Đề Khảo sát chất lượng giữa học kì II môn Ngữ Văn 7


PHÒNG VH-XH …
TRƯỜNG THCS…

(Đề gồm có 02 trang)
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG GIỮA HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2025-2026
MÔN: Ngữ văn 7

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)


Đọc văn bản sau:

THỎ RỪNG VÀ ẾCH


Thỏ rừng đang khổ tâm suy nghĩ trong hang của mình. Điều này cũng chẳng có gì là lạ, trong tình cảnh tối đen như mực ở trong hang thì ngoài việc suy nghĩ ra, nó còn có thể làm gì được nữa? Nó cảm thấy buồn phiền và u uất, có một cảm giác sợ hãi vô hình nào đó tràn ngập trong lòng nó. Nó bèn than thở:

- Trời sinh ra ta là kẻ nhát gan, điều đó mới đau khổ làm sao. Như vậy ta không thể nào được ăn của ngon vật lạ, lại còn phải luôn luôn đề phòng có kẻ đột nhập vào hang của mình, không thể cảm nhận được mùi vị của niềm sung sướng thực sự. Ta cứ phải sống như thế này, sự sợ hãi về cái chết luôn luôn khuấy đảo, làm cho ta không thể ngủ ngon giấc, cho dù đang ngủ mà đôi mắt vẫn cứ phải mở thao láo ra để canh chừng.

Một con Thỏ thông minh đề nghị:

- Bạn cần phải thay đổi thái độ sống như thế này đi!

- Sự sợ hãi có thể tiêu trừ được không? Thỏ rừng rầu rĩ nói:

- Tôi nghĩ rằng người khác cũng có thể giống như tôi, luôn lo lắng, sợ hãi.

Thỏ rừng nghĩ như vậy nên nó luôn cảnh giác nhìn ngó xung quanh. Nó thậm chí để ý đến từng cơn gió, từng lay động trong bóng tối, không bỏ qua bất cứ một động tĩnh nào. Ngay cả tiếng gió thổi lá cây xao xác cũng khiến nó nghĩ rằng kẻ thủ đang rình rập đâu đó quanh đây.

Thỏ rừng lâm vào cảnh trầm cảm, một cơn gió nhẹ lay động cũng làm cho nó kinh hoàng tỉnh dậy. Nó vội vàng chạy tới hang của người bạn Thỏ thông minh nọ. Khi đi qua hồ nước, nó khiến những con Ếch giật mình nhảy ào ào xuống nước, chạy trốn nhanh như bay.

- Trời ơi! Thỏ thốt lên - Ta đã khiến cho loài Ếch hoảng sợ, lo lắng, bất an và luôn phải đề phòng cảnh giác giống như ta. Ta đã có thể khiến cho loài động vật khác nhìn thấy ta phải hoảng hồn chạy trốn, ta đã là một chiến sĩ dũng cảm. Cuối cùng, ta cũng hiểu rõ rằng ở trên thế giới này, một người dù nhút nhát đến đâu cũng vẫn tìm được những người còn nhát gan hơn mình.


Từ đó, Thỏ rừng không còn hoang mang sợ hãi phi lí nữa. Nó ngủ ngon giấc và sống rất vui vẻ, lạc quan.

(Tuyển tập Truyện ngụ ngôn hay nhất, Nguyễn Châu Nguyên (Tuyển chọn),

NXB Văn học, 2024, tr 108)

Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định ngôi kể trong văn bản Thỏ rừng và Ếch.
Câu 2 (0,5 điểm): Chỉ ra 01 thành ngữ được sử dụng trong câu văn: Như vậy ta không thể nào được ăn của ngon vật lạ, lại còn phải luôn luôn đề phòng có kẻ đột nhập vào hang của mình, không thể cảm nhận được mùi vị của niềm sung sướng thực sự.
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra 01 sự việc khiến Thỏ rừng hoàn toàn thay đổi suy nghĩ, thấy mình là “chiến sĩ dũng cảm”, vượt qua nỗi sợ hãi phi lí và sống vui vẻ, lạc quan.
Câu 4 (1,0 điểm): Qua lời đề nghị của Thỏ thông minh với Thỏ rừng, em hãy chỉ ra những phẩm chất của Thỏ thông minh.
Câu 5 (2,0 điểm): Em có đồng tình với suy nghĩ của Thỏ rừng: “một người dù nhút nhát đến đâu cũng vẫn tìm được những người còn nhát gan hơn mình” không? Vì sao?
PHẦN VIẾT (5,0 điểm)

Lê-nin từng nói: “Học, học nữa, học mãi”. Em hãy viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến tán thành về câu nói đó.
 

Phần

Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
6,0

1
Ngôi kể thứ ba
0,5
2
Thành ngữ có trong câu văn: của ngon vật lạ
0,5
3
- 01 sự việc khiến Thỏ rừng hoàn toàn thay đổi suy nghĩ, thấy mình là “chiến sĩ dũng cảm”, vượt qua nỗi sợ hãi phi lí và sống vui vẻ, lạc quan: Thỏ rừng đi qua hồ nước khiến những con ếch giật mình, chạy trốn.
1,0
4
- Lời đề nghị của Thỏ thông minh: “Bạn cần phải thay đổi thái độ sống như thế này đi!”
- Phẩm chất của Thỏ thông minh
+ Quan tâm, giúp đỡ bạn
+ Có cái nhìn lạc quan, tích cực
+ Chân thành, sẵn sàng cảm thông, chia sẻ
+ Khích lệ, động viên, cổ vũ bạn
(Thí sinh đưa ra được 02 phẩm chất, cho điểm tối đa 0,75)

0,25




0,75






5

Em có đồng tình với suy nghĩ của Thỏ rừng: “một người dù nhút nhát đến đâu cũng vẫn tìm được những người còn nhát gan hơn mình” không? Vì sao?
2,0
* Về hình thức: Viết đúng hình thức đoạn văn, đảm bảo dung lượng
0,25
* Nội dung: Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau. Giám khảo linh hoạt khi chấm. Sau đây là gợi ý:
- Nêu rõ quan điểm: Đồng tình / Không hoàn toàn đồng tình
Gợi ý trả lời: Đồng tình nhưng cần nhìn nhận đúng. Vì:
- Trong cuộc sống, ai cũng có nỗi sợ riêng.
- Luôn có người yếu hơn mình ở một khía cạnh nào đó.
- Tuy nhiên:
+ Không nên so sánh để tự mãn hay coi thường người khác.
+ Quan trọng là vượt qua chính mình.

1,5

* Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
*
Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng, liên hệ hợp lí, cách viết lôi cuốn, hấp dẫn.

