Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 34,978
Việc dạy trẻ thấu hiểu quan điểm của người khác (perspective-taking) là một bước quan trọng trong việc phát triển lòng trắc ẩn và xây dựng các mối quan hệ lành mạnh. Dưới đây là các phương pháp cụ thể :
1. Nhắc nhở trẻ về quan điểm của người khác trong sinh hoạt hàng ngày
Trẻ em cần được thực hành để nhận ra rằng người khác có thể có suy nghĩ hoặc cảm xúc khác với mình. Cha mẹ có thể:
Một kỹ năng quan trọng là dạy trẻ nhìn nhận hành động của người khác dưới góc độ tích cực thay vì tiêu cực. Ví dụ, thay vì để trẻ nghĩ rằng bạn mình đang cố ý phá đồ chơi, hãy gợi ý: "Có lẽ bạn lỡ giẫm vào lâu đài cát của con vì bạn cũng muốn chơi cùng chứ không phải bạn cố ý làm hư nó đâu".
3. Tận dụng các tình huống thực tế để thảo luận
Đối với thanh thiếu niên, việc tham gia giúp đỡ người khác (như làm việc nhà, trông em hoặc làm tình nguyện) giúp các em rèn luyện khả năng đặt mình vào vị trí của người khác. Điều này không chỉ giúp trẻ dự đoán được nhu cầu của mọi người mà còn giúp trẻ cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa và định hướng rõ ràng hơn.
5. Vai trò làm gương của cha mẹ
Trẻ em thường quan sát và bắt chước hành vi của người lớn. Cha mẹ nên làm gương bằng cách thể hiện sự thấu hiểu và tôn trọng quan điểm của người khác trong các cuộc trò chuyện và tương tác hàng ngày trước mặt trẻ. Việc phát triển khả năng thấu hiểu quan điểm là một quá trình kéo dài và sẽ được cải thiện dần khi trẻ lớn lên, đặc biệt là trong giai đoạn từ 7 đến 10 tuổi. Cha mẹ cần kiên nhẫn và duy trì các cuộc trò chuyện ấm áp để hỗ trợ trẻ trên hành trình này.
1. Nhắc nhở trẻ về quan điểm của người khác trong sinh hoạt hàng ngày
Trẻ em cần được thực hành để nhận ra rằng người khác có thể có suy nghĩ hoặc cảm xúc khác với mình. Cha mẹ có thể:
- Chỉ ra sự khác biệt và tương đồng: Dạy trẻ rằng đôi khi mọi người nghĩ giống nhau, nhưng đôi khi lại khác nhau thông qua các ví dụ đơn giản (ví dụ: "Cả con và em đều thích kem, nhưng con thích vị sô-cô-la còn em lại thích vị dâu").
- Đặt câu hỏi gợi mở: Khi trẻ đang chơi, hãy khuyến khích trẻ cân nhắc ý muốn của người khác (ví dụ: "Con đang muốn chơi xích đu, vậy con nghĩ chị con sẽ muốn chơi gì?").
- Khuyến khích trẻ trực tiếp hỏi: Tùy theo độ tuổi, hãy nhắc trẻ hỏi người khác về quan điểm hoặc cảm xúc của họ thay vì tự áp đặt suy nghĩ của mình.
Một kỹ năng quan trọng là dạy trẻ nhìn nhận hành động của người khác dưới góc độ tích cực thay vì tiêu cực. Ví dụ, thay vì để trẻ nghĩ rằng bạn mình đang cố ý phá đồ chơi, hãy gợi ý: "Có lẽ bạn lỡ giẫm vào lâu đài cát của con vì bạn cũng muốn chơi cùng chứ không phải bạn cố ý làm hư nó đâu".
3. Tận dụng các tình huống thực tế để thảo luận
- Trong các cuộc xung đột: Khi trẻ có mâu thuẫn (như giữa anh chị em), hãy yêu cầu trẻ dừng lại và suy nghĩ xem tại sao đối phương lại hành động như vậy. Điều này giúp trẻ học cách điều chỉnh cảm xúc và giải quyết vấn đề dựa trên sự thấu hiểu.
- Trong các câu chuyện về lòng biết ơn: Khi thảo luận về lý do tại sao ai đó làm điều tốt cho mình, hãy đặt các câu hỏi như: "Tại sao con nghĩ bà lại chọn món quà này cho con?" hoặc "Con nghĩ họ cảm thấy thế nào khi giúp đỡ con?".
Đối với thanh thiếu niên, việc tham gia giúp đỡ người khác (như làm việc nhà, trông em hoặc làm tình nguyện) giúp các em rèn luyện khả năng đặt mình vào vị trí của người khác. Điều này không chỉ giúp trẻ dự đoán được nhu cầu của mọi người mà còn giúp trẻ cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa và định hướng rõ ràng hơn.
5. Vai trò làm gương của cha mẹ
Trẻ em thường quan sát và bắt chước hành vi của người lớn. Cha mẹ nên làm gương bằng cách thể hiện sự thấu hiểu và tôn trọng quan điểm của người khác trong các cuộc trò chuyện và tương tác hàng ngày trước mặt trẻ. Việc phát triển khả năng thấu hiểu quan điểm là một quá trình kéo dài và sẽ được cải thiện dần khi trẻ lớn lên, đặc biệt là trong giai đoạn từ 7 đến 10 tuổi. Cha mẹ cần kiên nhẫn và duy trì các cuộc trò chuyện ấm áp để hỗ trợ trẻ trên hành trình này.
