Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương của Hoa Kỳ

[Trang Dimple]

Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương là một khuôn khổ chính sách quan trọng nhằm định hình lại trật tự khu vực trước sự trỗi dậy của Trung Quốc, với sự chuyển dịch từ trọng tâm quân sự đơn thuần sang một mạng lưới liên minh và đối tác phức tạp. Dưới đây là các khía cạnh chính của chiến lược này:
1. Nguồn gốc và sự hình thể hóa

• Sáng kiến của Úc: Khái niệm Ấn Độ-Thái Bình Dương thực chất được phát triển tại Canberra; các nhà ngoại giao Úc đã sử dụng thuật ngữ này từ giữa những năm 2000 và Úc là chính phủ đầu tiên chính thức sử dụng nó trong Sách trắng Quốc phòng năm 2013.
• Sự tiếp nhận của Mỹ: Chính quyền Trump đã chính thức hóa thuật ngữ này thông qua chiến lược "Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở" (FOIP) và xác định Trung Quốc là "đối thủ cạnh tranh chiến lược" vào cuối năm 2017.
• Sự kế thừa của Biden: Chính quyền Biden đã củng cố khuôn khổ này bằng "Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương" năm 2022, tập trung vào việc định hình môi trường xung quanh Trung Quốc thay vì nỗ lực thay đổi trực tiếp Bắc Kinh.

2. Mục tiêu chiến lược

• Duy trì trật tự dựa trên quy tắc: Chiến lược nhằm bảo vệ các giá trị tự do, thượng tôn pháp luật, tự do hàng hải và hàng không, cũng như mở rộng cơ hội kinh tế.
• Cân bằng quyền lực: Mục tiêu cốt lõi là duy trì một "cân bằng quyền lực có lợi" để ngăn chặn một cường quốc duy nhất (Trung Quốc) thống trị khu vực.
• Mạng lưới liên minh (Latticework): Thay vì dựa vào các liên minh song phương riêng lẻ, Mỹ đang xây dựng một hệ thống đan xen như Bộ Tứ (Quad) gồm Mỹ-Nhật-Ấn-Úc và thỏa thuận AUKUS.

3. Sự thay đổi về thế trận quân sự

• Chiến thuật "Phân tán và Tồn tại": Để đối phó với kho tên lửa ngày càng mạnh của Trung Quốc (như "sát thủ tàu sân bay" DF-21D), Mỹ đang chuyển dịch từ việc tập trung quân tại các căn cứ lớn dễ bị tấn công sang phân tán lực lượng khắp khu vực.
• Vai trò của Úc - "Món quà lục địa": Úc đã trở thành "căn cứ trung tâm của Ấn Độ-Thái Bình Dương". Mỹ đang tích hợp sâu các cơ sở của Úc vào kế hoạch tác chiến, bao gồm việc nâng cấp căn cứ không quân Tindal cho máy bay ném bom B-52 và sử dụng các cảng tại Úc cho tàu ngầm hạt nhân.

4. Những thách thức và rủi ro

• Sự suy giảm ưu thế tuyệt đối: Mỹ không còn duy trì sự thống trị tuyệt đối trên biển và trên không trước sự hiện đại hóa quân đội nhanh chóng của Trung Quốc.
• Sự thiếu hụt về kinh tế: Việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã để lại một khoảng trống kinh tế lớn, khiến chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương thiếu đi một trụ cột thương mại mạnh mẽ để đối trọng với tầm ảnh hưởng kinh tế của Bắc Kinh.
• Rủi ro cho các đồng minh: Việc tham gia sâu vào chiến lược của Mỹ khiến các quốc gia như Úc có nguy cơ trở thành mục tiêu tấn công quân sự trực tiếp của Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột.

Tóm lại, Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương là một nỗ lực đa diện nhằm duy trì ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực thông qua việc tăng cường khả năng tự cường của các đồng minh và phân tán sức mạnh quân sự để đối trọng với sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc