Trang chủ
Bài viết mới
Diễn đàn
Bài mới trên hồ sơ
Hoạt động mới nhất
VIDEO
Mùa Tết
Văn Học Trẻ
Văn Học News
Media
New media
New comments
Search media
Đại Học
Đại cương
Chuyên ngành
Triết học
Kinh tế
KHXH & NV
Công nghệ thông tin
Khoa học kĩ thuật
Luận văn, tiểu luận
Phổ Thông
Lớp 12
Ngữ văn 12
Lớp 11
Ngữ văn 11
Lớp 10
Ngữ văn 10
LỚP 9
Ngữ văn 9
Lớp 8
Ngữ văn 8
Lớp 7
Ngữ văn 7
Lớp 6
Ngữ văn 6
Tiểu học
Thành viên
Thành viên trực tuyến
Bài mới trên hồ sơ
Tìm trong hồ sơ cá nhân
Credits
Transactions
Xu: 0
Đăng nhập
Đăng ký
Có gì mới?
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Chỉ tìm trong tiêu đề
Bởi:
Hoạt động mới nhất
Đăng ký
Menu
Đăng nhập
Đăng ký
Install the app
Cài đặt
Chào mừng Bạn tham gia Diễn Đàn VNKienThuc.com -
Định hướng Forum
Kiến Thức
- HÃY TẠO CHỦ ĐỀ KIẾN THỨC HỮU ÍCH VÀ CÙNG NHAU THẢO LUẬN Kết nối:
VNK X
-
VNK groups
| Nhà Tài Trợ:
BhnongFood X
-
Bhnong groups
-
Đặt mua Bánh Bhnong
KIẾN THỨC PHỔ THÔNG
Trung Học Phổ Thông
Hóa Học THPT
Hỏi đáp Hoá THPT
Phương pháp áp dụng định luật bảo toàn electron (Do nhiều thầy giáo biên soạn)
JavaScript is disabled. For a better experience, please enable JavaScript in your browser before proceeding.
You are using an out of date browser. It may not display this or other websites correctly.
You should upgrade or use an
alternative browser
.
Trả lời chủ đề
Nội dung
<blockquote data-quote="Kuin Sukoagoa" data-source="post: 67534" data-attributes="member: 50865"><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><strong>RÈN LUYỆN KỶ NĂNG GIẢI BÀI TOÁN HÓA HỌC THEO PHƯƠNG PHÁP BẢO TOÀN ELECTRON </strong></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"></span></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u><strong>A. Đặt vấn đề:</strong></u></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Với cách thức kiểm tra đánh giá hiện nay, thời gian để hoàn thành bài thi rất ngắn, mỗi bài thi chỉ có thời gian 90 phút với số lượng 50 câu. Như vậy, thời gian để hoàn thành một bài toán hóa học chỉ cho phép trong khoảng thời gian từ 1 – 3 phút. Vì vậy, nếu không nắm vững các phương pháp giúp giải nhanh bài toán hóa học thì khó có thể hoàn thành bài thi trong thời gian quy định. Sau đây xin giới thiệu cách rèn kỷ năng vận dụng phương pháp bảo toàn electron (một trong những phương pháp giải nhanh) giúp giải nhanh các bài toán hóa học.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u><strong>B. Nội dung:</strong></u></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u>I – Định luật bảo toàn Electron:</u></span> Trong các quá trình Oxi hoá <strong>–</strong> Khử thì tổng số electron các chất khử nhường bằng tổng số electron các chất oxi hoá nhận.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><u><span style="color: Red"><strong>II – Ưu điểm của phương pháp bảo toàn Electron:</strong></span></u></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">- Cho phép giải nhanh chóng, chính xác các bài toán hoá học mà có thể không cần viết các phương trình phản ứng xảy ra trong bài.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">- Đặc biệt thích hợp với những bài toán mà việc giải bài toán theo phương pháp đại số thì số ẩn số nhiều hơn số phương trình.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">- Phù hợp với hình thức kiểm tra, đánh giá hiện nay.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><u><span style="color: Red"><strong>III – Phạm vi áp dụng của giải bài toán hoá học theo phương pháp bảo toàn Electron:</strong></span></u></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Áp dụng phương pháp này vào giải bài toán hoá học khi phản ứng xảy ra trong bài là phản ứng Oxi hoá - Khử.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u><strong>IV – Rèn luyện kỷ năng giải bài toán Hóa học theo phương pháp bảo toàn Electron:</strong></u></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"> </span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red">1. Với mỗi bài toán hoá học đưa ra, cần cho học sinh xem xét có thể vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải được hay không.</span></span></span></em><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> <span style="color: Red"><strong><u>Ví dụ 1:</u></strong></span> Có một hỗn hợp bột các kim loại là Fe và Al. Lấy 8,3 gam hỗn hợp bột này tác dụng với dung dịch HCl vừa đủ. Phản ứng xong thu được 5,6 lít H2 (đktc). Tổng số mol electron đã trao đổi là bao nhiêu?</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> a) 0,75 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> b) 0,5 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> c) 1 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> d) 2 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> <u><span style="color: Red"><strong>Nhận xét:</strong></span></u> Bài toán yêu cầu xác định tổng số mol electron trao đổi. Vì vậy, nên vận dụng phương pháp bảo toàn electron để xác định nhanh chóng kết quả của bài toán. Cần phân tích để học sinh hiểu:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Tổng số mol electron đã trao đổi = tổng số mol electron cho + tổng số mol electron nhận.