Trang Dimple
Moderator
- Xu
- 1,038
Bước sang thế kỉ XVIII, xã hội Đàng Ngoài rơi vào khủng hoảng sâu sắc. Chính quyền phong kiến Lê – Trịnh suy yếu, quan lại tham nhũng, đời sống nhân dân vô cùng cực khổ. Ruộng đất tập trung trong tay địa chủ, sưu thuế nặng nề, thiên tai liên tiếp xảy ra khiến cuộc sống người nông dân lâm vào cảnh đói khổ, bần cùng. Trong hoàn cảnh ấy, mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt, dẫn đến sự bùng nổ của hàng loạt cuộc khởi nghĩa nông dân trên khắp Đàng Ngoài. Những phong trào ấy không chỉ phản ánh nỗi bất bình sâu sắc của nhân dân mà còn làm rung chuyển nền thống trị của chính quyền phong kiến đương thời, mở đầu cho một thời kì biến động lớn trong lịch sử dân tộc
LỊCH SỬ 8 : Bài 7. KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Bối cảnh lịch sử
=> Cuộc sống khó khăn về mọi mặt đã thúc đẩy nông dân Đàng Ngoài vùng lên khởi nghĩa chống lại chính quyền phong kiến.
2. Một số cuộc khởi nghĩa lớn của phong trào nông dân Đàng Ngoài
- Khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu (1741 - 1751):
+ Địa bàn hoạt động: hoạt động chính ở vùng Đồ Sơn, Văn Đồn... sau đó, mở rộng ra vùng: Kinh Bắc, Thăng Long, Sơn Nam, Thanh Hoá, Nghệ An.
+ Kết quả: năm 1751, quân Trịnh tấn công dồn dập, khởi nghĩa thất bại
- Khởi nghĩa của Hoàng Công Chất (1739 - 1769):
+ Địa bàn hoạt động: vùng Điện Biên, Tây Bắc
+ Kết quả: sau khi Hoàng Công Chất mất, con trai ông tiếp tục chỉ huy cuộc khởi nghĩa, kéo dài đến năm 1769 thì bị dập tắt.
- Khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương (1740 - 1751):
+ Địa bàn hoạt động: xây dựng căn cứ ở Tam Đảo (Vĩnh Phúc), rồi mở rộng hoạt động ra các trấn Sơn Tây, Tuyên Quang.
+ Kết quả: năm 1751, trước sự tấn công ồ ạt của quân Trịnh, Nguyễn Danh Phương bị bắt. Khởi nghĩa thất bại.
3. Kết quả, ý nghĩa lịch sử và tác động của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
- Kết quả: Đều thất bại
- Ý nghĩa, tác động:
+ Thể hiện ý chí đấu tranh chống áp bức, bất công
+ Buộc chúa Trịnh phải thực hiện 1 số chính sách như khuyến khích khai hoang, giảm nhẹ thuế khoá, tu sửa đê điều, đưa nông dân lưu tán về quê làm ăn…
+ Giáng đòn mạnh mẽ và làm lung lay chính quyền Lê – Trịnh
- Tác động:
+ Đẩy chính quyền Lê - Trịnh lún sâu vào cuộc khủng hoảng sâu sắc, toàn diện;
+ Chuẩn bị "mảnh đất" thuận lợi cho phong trào Tây Sơn phát triển mạnh mẽ ra Đàng Ngoài vào cuối thế kỉ XVIII.
Qua Bài học Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII, có thể thấy các cuộc nổi dậy tuy cuối cùng đều bị đàn áp, nhưng đã giáng những đòn nặng nề vào chính quyền Lê – Trịnh đang suy yếu. Phong trào nông dân không chỉ phản ánh mâu thuẫn xã hội gay gắt và nỗi khổ cực của người dân mà còn cho thấy sức mạnh to lớn của quần chúng khi bị dồn vào bước đường cùng. Những cuộc khởi nghĩa ấy góp phần làm lung lay nền tảng của chế độ phong kiến mục nát, tạo tiền đề cho những biến động lịch sử tiếp theo, đặc biệt là sự bùng nổ của phong trào Tây Sơn cuối thế kỉ XVIII. Qua đó, lịch sử một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của nhân dân trong tiến trình phát triển của dân tộc.
