Phong trào viễn chinh của quân Thập tự (hay Thập tự quân) là một chuỗi các cuộc chiến tranh tôn giáo kéo dài gần hai thế kỷ (từ cuối thế kỷ XI đến cuối thế kỷ XIII) do Giáo hội La Mã phát động. Dưới đây là những thông tin chi tiết về nguyên nhân, các cuộc viễn chinh tiêu biểu và hệ quả của phong trào này: 1. Nguyên cớ và nguyên nhân sâu xa
Về tôn giáo: Theo quan niệm của đạo Kitô, Jerusalem là "đất thánh" vì đây là nơi Chúa Giêsu đã sống và có mộ của Ngài. Từ thế kỷ XI, vùng này bị người Tuyeác Xengiuùc chiếm đóng, gây khó khăn cho khách hành hương Tây Âu.
Nguyên nhân thực tế: Đằng sau mục tiêu giải phóng "đất thánh", giai cấp phong kiến Tây Âu thực chất muốn cướp bóc sự giàu có của phương Đông. Đồng thời, Giáo hoàng La Mã muốn thông qua các cuộc chiến này để giành quyền quản lý cả giáo hội phương Đông.
2. Các cuộc viễn chinh tiêu biểu
Trong số 8 cuộc viễn chinh chính thức, nổi bật nhất là các cuộc sau:
Cuộc viễn chinh lần thứ nhất (1096-1099): Sau lời kêu gọi của Giáo hoàng Uyeácbanh II tại Hội nghị Cleùcmoâng (1095), quân Thập tự lên đường với dấu thập giá đỏ trên áo.
Đoàn quân nông dân: Lên đường sớm (tháng 2-1096) nhưng thiếu vũ khí, kỷ luật nên bị người Tuyeác đánh tan tại Tiểu Á.
Đoàn quân kị sĩ: Chiếm được Jerusalem năm 1099, thành lập các vương quốc phong kiến kiểu Tây Âu và các đoàn kị sĩ tôn giáo (như đoàn kị sĩ Đền miếu, Y viện).
Cuộc viễn chinh lần thứ tư (1202-1204): Mục tiêu ban đầu là Ai Cập nhưng sau đó quân Thập tự lại tấn công và cướp bóc kinh đô Coângxtaêngtinoáp của đế quốc Bizantium. Họ lập ra "đế quốc La Tinh" trên đất này và không còn đi giải phóng Jerusalem nữa.
"Cuộc viễn chinh nhi đồng" (1212): Xuất phát từ quan niệm chỉ trẻ em trong trắng mới giải phóng được mộ Chúa. Hàng vạn trẻ em Pháp và Đức đã lên đường, nhưng kết quả là hàng nghìn em bị bán làm nô lệ hoặc chết đói dọc đường.
3. Hệ quả của phong trào
Dù kéo dài gần 200 năm, phong trào này cuối cùng đã thất bại hoàn toàn về mục tiêu tôn giáo và chính trị.
Tác động tiêu cực: Gây ra nhiều thảm họa cho nhân dân cả phương Đông và phương Tây; sự tàn bạo của quân Thập tự làm tổn hại uy tín của Giáo hội La Mã.
Tác động khách quan:
Kinh tế: Thúc đẩy giao thương giữa Đông và Tây qua Địa Trung Hải, giúp các thành phố ở Ý, Nam Pháp phát triển. Tây Âu tiếp thu được nhiều nghề mới (làm giấy, thủy tinh, thuốc súng) và các loại nông sản mới (lúa, chanh, dưa hấu).
Văn hóa - Xã hội: Giai cấp phong kiến Tây Âu học tập được các nghi thức cung đình và cách giao tiếp lịch sự từ phương Đông. Phong trào cũng góp phần làm tan rã chế độ nông nô và tăng cường quyền lực của nhà vua ở một số nước Tây Âu.
Cuộc hành trình của trẻ em năm 1212, hay còn được gọi là “cuộc viễn chinh nhi đồng”, là một sự kiện đau thương diễn ra trong bối cảnh các cuộc Thập tự chinh của người lớn không đạt được kết quả như mong đợi. Dưới đây là chi tiết về cuộc hành trình này :
Nguyên nhân và niềm tin: Sau 4 lần viễn chinh rầm rộ của các hiệp sĩ và quý tộc nhưng đều thất bại trong việc chiếm lại Jerusalem, tại Pháp và Đức lan truyền một quan niệm rằng: người lớn vì phạm nhiều tội lỗi nên không thể thực hiện được sứ mệnh thiêng liêng giải phóng mộ Chúa; chỉ có những trẻ em trong trắng mới có thể hoàn thành nhiệm vụ này.
