Đề khảo sát chất lượng giữa học kì 2 ngữ văn 6

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG GIỮA HỌC KÌ II

NĂM HỌC 2025 -2026

MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 6

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản sau:


QUẢ BẦU TIÊN​

Ngày xửa, ngày xưa có một chú bé con nhà nghèo, nhưng vô cùng tốt bụng. Chú luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ, chăm sóc mọi người, mọi vật xung quanh mình. Vì thế cứ mỗi độ xuân về, chim chóc lại ríu rít kéo nhau tới làm tổ, hót vang quanh nhà chú bé.

Một hôm, có một con Cáo ở đâu mò tới bắt chim Én (1) ở đầu nhà chú bé. Con Én non nớt bị rơi xuống đất gãy cánh. Chú bé vội lao ra cứu con chim. Chú ôm ấp, vỗ về con Én nhỏ, làm cho nó một cái tổ khác và chăm cho con Én ăn. Nhờ sự chăm sóc tận tình của chú bé, con Én đã khỏi đau. Mùa thu, đến khi nhìn lên trời thấy từng đàn Én hối hả bay đi tránh rét ở phương Nam, con Én nhỏ phân vân nửa muốn bay theo đàn, nửa lại lưu luyến không nỡ rời chú bé. Hiểu được lòng Én, chú bé âu yếm bảo:

Én cứ bay theo đàn đi kẻo mùa đông lạnh lắm. Đến mùa xuân ấm áp thì Én lại trở về với anh.

Nói xong chú bé tung con Én nhỏ lên trời. Con Én đang chấp chới bay lên nền trời xanh biếc của mùa thu. Nó nhập vào một đàn Én lớn đang trên đường di cư về những xứ sở ấm áp ở phương Nam. Con Én nhỏ mau chóng tìm được niềm vui giữa bạn bè, nhưng nó không thể nào quên chú bé.

Mùa xuân tươi đẹp đã tới. Con Én nhỏ tìm về ngôi nhà đơn sơ nhưng đầm ấm tình thương của chú bé. Nó kêu lên thành tiếng mừng vui khi thấy chú bé đang ngồi đan sọt giữa sân. Đôi cánh Én chao liệng sà xuống và Én thả trước mặt chú bé một hạt bầu.

Chú bé vùi hạt bầu xuống đất. Chẳng bao lâu hạt bầu đã nảy mầm thành cây. Cây bầu lớn nhanh như thổi, ra hoa, kết quả. Nhưng lạ chưa, quả bầu to khổng lồ, cả nhà chú bé mới khiêng về được một quả, khi bổ ra… Ôi! Thật kì diệu! Trong quả bầu đầy vàng bạc, châu báu và thức ăn ngon!

Tên địa chủ (2) trong vùng nghe được chuyện ấy. Hắn cũng muốn được chim Én cho nhiều quả bầu tiên. Hắn bèn tìm cách bắt một con chim Én con rồi bẻ gãy cánh. Sau đó hắn giả vờ thương xót con Én rồi đem về nuôi. Đến mùa thu, khi nhìn lên trời, thấy đàn Én đầu tiên xuất hiện, hắn vội vàng ném con Én lên trời và bảo:

Bay đi Én con! Mau đi kiếm hạt bầu tiên về đây cho ta!

Con Én khốn khổ bay đi. Mùa xuân năm sau nó cũng trở về và đem theo một hạt bầu. Tên địa chủ hí hửng đem gieo và ngày đêm canh giữ. Khi quả bầu đã già, hắn bảo mọi người khiêng về rồi đuổi tất cả ra. Hắn đóng cửa lại rồi một mình hắn bổ quả bầu tiên. Quả bầu vừa được bổ ra, vàng bạc chẳng có, chỉ có rắn rết. Rắn rết từ trong quả bầu xông ra cắn chết tên địa chủ tham lam, độc ác.

(Những truyện cổ tích thần kì hay và ý nghĩa – nguồn https://sachhay24h.com/truyen-co tich.html)

Chim én là một loài chim nhỏ, nổi tiếng với khả năng bay nhanh và di chuyển qua các vùng trời rộng lớn


  • Địa chủ là người sở hữu đất nông nghiệp, hoặc đồn điền, và có những người khác làm việc cho mình trên mảnh đất đó.
Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1
(0,5 điểm): Hãy xác định ngôi kể của văn bản.