0,25
II
VIẾT
Lê-nin từng nói: “Học, học nữa, học mãi”. Em hãy viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến tán thành về câu nói đó.
5,0
1. Đảm bảo đúng cấu trúc, yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (trình bày ý kiến tán thành)
- Đủ 3 phần (mở bài, thân bài, kết bài);
- Các ý được sắp xếp theo một trình tự hợp lí, logic.​
0,25​
2. Xác định đúng nội dung cần bàn luận: Học, học nữa, học mãi​
0,25​
3. Triển khai bài văn: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo thể hiện được ý kiến tán thành của người viết về vấn đề nghị luận. Có thể viết bài văn theo hướng sau:​
4,0
a. Mở bài
- Giới thiệu vấn đề nghị luận: “Học, học nữa, học mãi”
- Khẳng định tính đúng đắn của câu nói và bày tỏ ý kiến tán thành.​
0,25​
b. Thân bài:
* Vấn đề gợi ra cách hiểu nào?
- Học: quá trình tiếp thu tri thức, rèn luyện kỹ năng.
- Học nữa: luôn tiếp tục học tập, không dừng lại, không tự mãn.
- Học mãi: học suốt đời, không ngừng nghỉ, học là hành trình dài không có điểm kết thúc.
=> Ý nghĩa của câu nói: Học tập là công việc mà mỗi chúng ta phải làm hằng ngày và có thể là suốt đời. Câu nói khuyên ta luôn phải nỗ lực học tập, không ngừng tiếp thu kiến thức.​
0,5​
* Vì sao bày tỏ thái độ tán thành với câu nói: “Học, học nữa, học mãi”?
Học là hoạt động tư duy trí tuệ, tiếp nhận những tri thức của xã hội loài người để mở mang hiểu biết. Điều ta biết chỉ là những giọt nước nhỏ bé, điều ta chưa biết là biển cả, cho nên, ta không được thỏa mãn với những gì mình đã có mà cần luôn nỗ lực, không ngừng học tập để nâng cao trình độ, hoàn thiện bản thân. Câu nói của Lê-nin “Học, học nữa, học mãi” thật đúng đắn.​
0,5​
* Những lí lẽ, bằng chứng đưa ra để chứng tỏ sự tán thành ý kiến là xác đáng
- Khía cạnh 1: Ý nghĩa thiết thực của việc học tập (Tại sao phải “Học, học nữa, học mãi”?)

+ Học tập giúp ta có tri thức, hiểu biết, kỹ năng, kinh nghiệm áp dụng vào cuộc sống.
+ “Bể học vô hạn” nên ta cần tiếp thu tri thức một cách không ngừng nghỉ mới theo kịp trình độ phát triển của nhân loại.
+ Sự cố gắng học tập không ngừng nghỉ sẽ giúp ta tiếp thu được nhiều tri thức, năng cao tầm hiểu biết, là nền tảng để làm việc hiệu quả, năng suất, thành công.
+ Tri thức được mở rộng không chỉ có lợi cho công việc của bản thân mà còn giúp mọi người nhìn bạn với sự tôn trọng, ngưỡng mộ.
+ HS lấy bằng chứng tiêu biểu có tinh thần “Học, học nữa, học mãi” để chứng minh.​
1,5​
- Khía cạnh 2: Sẽ ra sao nếu chúng ta không “Học, học nữa, học mãi”?
+ Nếu không học sẽ không có hiểu biết, không có tri thức, không thể hòa nhập với xã hội.
+ Không học tập sẽ không nắm bắt được xu hướng phát triển của xã hội, sẽ bị tụt hậu
+ Chúng ta sẽ không thể tồn tại và phát triển trong xã hội nếu không học và không ngừng học tập…
+ HS lấy bằng chứng tiêu biểu để chứng minh.​
* Bàn luận mở rộng
- Một số cách học sai lầm:
+ Học liên tục nhưng không có phương pháp học đúng đắn: học tủ, học vẹt.
+ Học chỉ chăm chăm quan tâm đến điểm số...
- Một số bạn trẻ hiện nay coi thường việc học, chểnh mảng những giờ học trên lớp, đi làm lại chểnh mảng việc nâng cao tay nghề, kiến thức...​
0,5​
* Bài học nhận thức và hành động
- Cần nuôi dưỡng tinh thần học tập không ngừng, biến việc học thành nhu cầu tự thân để phát triển bền vững trong cuộc sống.
- Chủ động tự học, học có mục tiêu, tránh học đối phó, biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn…​
0,5​
c. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của câu “Học, học nữa, học mãi” và tác dụng của nó đối với cuộc sống .​
0,25​
4. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.​
0,25​
5. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng, liên hệ hợp lí, bài viết lôi cuốn, hấp dẫn.​
0,25​
Tổng điểm
10,0
 

Dành cho học sinh

VnKienthuc lúc này

Định hướng

Diễn đàn VnKienthuc.com là nơi thảo luận và chia sẻ về mọi kiến thức hữu ích trong học tập và cuộc sống, khởi nghiệp, kinh doanh,...
Top