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><strong><u><span style="color: Red">Ví dụ 2: </span></u></strong>Hoà tan hoàn toàn a (gam) hỗn hợp Al, Cu trong dung dịch HNO3 loãng thu được 4,8 lít NO duy nhất (đktc). Cũng cho a (gam) hỗn hợp trên tác dụng với dung dịch NaOH dư thì thu được 3,36 lít H2 (đktc). Thành phần % về khối lượng của Al là:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> a) 49,67%</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> b) 32,05%</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> c) 21,95%</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> d) 43,44%</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> <span style="color: Red"><u><strong>Nhận xét:</strong></u></span> Muốn vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải bài toán này cần xác định các quá trình hoá học xảy ra trong bài có phải là các quá trình oxi hoá <strong>–</strong> khử hay không?</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Ta có: </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Al + HNO3 (l) → NO ↑ Như vậy, lúc này: </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Cu dd (Al3+; Cu2+) Al <strong>–</strong> 3e → Al3+ </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Cu <strong>–</strong> 2e → Cu2+</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> + NaOH N+5 + 3e → N+2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Al3+, H2: Al <strong>–</strong> 3e → Al3+</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 2H+ + 2e → H2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Vậy, các quá trình hoá học xảy ra trong bài là các quá trình oxi hoá - khử. Do đó, vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải các bài toán được nhanh chóng (không cần viết các phương trình phản ứng xảy ra).</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><strong><u>Ví dụ 3:</u></strong></span> Hoà tan hoàn toàn 9 gam hỗn hợp X gồm bột Mg và bột Al bằng dung dịch H2SO4 loãng, dư thu được khí A và dung dịch B. Thêm từ từ dung dịch NaOH vào B sao cho kết tủa đạt tới khối luợng lớn nhất thì dừng lại. Lọc kết toả đem nung trong không khí đến khối lượng không đổi thu được 16,2 gam chất rắn. Thể tích khí A thu được ở đktc là:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> a) 6,72 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> b) 8,96 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> c) 10,08 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> d) 7,84 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> <span style="color: Red"><u><strong>Nhận xét:</strong></u></span> Các quá trình hoá học:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">X Mg + H2SO4 (l) → A ↑ to</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Al dd B (Mg2+, Al3+) ddNaOH ↓(Mg(OH)2, Al (OH)3 → Al2O3, MgO</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> (I) (II) (III)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Như vậy, trong các quá trình hoá học này, chỉ có quá trình (I) là quá trình oxi hoá <strong>–</strong> khử. Vì vậy, không thể đơn thuần vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải bài toán được.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> <u><span style="color: Red"><strong>2. Giải bài toán theo phương pháp bảo toàn Electron:</strong></span></u></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><u><span style="color: Red"><strong></strong></span></u></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><u><span style="color: Red"><strong></strong></span></u></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> <span style="color: Red"><u><strong>* Nguyên tắc chung:</strong></u></span> Viết đầy đủ các quá trình oxi hoá và đầy đủ các quá trình khử để xác định tổng số electron của chất khử nhường và tổng số electron của chất oxi nhận rồi dựa vào dữ kiện đề bài thiết lập phương trình toán học liên hệ.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><strong><u>Ví dụ 1:</u></strong></span> Giải ví dụ 1 ở Mục I</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Có các quá trình:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Fe + HCl → H2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Al Fe2+, Al3+</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Như vậy: Fe – 2e → Fe2+ 2H+ + 2e → H2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Al – 3e → Al3+ 0,5 (mol) 0,25 (mol)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 5,6</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">1 nH2 = = 0,25 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 22,4</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">2 Ta có: Tổng số mol electron nhận = 0,5 mol. Vậy tổng số mol electron nhường = 0,5 mol → Tổng số mol electron trao đổi = 0,5 + 0,5 = 1 mol.