Câu 2 (0,5 điểm): Hãy chỉ ra 02 hành động của chim Én khi thấy “chú bé đang ngồi đan sọt giữa sân”.

Câu 3 (1,0 điểm): Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn văn sau: “Chú bé vùi hạt bầu xuống đất. Chẳng bao lâu hạt bầu đã nảy mầm thành cây. Cây bầu lớn nhanh như thổi, ra hoa, kết quả. Nhưng lạ chưa, quả bầu to khổng lồ, cả nhà chú bé mới khiêng về được một quả, khi bổ ra… Ôi! Thật kì diệu! Trong quả bầu đầy vàng bạc, châu báu và thức ăn ngon!”

Câu 4 (1,0 điểm): Nêu sự khác nhau về tính cách giữa chú bé và tên địa chủ trong câu chuyện.

Câu 5 (2,0 điểm): Từ nội dung câu chuyện “Quả bầu tiên”, em hãy viết đoạn văn (khoảng 8 – 10 dòng) trình bày suy nghĩ của mình về những việc cần làm khi thấy ai đó gặp khó khăn, hoạn nạn trong cuộc sống.

PHẦN II. VIẾT (5,0 điểm)

Câu 6.
Em hãy đóng vai nhân vật chú bé con nhà nghèo trong câu chuyện “Quả bầu tiên” (ở phần đọc hiểu) để kể lại câu chuyện ấy cho mọi người cùng nghe.
 

Phần

Câu
Nội dung
Điểm
I

ĐỌC HIỂU
4,0
1​
- Ngôi kể thứ ba.
Hướng dẫn chấm: HS trả lời đủ ý như đáp án : 0,5 điểm ;

0,5​
2​
- Hai hành động của chim Én khi thấy “chú bé đang ngồi đan sọt giữa sân”.
Học sinh có thể chọn 2 trong 3 hành động:
+ kêu lên thành tiếng mừng vui
+ đôi cánh Én chao liệng sà xuống
+ thả trước mặt chú bé một hạt bầu.
Hướng dẫn chấm: HS trả lời như đáp án được điểm tối đa, trả lời được 1 ý: 0,25 điểm)

0,5​
3​
- Biện pháp tu từ so sánh: “Cây bầu lớn nhanh như thổi”
- Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:
+ Làm cho câu văn sinh động, hấp dẫn, gợi hình, gợi cảm;
+ Làm nổi bật trạng thái lớn lên nhanh chóng, kì lạ của cây bầu tiên;
+ Giúp độc giả dễ hình dung về sự lớn lên kì lạ của cây bầu tiên, hòa mình cùng cảm xúc của người kể chuyện, hồi hộp chờ
đợi kết quả tốt đẹp cây bầu tiên mang lại...
Hướng dẫn chấm: HS nêu tên biện pháp tu từ, minh chứng của biện pháp: 0,25 điểm.
HS nêu được 03 tác dụng của biện pháp so sánh trở lên được
0,75 điểm, nêu được 02 tác dụng được 0,5 điểm, nêu được 01 tác dụng được 0,25 điểm.

1,0​



4​
Học sinh nêu sự khác nhau về tính cách giữa chú bé và tên địa chủ trong câu chuyện:
- Chú bé: tốt bụng, nhân hậu, biết yêu thương và giúp đỡ con vật, sống chân thành, không vụ lợi.
- Tên địa chủ: tham lam, độc ác, giả dối, chỉ giúp đỡ chim Én để mưu lợi cho bản thân.
Hướng dẫn chấm: Học sinh nêu được 01 ý: 0,5 điểm.

1,0​
5​
- Từ việc hiểu nội dung câu chuyện, học sinh trình bày suy nghĩ về việc cần làm khi thấy ai đó gặp khó khăn, hoạn nạn:
+ Hỏi han, quan tâm, động viên;
+ Giúp đỡ nếu bản thân có thể;
+ Gọi thêm sự giúp đỡ nếu cần;
+ ...
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trình bày đúng hình thức đoạn văn: 0,5 điểm,
- Đảm bảo chính tả, diễn đạt, đủ dung lượng: 0,25 điểm.
- HS nắm được nội dung văn bản, từ đó trình bày những việc làm khi thấy ai đó gặp khó khăn, hoạn nạn trong cuộc sống:
- HS nêu được ba việc cần làm trở lên: cho điểm tối đa; 02 việc cần làm:1,0 điểm; 01 việc cần làm: 0,5 điểm.
(Lưu ý: Học sinh có thể có cách diễn đạt khác, lí giải theo quan
điểm riêng nhưng phải thuyết phục và phù hợp với chuẩn mực đạo đức)

