Thảo sinh năm 1946, quê ở Quảng Ngãi. Ông được Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001.

Thực hiện các yêu cầu:​

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của bài thơ trên và nêu một dấu hiệu nhận biết thể thơ đó.


Câu 2 (0,5 điểm). Ghi lại hai từ ngữ chỉ thiên nhiên trong khổ thơ đầu.


Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong hai dòng thơ:

“Rất dễ thương, trăng là đứa trẻ
Gương mặt dịu lành soi năm tháng gian lao”.

Câu 4 (1,0 điểm). Lời gọi trăng của những đứa trẻ trong khổ thơ cuối có ý nghĩa gì?


Câu 5 (1,0 điểm). “Những đứa trẻ ở rừng” đón “trăng rằm qua kẽ lá” “long lanh”, chúng chưa từng được ra biển để thấy “trăng trên sóng biếc mênh mang”. Theo em, bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới, trải nghiệm nào đáng giá hơn? Hãy nêu lựa chọn của em và lí giải vì sao (trình bày trong khoảng 5-7 dòng).

II. VIẾT (6,0 điểm)​

Câu 1 (2,0 điểm)​

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh những đứa trẻ trong các dòng thơ sau:

“Những đứa trẻ ở rừng
Chỉ đón trăng rằm qua kẽ lá
Những vệt ngời nho nhỏ
Long lanh hoài trong đáy mắt ngây thơ

“Trăng tròn ơi xuống đây chơi”
Ngồi dưới gốc bằng lăng chúng ca khe khẽ
Ai hiểu hết nỗi khát thèm của bé?”

---

Câu 2 (4,0 điểm)​

Xã hội hiện đại cần nhiều hơn sự gắn kết nhưng một số bạn trẻ lại đang dần mất đi sự kết nối với cuộc sống xung quanh mình.


Em hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) đề xuất giải pháp để tạo nên những kết nối có ý nghĩa tích cực nhằm khắc phục thực trạng trên.

---

------------------- HẾT -------------------


Giám thị không giải thích gì thêm.

 

[Trang Dimple]

Gợi ý đáp án đề thi tuyển sinh vào lớp 10 Hà Nội 2026–2027​

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)​

Câu 1 (0,5 điểm)​

• Thể thơ: Thơ tự do.
• Dấu hiệu nhận biết: Số tiếng trong các dòng thơ không đều nhau, số câu trong khổ thơ không cố định, không bị ràng buộc bởi niêm luật chặt chẽ.

Câu 2 (0,5 điểm)​

Hai từ ngữ chỉ thiên nhiên trong khổ thơ đầu:

• Biển
• Trăng

(Có thể chấp nhận: sóng biếc, đồng bằng,...)

---

Câu 3 (1,0 điểm)​

Biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng qua hình ảnh:

"trăng là đứa trẻ"
"Gương mặt dịu lành"

Tác dụng

• Biến vầng trăng trở nên gần gũi, có tâm hồn và cảm xúc như con người.
• Thể hiện vẻ đẹp hiền hòa, trong sáng của ánh trăng.
• Gợi sự gắn bó thân thiết giữa trăng với những đứa trẻ ở rừng.
• Thể hiện tình yêu thiên nhiên và cảm xúc trìu mến của nhà thơ

---

Câu 4 (1,0 điểm)​

Lời gọi:

"Trăng tròn ơi xuống đây chơi"

có ý nghĩa:

• Thể hiện sự hồn nhiên, ngây thơ của trẻ em.
• Cho thấy tình cảm yêu mến, gần gũi với thiên nhiên.
• Bộc lộ niềm mong ước được giao hòa, trò chuyện với vầng trăng.
• Gợi lên khát vọng được khám phá, trải nghiệm những điều đẹp đẽ của cuộc sống.

---

Câu 5 (1,0 điểm)​

Gợi ý trả lời:


Em lựa chọn dấn thân khám phá những chân trời mới là trải nghiệm đáng giá hơn. Bởi việc khám phá giúp con người mở rộng hiểu biết, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành hơn. Khi bước ra khỏi vùng an toàn, chúng ta có cơ hội gặp gỡ nhiều người, tiếp xúc với những điều mới mẻ và hiểu rõ bản thân mình hơn. Tuy nhiên, việc khám phá không có nghĩa là phủ nhận cuộc sống hiện tại mà cần biết trân trọng những gì đang có. Vì vậy, mỗi người trẻ nên mạnh dạn trải nghiệm để phát triển bản thân và làm giàu vốn sống.

II. VIẾT (6,0 điểm)​

Câu 1 (2,0 điểm) Đoạn văn tham khảo (khoảng 200 chữ)​

Trong đoạn thơ, hình ảnh những đứa trẻ ở rừng hiện lên thật hồn nhiên, đáng yêu và giàu khát vọng. Các em sống giữa núi rừng, chỉ được ngắm "trăng rằm qua kẽ lá", ánh trăng hiện ra thành "những vệt ngời nho nhỏ". Chi tiết ấy cho thấy điều kiện sống còn nhiều thiếu thốn, các em chưa có cơ hội được chiêm ngưỡng vẻ đẹp trọn vẹn của thiên nhiên như những đứa trẻ ở miền biển hay đồng bằng. Tuy vậy, trong "đáy mắt ngây thơ" vẫn ánh lên niềm vui và sự trong sáng. Đặc biệt, lời gọi "Trăng tròn ơi xuống đây chơi" là tiếng lòng hồn nhiên, chân thật của trẻ nhỏ. Các em xem trăng như người bạn thân thiết để sẻ chia và trò chuyện. Câu thơ "Ai hiểu hết nỗi khát thèm của bé?" còn gợi lên những ước mơ, khát vọng được khám phá thế giới rộng lớn ngoài kia. Qua hình ảnh những đứa trẻ ở rừng, nhà thơ Thanh Thảo thể hiện tình yêu thương sâu sắc đối với tuổi thơ và trân trọng những tâm hồn trong trẻo, giàu ước mơ.