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><strong><u>Ví dụ 2:</u></strong></span> Giải ví dụ 2 ở Mục I</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Có các quá trình: a (g) Al + HNO3 (l) → Al3+, Cu2+ </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Cu NO </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> + NaOH → Al3+ </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> H2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Gọi x là số mol của Al trong a (g) hỗn hợp, ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Gọi y là số mol của Cu </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Al <strong>–</strong> 3e → Al3+ </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> x 3x </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Cu <strong>–</strong> 2e → Cu2+</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> y 2y</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 0,6 0,2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 4,48</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> nNO = = 0,2 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 22,4</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Áp dụng định luật bảo toàn electron: 3x + 2y = 0,6 (1)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Al <strong>–</strong> 3e → Al3+ 2H+ <strong>+</strong> 2e → H2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> x 3x 0,3 0,15 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3,36</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">nH2 = = 0,15 mol, 3x = 0,3 → x = 0,1 mol thay vào (1),</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 22,4</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">ta có y = 0,15 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Vậy: mAl = 0,1 X 27 = 2,7 gam 2,7</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> %Al = X 100% = 21,95%</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> mCu = 0,15 X 64 = 9,6 gam 2,7 + 9,6</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><strong><u>Ví dụ 3:</u></strong> </span>Hoà tan hoàn toàn 27,8g hợp kim Al – Mg với vừa đủ dung dịch HNO3 1,25M thu được 8,961 lít ở đktc hỗn hợp khí A gồm NO và N2O có tỷ khối với H2 = 20,25. Xác định thành phần % về khối lượng hợp kim và thể tích HNO3 đã dùng.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Phân tích:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">27,8 Al + HNO3 1,25M → dd B</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Mg 8,961 hhA (NO + N2O); (dA/H = 20,25)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">a) %mAl = ?; %mMg = ?</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">- Muốn xác định được %mAl, %mMg phải xác định được mAl, mMg trong hợp kim → xác định nAl, nMg → dựa vào: Khối lượng hợp kim và nNO, nN2O.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">- Xác định được nNO, nN2O qua MA, nA tính được nNO = 0,1 mol và nN2O = 0,3 mol.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">- Dùng định luật bảo toàn electron, thông qua các bán phản ứng lập được phương trình:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Al – 3e → Al+3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">x 3x</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Mg – 2e → Mg+2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">y 2y</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">0,1 0,4 0,3 0,1</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">2NO3- + 10H+ + 8e → N2O + 5H2O</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">0,6 3 2,4 0,3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3x + 2y = 2,7 (1)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ khối lượng hợp kim lập được phương trình: 27x + 24y = 27,8 (2)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ (1) và (2) x = 0,5, y = 0,58</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> mAl = 13,8g, mMg = 14g</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> %mAl = 49,64%, %mMg = 50,36%</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">b) VHNO3 đã dùng = ? 3,4</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">nHNO3 đã dùng = nH+ = 3,4mol VHNO3 đã dùng = = 2,721 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 1,25</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u><strong>3. Nâng cao dần mức độ khó khăn của bài toán và yêu cầu học sinh giải theo các phương pháp khác nhau:</strong></u></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u><strong></strong></u></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u><strong></strong></u></span></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Để học sinh thích ứng được phương pháp giải toán này cần cho học sinh rèn luyện các bài toán từ đơn giản đến phức tạp để dần dần hình thành kỷ năng giải toán theo phương pháp này cho các em. Và với mỗi bài toán đưa ra cần cho học sinh giải theo các phương pháp giải có thể có để từ đó các em thấy được rõ ưu điểm của phương pháp giải toán này.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><u><span style="color: Red"><strong>Ví dụ 1:</strong> </span></u>Hoà tan hoàn toàn m gam Al vào dung dịch HNO3 đặc, nóng thấy thoát ra 6,72 lít khí màu nâu (đktc). Tính m?</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><u>Bài giải:</u></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Al + HNO3 → Al+3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> NO2 </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Ta có: Al – 3e → Al3+</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> NO3- + 2H+ + e → NO2 + H2O</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 6,72</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3nAl = n NO2 = = 0,3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 22,4</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> m</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">3. = 0,3 → m = 2,7 gam.