LỊCH SỬ 8 : Bài 7. KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Bối cảnh lịch sử
| ||
BỐI CẢNH LỊCH SỬ | Chính trị | - Chính quyền Đàng Ngoài khủng hoảng sâu sắc: + Vua Lê không có thực quyền + Chúa Trịnh giữ mọi quyền hành, ăn chơi phung phí + Quan lại hoành hành, đục khoét nhân dân |
Kinh tế | - Nông nghiệp đình đốn - Thủ công nghiệp, thương nghiệp ngày càng sa sút, các đô thị suy tàn | |
Xã hội | - Nạn đói diễn ra khắp nơi - Nhân dân bỏ làng đi phiêu tán -> Cuộc sống khó khăn thúc đẩy nông dân vùng lên khởi nghĩa chống lại chính quyền phong kiến |
=> Cuộc sống khó khăn về mọi mặt đã thúc đẩy nông dân Đàng Ngoài vùng lên khởi nghĩa chống lại chính quyền phong kiến.
2. Một số cuộc khởi nghĩa lớn của phong trào nông dân Đàng Ngoài
STT | Tên cuộc khởi nghĩa | Thời gian | Địa điểm |
1 | Nguyễn Tuyển – Nguyễn Cừ | 1740-1741 | Ninh Xá (Hải Dương) |
2 | Vũ Đình Dung | 1740 | Sơn Nam |
3 | Nguyễn Hữu Cầu | 1741-1751 | Đồ Sơn, Vân Đồn (Hải Phòng) -> Kinh Bắc -> Sơn Nam -> Thanh Hóa, Nghệ An |
4 | Hoàng Công Chất | 1739-1769 | Sơn Nam -> Tây Bắc |
5 | Nguyễn Danh Phương | 1740-1751 | Tam Đảo (Vĩnh Phúc) -> Sơn Tây, Tuyên Quang |
6 | Lê Duy Mật | 1738-1770 | Thanh Hóa, Nghệ An |
7 | Nguyễn Dương Hưng | 1737 | Sơn Tây |
- Khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu (1741 - 1751):
+ Địa bàn hoạt động: hoạt động chính ở vùng Đồ Sơn, Văn Đồn... sau đó, mở rộng ra vùng: Kinh Bắc, Thăng Long, Sơn Nam, Thanh Hoá, Nghệ An.
+ Kết quả: năm 1751, quân Trịnh tấn công dồn dập, khởi nghĩa thất bại
- Khởi nghĩa của Hoàng Công Chất (1739 - 1769):
+ Địa bàn hoạt động: vùng Điện Biên, Tây Bắc
+ Kết quả: sau khi Hoàng Công Chất mất, con trai ông tiếp tục chỉ huy cuộc khởi nghĩa, kéo dài đến năm 1769 thì bị dập tắt.
- Khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương (1740 - 1751):
+ Địa bàn hoạt động: xây dựng căn cứ ở Tam Đảo (Vĩnh Phúc), rồi mở rộng hoạt động ra các trấn Sơn Tây, Tuyên Quang.
+ Kết quả: năm 1751, trước sự tấn công ồ ạt của quân Trịnh, Nguyễn Danh Phương bị bắt. Khởi nghĩa thất bại.
3. Kết quả, ý nghĩa lịch sử và tác động của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
- Kết quả: Đều thất bại
- Ý nghĩa, tác động:
+ Thể hiện ý chí đấu tranh chống áp bức, bất công
+ Buộc chúa Trịnh phải thực hiện 1 số chính sách như khuyến khích khai hoang, giảm nhẹ thuế khoá, tu sửa đê điều, đưa nông dân lưu tán về quê làm ăn…
+ Giáng đòn mạnh mẽ và làm lung lay chính quyền Lê – Trịnh
- Tác động:
+ Đẩy chính quyền Lê - Trịnh lún sâu vào cuộc khủng hoảng sâu sắc, toàn diện;
+ Chuẩn bị "mảnh đất" thuận lợi cho phong trào Tây Sơn phát triển mạnh mẽ ra Đàng Ngoài vào cuối thế kỉ XVIII.
Qua Bài học Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII, có thể thấy các cuộc nổi dậy tuy cuối cùng đều bị đàn áp, nhưng đã giáng những đòn nặng nề vào chính quyền Lê – Trịnh đang suy yếu. Phong trào nông dân không chỉ phản ánh mâu thuẫn xã hội gay gắt và nỗi khổ cực của người dân mà còn cho thấy sức mạnh to lớn của quần chúng khi bị dồn vào bước đường cùng. Những cuộc khởi nghĩa ấy góp phần làm lung lay nền tảng của chế độ phong kiến mục nát, tạo tiền đề cho những biến động lịch sử tiếp theo, đặc biệt là sự bùng nổ của phong trào Tây Sơn cuối thế kỉ XVIII. Qua đó, lịch sử một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của nhân dân trong tiến trình phát triển của dân tộc.