2,0​
II
7​
VIẾT
Đóng vai nhân vật chú bé con nhà nghèo kể lại câu chuyện
“Quả bầu tiên”

5,0
a. Xác định được yêu cầu của đề: Đóng vai nhân vật chú bé con nhà nghèo trong chuyện cổ tích “Quả bầu tiên” để kể lại câu chuyện ấy.
0,25​
b. Xác định đúng ngôi kể: ngôi thứ nhất
0,5​
c. Nội dung: Học sinh có thể kể theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Chọn ngôi kể thứ nhất và đại từ nhân xưng tương ứng - người kể chuyện là nhân vật chú bé con nhà nghèo.
- Chọn lời kể phù hợp.
- Kể lại diễn biến câu chuyện, đảm bảo có sự kết nối giữa các chi tiết, sự việc;
- Đảm bảo bố cục ba phần của bài viết:
* Mở bài: Đóng vai nhân vật chú bé con nhà nghèo để giới thiệu sơ lược về mình và câu chuyện định kể.
* Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện
- Giới thiệu nhân vật, bối cảnh câu chuyện:
+ Xuất thân của nhân vật: Con nhà nghèo.
+ Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện: Chú bé luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ, chăm sóc mọi người, mọi vật. Vì vậy, mỗi độ xuân về, chim chóc lại ríu rít kéo nhau tới làm tổ, hót vang quanh nhà.
- Diễn biến chính:
+ Cáo ở đâu mò tới bắt chim Én ở đầu nhà. Con Én non nớt bị rơi xuống đất gãy cánh. “Chú bé” cứu con chim, chăm sóc nó;
+ Mùa thu đến, nghe lời chú bé Én bay theo đàn về phương nam tránh rét, nhưng nó không thể nào quên chú bé;
+ Én nhỏ trở về vào mùa xuân, tặng chú bé một hạt bầu tiên;
+ Chú bé trồng hạt bầu, hạt bầu lớn nhanh, đơm hoa kết trái; trong quả bầu khổng lồ toàn vàng bạc bạc châu báu;
+ Tên địa chủ trong vùng biết chuyện, tìm cách bắt một con chim Én con rồi bẻ gãy cánh, đem về nuôi, bảo én đi kiếm hạt bầu tiên về.​
3,5








0,25

3



















+ Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện: Chú bé luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ, chăm sóc mọi người, mọi vật. Vì vậy, mỗi độ xuân về, chim chóc lại ríu rít kéo nhau tới làm tổ, hót vang quanh nhà.
- Diễn biến chính:
+ Cáo ở đâu mò tới bắt chim Én ở đầu nhà. Con Én non nớt bị rơi xuống đất gãy cánh. “Chú bé” cứu con chim, chăm sóc nó;
+ Mùa thu đến, nghe lời chú bé Én bay theo đàn về phương nam tránh rét, nhưng nó không thể nào quên chú bé;
+ Én nhỏ trở về vào mùa xuân, tặng chú bé một hạt bầu tiên;
+ Chú bé trồng hạt bầu, hạt bầu lớn nhanh, đơm hoa kết trái; trong quả bầu khổng lồ toàn vàng bạc bạc châu báu;
+ Tên địa chủ trong vùng biết chuyện, tìm cách bắt một con chim Én con rồi bẻ gãy cánh, đem về nuôi, bảo én đi kiếm hạt bầu tiên về;
* Kết bài:
- Kết thúc câu chuyện: Con Én đem về cho tên địa chủ một hạt bầu để trồng. Khi bổ quả bầu rắn rết từ trong quả bầu xông ra cắn chết tên địa chủ tham lam, độc ác.
- Nêu bài học: Bài học ở hiền gặp lành, ác giả ác báo...​
















0,25​
d. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

0,25
e. Sáng tạo
- Lời kể sinh động, hấp dẫn, có tưởng tượng sáng tạo thêm nhưng không thoát li truyện gốc...

0,5
Tổng điểm
10,0
 

Dành cho học sinh

VnKienthuc lúc này

Định hướng

Diễn đàn VnKienthuc.com là nơi thảo luận và chia sẻ về mọi kiến thức hữu ích trong học tập và cuộc sống, khởi nghiệp, kinh doanh,...
Top