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 27</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><strong><u>Ví dụ 2:</u></strong></span> Hoà tan hoàn toàn hỗn hợp kim loại gồm 0,02 mol Al và 0,015 mol Zn với vừa đủ dung dịch HNO3 2M thu được V lít khí duy nhất (đktc) bị hoá nâu trong không khí.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">a) Tính V?</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">b) Tính thể tích HNO3 đã dùng?</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><u><span style="color: Red">* Nhận xét:</span></u> So với ví dụ 1, ở ví dụ này nội dung kiến thức của bài tập đã đuợc nâng lên. Ở đây học sinh có thể giải bằng 2 cách:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Cách 1: Bằng phương pháp thông thường tính được:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">a) V = 0,672 lit</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">b) VHNO = 0,06 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Cách 2: theo phương pháp bảo toàn electron</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Ta có phản ứng:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Quá trình oxi hóa Quá trình khử</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Al – 3e → Al+3 NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 0,02 0,06 4x 3x x</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Zn – 2e → Zn+2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 0,015 0,03</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> Kết hợp quá trình oxi hoá và quá trình khử, ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">3x = 0,06 + 0,03 → x = 0,03</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> nNO = x = 0,03 mol → VNO = 0,672 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> nHNO3 đã dùng = nH+ = 4x = 0,12 mol VHNO3 = 0,06 lít</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> <u><span style="color: Red"><strong>Ví dụ 3:</strong></span></u> Nung nóng m gam phôi bào sắt trong không khí, sau một thời gian biến thành hỗn hợp (A) có khối lượng 30 gam gồm sắt và các oxít FeO, Fe3O4, Fe2O3. Hoà tan hoàn toàn hỗn hợp (A) bằng dung dịch HNO3 loãng thấy bay ra 5,6 lít khí NO duy nhất (đo ở đktc).</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Tính khối lượng m?</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><span style="color: Red"><strong><u>Giải:</u></strong></span></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">* Cách 1: Bằng phương pháp đại số:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Các phương trình phản ứng xảy ra:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">2Fe + O2 → 2FeO (1)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">3Fe + 2O2 → Fe3O4 (2)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">4Fe + 3O2 → 2Fe2O3 (3)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (4)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O (5)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">3Fe3O4 + 28HNO3 → 9Fe(NO3)3 + NO + 14H2O (6)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 + 3H2O (7)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Gọi x, y, z, t là số mol của Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 tương ứng. Theo dữ kiện đề cho và theo các phương trình phản ứng, ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">56x + 72y + 232z + 160t = 30 (a)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> y z 5,6</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ (4), (5), (6): x + + = nNO = = 0,25 mol (b)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3 3 22,4 </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ (1), (2), (3) hoặc từ (a) suy ra: 30 - m</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> y + 4z + 3t = nO = (c)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 16</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> y z t </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ (b) x = 0,25 - - - . Thế x vào (a) ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3 3 3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 48 </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">y + 4z + 3t = = 0,3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 160 </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 30 - m</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ (c) và (d) = 0,3 → m = 25,2 gam</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 16</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">* Cách 2: Dùng phương pháp bảo toàn khối lượng:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng từ phương trình (4) đến (7), ta có: mA + mHNO3 = mFe(NO)3 + mNO + mH2O (*)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Theo đề ra ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> m</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">nFe ban đầu = = nFe(NO)3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 56</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">nNO3- tạo khí = n*NO = 0,25 