Đoàn trẻ em ở Pháp:
Vào năm 1212, một cậu bé chăn cừu 12 tuổi ở Pháp tự xưng là “sứ giả của Chúa”, được Chúa cử làm người chỉ huy đội quân nhi đồng đi giải phóng đất Thánh.
Sau 3 tháng, khoảng 30.000 trẻ em Pháp đã tập hợp tại cảng Marseille để xuống thuyền đi Palestine.
Kết cục: Cuộc hành trình kết thúc trong thảm kịch khi một số trẻ em bị chết do đắm thuyền, số còn lại bị những kẻ buôn người chở sang Ai Cập để bán làm nô lệ.
Đoàn trẻ em ở Đức:
Cùng thời gian đó, khoảng 20.000 trẻ em Đức cũng lên đường và được đưa đến Nam Ý.
Kết cục: Nhờ sự can thiệp của chính quyền địa phương tại Ý, các em được đưa về nước. Tuy nhiên, phần lớn các em đã bỏ mạng vì đói khát và kiệt sức trên đường trở về Đức.
Sự kiện này là một trong những chương đen tối nhất trong lịch sử các cuộc viễn chinh, minh chứng cho sự cuồng tín tôn giáo mù quáng thời bấy giờ đã dẫn đến thảm kịch cho hàng vạn sinh mạng trẻ thơ,.
Việc tin tưởng vào trẻ em trong cuộc "viễn chinh nhi đồng" năm 1212 xuất phát từ những quan niệm tôn giáo và bối cảnh lịch sử cụ thể sau đây:
Sự thất bại của người lớn: Trước đó, quân Thập tự đã tiến hành 4 cuộc viễn chinh rầm rộ với sự tham gia của các hiệp sĩ và quý tộc nhưng đều không đạt được kết quả như mong đợi. Điều này dẫn đến sự hoài nghi về khả năng của tầng lớp chiến binh truyền thống.
Thuyết về tội lỗi và sự trong trắng: Trong xã hội Tây Âu thời bấy giờ lan truyền một quan niệm cho rằng các cuộc viễn chinh trước đó thất bại là vì người lớn đã phạm quá nhiều tội lỗi, nên họ không còn đủ tư cách để thực hiện sứ mạng thiêng liêng là giải phóng mộ Chúa. Ngược lại, người ta tin rằng chỉ có những trẻ em trong trắng mới có đủ sự thuần khiết để nhận được sự trợ giúp của thần linh và hoàn thành nhiệm vụ này.
Niềm tin vào sứ giả của Chúa: Niềm tin này càng được củng cố khi xuất hiện những đứa trẻ tự xưng là "sứ giả của Chúa". Chẳng hạn tại Pháp, một cậu bé chăn cừu 12 tuổi đã tuyên bố mình được Chúa trực tiếp cử làm chỉ huy đội quân nhi đồng để đi giải phóng đất Thánh.
Chính sự cuồng tín tôn giáo kết hợp với tâm lý tuyệt vọng sau những thất bại liên tiếp của quân đội chính quy đã khiến hàng vạn gia đình và bản thân các em nhỏ tin vào khả năng "thần thánh" của trẻ em, dẫn đến những hành trình đầy bi kịch sau đó
Số phận của đoàn trẻ em Đức trong cuộc "viễn chinh nhi đồng" năm 1212 là một kết cục đầy bi thảm dù họ không bị bán làm nô lệ như đoàn trẻ em Pháp. Cụ thể như sau:
Quy mô và hành trình: Đoàn gồm khoảng 20.000 trẻ em Đức được đưa đến Nam Ý.
Sự can thiệp của chính quyền: Khi đến Nam Ý, nhờ sự can thiệp của chính quyền địa phương tại đây, các em đã được lệnh cho phép quay trở về Đức.
Kết cục bi thảm: Dù được quay về, nhưng hành trình ngược trở lại quê hương quá khắc nghiệt khiến phần lớn trẻ em đã bị chết trên đường đi về do đói khát và kiệt sức.
Như vậy, cả hai đoàn nhi đồng của Pháp và Đức trong phong trào này đều kết thúc trong thảm họa, không có đoàn nào thực hiện được mục tiêu giải phóng "đất thánh" như niềm tin ban đầu,.