---

Câu 2 (4,0 điểm)​

Dàn ý chi tiết​

Mở bài​

• Giới thiệu vấn đề: Trong xã hội hiện đại, sự phát triển của công nghệ mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng khiến một số bạn trẻ dần mất kết nối với cuộc sống xung quanh.
• Nêu yêu cầu cần tạo nên những kết nối tích cực và ý nghĩa.

Thân bài​

1. Giải thích​

• Kết nối là sự gắn bó, chia sẻ, tương tác với gia đình, bạn bè, cộng đồng và môi trường sống.
• Kết nối tích cực giúp con người sống nhân văn, hạnh phúc và có trách nhiệm hơn.

2. Thực trạng​

• Nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội.
• Ít giao tiếp trực tiếp với người thân, bạn bè.
• Thờ ơ với các vấn đề của cộng đồng.

3. Nguyên nhân​

• Sự phụ thuộc vào thiết bị công nghệ.
• Áp lực học tập, công việc.
• Thiếu kỹ năng giao tiếp và chia sẻ.

4. Giải pháp​

• Sử dụng mạng xã hội hợp lí.
• Dành nhiều thời gian cho gia đình.
• Chủ động giao tiếp, lắng nghe và chia sẻ với bạn bè.
• Tham gia hoạt động tập thể, tình nguyện, trải nghiệm thực tế.
• Đọc sách, khám phá thiên nhiên, rèn luyện kỹ năng sống.
• Nhà trường và gia đình cần tạo nhiều cơ hội để học sinh tham gia các hoạt động cộng đồng.

5. Bài học nhận thức và hành động​

• Mỗi người trẻ cần chủ động mở lòng và xây dựng các mối quan hệ lành mạnh.
• Biết sống quan tâm, yêu thương và có trách nhiệm với cộng đồng.

Kết bài​

• Khẳng định ý nghĩa của những kết nối tích cực.
• Kêu gọi người trẻ hành động để xây dựng cuộc sống gắn kết, nhân văn hơn.

---

Bài văn tham khảo (khoảng 400 chữ)​

Trong xã hội hiện đại, con người có thể kết nối với nhau dễ dàng nhờ sự phát triển của công nghệ. Tuy nhiên, nghịch lí là nhiều bạn trẻ lại đang dần mất đi sự kết nối với cuộc sống xung quanh. Đây là vấn đề cần được quan tâm và khắc phục bằng những giải pháp thiết thực.

Kết nối là sự gắn bó, chia sẻ và tương tác giữa con người với gia đình, bạn bè, cộng đồng và môi trường sống. Những kết nối tích cực giúp chúng ta cảm nhận được tình yêu thương, sự đồng cảm và có thêm động lực để phát triển bản thân. Thế nhưng hiện nay, không ít bạn trẻ dành phần lớn thời gian cho điện thoại và mạng xã hội. Họ có thể trò chuyện với nhiều người trên không gian mạng nhưng lại ít giao tiếp với những người thân bên cạnh mình. Tình trạng sống khép kín, thờ ơ với cộng đồng ngày càng xuất hiện nhiều hơn.

Để khắc phục thực trạng đó, trước hết mỗi người trẻ cần sử dụng công nghệ một cách hợp lí, tránh lệ thuộc vào mạng xã hội. Bên cạnh đó, cần dành nhiều thời gian hơn cho gia đình bằng những cuộc trò chuyện, những bữa cơm hay những hoạt động chung. Mỗi người cũng nên chủ động lắng nghe, chia sẻ và xây dựng các mối quan hệ chân thành với bạn bè. Ngoài ra, việc tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động thiện nguyện hay trải nghiệm thực tế sẽ giúp chúng ta hiểu hơn về cuộc sống và biết yêu thương, giúp đỡ người khác. Nhà trường và gia đình cũng cần tạo điều kiện để thanh thiếu niên được tham gia nhiều hoạt động cộng đồng, từ đó phát triển kỹ năng giao tiếp và tinh thần trách nhiệm.

Là học sinh, em nhận thấy mình cần biết cân bằng giữa thế giới trực tuyến và đời sống thực. Mỗi ngày, em sẽ dành thời gian trò chuyện với người thân, giúp đỡ bạn bè và tích cực tham gia các hoạt động tập thể. Những hành động nhỏ ấy sẽ góp phần tạo nên những kết nối ý nghĩa.

Kết nối không chỉ giúp con người gần gũi hơn mà còn làm cho cuộc sống trở nên nhân văn và hạnh phúc hơn. Vì vậy, mỗi bạn trẻ hãy chủ động mở lòng, xây dựng những mối quan hệ tích cực để cùng nhau tạo nên một xã hội gắn kết và giàu yêu thương.