Tại sao công trường thủ công lại thay thế xưởng thủ công?- Lịch sử 7

[Trang Dimple]

Sự thay thế của công trường thủ công đối với các xưởng thủ công truyền thống là một biến đổi tất yếu gắn liền với sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu. Dưới đây là các nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi này:

• Sự tích lũy vốn khổng lồ: Sau các cuộc phát kiến địa lí, giới quý tộc và thương nhân Tây Âu đã tích lũy được nguồn vốn ban đầu rất lớn thông qua việc cướp bóc tài nguyên ở thuộc địa và buôn bán nô lệ. Nguồn vốn này cho phép họ mở rộng quy mô kinh doanh, thành lập các công trường thủ công lớn thay vì các xưởng thủ công nhỏ lẻ, phân tán như trước đây.
• Sự xuất hiện của đội ngũ làm thuê đông đảo: Các thủ đoạn như "rào đất cướp ruộng" đã tước đoạt ruộng đất của nông dân và tư liệu sản xuất của thợ thủ công, biến họ thành những người vô sản không còn cách nào khác là phải vào làm thuê trong các công xưởng để kiếm sống. Nguồn nhân công dồi dào và rẻ mạt này là yếu tố then chốt để các công trường thủ công vận hành và phát triển mạnh mẽ.
• Hiệu quả sản xuất và nhu cầu thị trường: Các cuộc phát kiến địa lí đã mở ra những con đường mới và thị trường mới rộng lớn trên toàn thế giới. Để đáp ứng nhu cầu hàng hóa tăng vọt, các công trường thủ công với hình thức thuê mướn nhân công và phân công lao động chuyên môn hóa đã mang lại năng suất cao hơn hẳn so với lối sản xuất thủ công cũ.
• Sự hình thành quan hệ sản xuất mới: Trong công trường thủ công, quan hệ giữa chủ (người sở hữu nhà xưởng, nguyên liệu) và thợ (người bán sức lao động nhận tiền lương) đã được xác lập. Đây là quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, có sức sống và khả năng cạnh tranh vượt trội, dần dần đẩy lùi và thay thế các xưởng thủ công dựa trên quan hệ thợ cả - thợ bạn thời trung đại.

Tóm lại, công trường thủ công thay thế xưởng thủ công vì nó sở hữu quy mô sản xuất lớn hơn, nguồn vốn dồi dào hơn và quan hệ lao động năng động hơn, phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội Tây Âu từ cuối thế kỉ XIII

 

[Trang Dimple]

Sự khác biệt giữa công trường thủ công và đồn điền là gì?​

Công trường thủ công và đồn điền là hai hình thức sản xuất mới đánh dấu sự nảy sinh của chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu. Dù cả hai đều dựa trên sự bóc lột sức lao động của người làm thuê, chúng có những điểm khác biệt căn bản sau:

1. Lĩnh vực hoạt động

• Công trường thủ công: Hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp và thủ công nghiệp. Đây là hình thức sản xuất hàng hóa thủ công với quy mô lớn, nơi các công đoạn sản xuất được chia nhỏ và chuyên môn hóa.
• Đồn điền: Hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Đây là những khu vực đất đai rộng lớn được dùng để khai khẩn, trồng trọt và chăn nuôi trên quy mô lớn.

2. Nguồn gốc và tính chất lao động

• Công trường thủ công: Sử dụng đội ngũ công nhân làm thuê (giai cấp vô sản). Họ là những nông dân bị mất ruộng đất hoặc thợ thủ công bị phá sản, không có tư liệu sản xuất và phải bán sức lao động để nhận tiền lương.
• Đồn điền: Ngoài việc sử dụng những nông dân không có ruộng đất làm thuê, đồn điền thời kì này gắn liền với nạn buôn bán nô lệ da đen. Hàng triệu người da đen từ châu Phi đã bị đưa sang các đồn điền ở châu Mỹ để làm nhân công cưỡng bức. Theo giải thích thuật ngữ, đồn điền dựa trên sự bóc lột triệt để sức lao động của người làm thuê.

3. Chủ sở hữu

• Công trường thủ công: Chủ sở hữu là những chủ xưởng thuộc giai cấp tư sản, thường là những người thợ cả đứng đầu phường hội hoặc những thương nhân giàu có đã tích lũy được nguồn vốn ban đầu.
• Đồn điền: Chủ sở hữu là các chủ đồn điền hoặc giới quý tộc chuyển sang kinh doanh theo lối tư bản chủ nghĩa. Họ chiếm hữu những khu đất rộng lớn (thường là đất tước đoạt của nông dân hoặc đất ở thuộc địa) để kinh doanh.

4. Vai trò trong nền kinh tế

• Công trường thủ công: Đóng vai trò then chốt trong việc phá vỡ nền sản xuất nhỏ của các xưởng thủ công cũ, tạo ra năng suất lao động cao hơn để phục vụ thị trường thế giới đang mở rộng sau các cuộc phát kiến địa lí.
• Đồn điền: Cung cấp nguồn nguyên liệu nông sản và lương thực khổng lồ cho sự phát triển của thương nghiệp và công nghiệp, đồng thời là một trong những công cụ để giai cấp tư sản tích lũy vốn thông qua việc khai thác tài nguyên và sức lao động tại các vùng đất mới.

Tóm lại, nếu công trường thủ công là biểu tượng cho sự trỗi dậy của sản xuất công nghiệp, thì đồn điền là hiện thân của sự chuyển đổi sang nông nghiệp tư bản chủ nghĩa với quy mô rộng lớn và tính chất bóc lột khốc liệt hơn so với kinh tế lãnh địa trước đây.