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3m</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">nNO3- trong muối = 3n*Fe = (mol)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 56</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3m </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">nHNO3 tham gia = + 0,25 mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 56</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> nHNO3 3m 0,25</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">nH2O = = = mol</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 2 2.56 2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Thay vào phương trình (*) ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3m 242 3m 0,25</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">30 + + 0,25 . 63 = .m + 0,25.30 + 18 +</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 56 56 112 2 </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Giải ra ta được m = 25,2 gam.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> * Cách 3: Dùng phương pháp bảo toàn electron:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ phương trình (1) đến (7):</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Fe: chất khử: Fe – 3e → Fe+3</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> a 3a </span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">O2 và HNO3: chất oxi hoá: O2 + 4e → 2O-2</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> b 4b</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> 3.0,25 0,25</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Gọi số mol Fe ban đầu là a.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Số mol O2 phản ứng là b.</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Áp dụng định luật bảo toàn electron, ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">3a = 4b + 3.0,25 <=> 3a – 4b = 0,75 (a)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng, ta có:</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">56a + 32b = 30 (b)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Giải hệ 2 phương trình (a) và (b): a = 0,45 (mol)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"> b = 0,15 (mol)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px">Từ đó suy ra: m = 0,45.56 = 25,2 (gam)</span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"></span></span><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><strong></strong></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><strong><span style="color: Red">Nguyễn Thị Kim Cúc</span></strong></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><strong><span style="color: Red"></span></strong></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><strong><span style="color: Red"></span></strong></span></span></em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: Black">Nguồn: Giấc mơ kết nối.</span></span></span><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><strong><span style="color: Red"></span></strong></span></span></em></span></p><p><span style="color: Blue"><em><span style="font-family: 'Times New Roman'"><span style="font-size: 18px"><strong><span style="color: Red"></span></strong></span></span></em></span></p></blockquote><p></p>
[QUOTE="Kuin Sukoagoa, post: 67534, member: 50865"] [COLOR=Blue][I][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][B]RÈN LUYỆN KỶ NĂNG GIẢI BÀI TOÁN HÓA HỌC THEO PHƯƠNG PHÁP BẢO TOÀN ELECTRON [/B][/COLOR] [COLOR=Red] [/COLOR][/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][U][B]A. Đặt vấn đề:[/B][/U][/COLOR] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Với cách thức kiểm tra đánh giá hiện nay, thời gian để hoàn thành bài thi rất ngắn, mỗi bài thi chỉ có thời gian 90 phút với số lượng 50 câu. Như vậy, thời gian để hoàn thành một bài toán hóa học chỉ cho phép trong khoảng thời gian từ 1 – 3 phút. Vì vậy, nếu không nắm vững các phương pháp giúp giải nhanh bài toán hóa học thì khó có thể hoàn thành bài thi trong thời gian quy định. Sau đây xin giới thiệu cách rèn kỷ năng vận dụng phương pháp bảo toàn electron (một trong những phương pháp giải nhanh) giúp giải nhanh các bài toán hóa học. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][U][B]B. Nội dung:[/B][/U][/COLOR] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][U]I – Định luật bảo toàn Electron:[/U][/COLOR] Trong các quá trình Oxi hoá [B]–[/B] Khử thì tổng số electron các chất khử nhường bằng tổng số electron các chất oxi hoá nhận. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][U][COLOR=Red][B]II – Ưu điểm của phương pháp bảo toàn Electron:[/B][/COLOR][/U] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]- Cho phép giải nhanh chóng, chính xác các bài toán hoá học mà có thể không cần viết các phương trình phản ứng xảy ra trong bài. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]- Đặc biệt thích hợp với những bài toán mà việc giải bài toán theo phương pháp đại số thì số ẩn số nhiều hơn số phương trình. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]- Phù hợp với hình thức kiểm tra, đánh giá hiện nay. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][U][COLOR=Red][B]III – Phạm vi áp dụng của giải bài toán hoá học theo phương pháp bảo toàn Electron:[/B][/COLOR][/U] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Áp dụng phương pháp này vào giải bài toán hoá học khi phản ứng xảy ra trong bài là phản ứng Oxi hoá - Khử. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][U][B]IV – Rèn luyện kỷ năng giải bài toán Hóa học theo phương pháp bảo toàn Electron:[/B][/U][/COLOR] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red] 1. Với mỗi bài toán hoá học đưa ra, cần cho học sinh xem xét có thể vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải được hay không.[/COLOR][/SIZE][/FONT][/I][I][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [COLOR=Red][B][U]Ví dụ 1:[/U][/B][/COLOR] Có một hỗn hợp bột các kim loại là Fe và Al. Lấy 8,3 gam hỗn hợp bột này tác dụng với dung dịch HCl vừa đủ. Phản ứng xong thu được 5,6 lít H2 (đktc). Tổng số mol electron đã trao đổi là bao nhiêu? [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] a) 0,75 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] b) 0,5 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] c) 1 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] d) 2 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [U][COLOR=Red][B]Nhận xét:[/B][/COLOR][/U] Bài toán yêu cầu xác định tổng số mol electron trao đổi. Vì vậy, nên vận dụng phương pháp bảo toàn electron để xác định nhanh chóng kết quả của bài toán. Cần phân tích để học sinh hiểu: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Tổng số mol electron đã trao đổi = tổng số mol electron cho + tổng số mol electron nhận. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][B][U][COLOR=Red]Ví dụ 2: [/COLOR][/U][/B]Hoà tan hoàn toàn a (gam) hỗn hợp Al, Cu trong dung dịch HNO3 loãng thu được 4,8 lít NO duy nhất (đktc). Cũng cho a (gam) hỗn hợp trên tác dụng với dung dịch NaOH dư thì thu được 3,36 lít H2 (đktc). Thành phần % về khối lượng của Al là: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] a) 49,67% [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] b) 32,05% [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] c) 21,95% [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] d) 43,44% [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [COLOR=Red][U][B]Nhận xét:[/B][/U][/COLOR] Muốn vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải bài toán này cần xác định các quá trình hoá học xảy ra trong bài có phải là các quá trình oxi hoá [B]–[/B] khử hay không? [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Al + HNO3 (l) → NO ↑ Như vậy, lúc này: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Cu dd (Al3+; Cu2+) Al [B]–[/B] 3e → Al3+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Cu [B]–[/B] 2e → Cu2+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] + NaOH N+5 + 3e → N+2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Al3+, H2: Al [B]–[/B] 3e → Al3+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 2H+ + 2e → H2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Vậy, các quá trình hoá học xảy ra trong bài là các quá trình oxi hoá - khử. Do đó, vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải các bài toán được nhanh chóng (không cần viết các phương trình phản ứng xảy ra). [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][B][U]Ví dụ 3:[/U][/B][/COLOR] Hoà tan hoàn toàn 9 gam hỗn hợp X gồm bột Mg và bột Al bằng dung dịch H2SO4 loãng, dư thu được khí A và dung dịch B. Thêm từ từ dung dịch NaOH vào B sao cho kết tủa đạt tới khối luợng lớn nhất thì dừng lại. Lọc kết toả đem nung trong không khí đến khối lượng không đổi thu được 16,2 gam chất rắn. Thể tích khí A thu được ở đktc là: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] a) 6,72 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] b) 8,96 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] c) 10,08 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] d) 7,84 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [COLOR=Red][U][B]Nhận xét:[/B][/U][/COLOR] Các quá trình hoá học: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]X Mg + H2SO4 (l) → A ↑ to [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Al dd B (Mg2+, Al3+) ddNaOH ↓(Mg(OH)2, Al (OH)3 → Al2O3, MgO [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] (I) (II) (III) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Như vậy, trong các quá trình hoá học này, chỉ có quá trình (I) là quá trình oxi hoá [B]–[/B] khử. Vì vậy, không thể đơn thuần vận dụng phương pháp bảo toàn electron để giải bài toán được. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [U][COLOR=Red][B]2. Giải bài toán theo phương pháp bảo toàn Electron: [/B][/COLOR][/U][/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [COLOR=Red][U][B]* Nguyên tắc chung:[/B][/U][/COLOR] Viết đầy đủ các quá trình oxi hoá và đầy đủ các quá trình khử để xác định tổng số electron của chất khử nhường và tổng số electron của chất oxi nhận rồi dựa vào dữ kiện đề bài thiết lập phương trình toán học liên hệ. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][B][U]Ví dụ 1:[/U][/B][/COLOR] Giải ví dụ 1 ở Mục I [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Có các quá trình: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Fe + HCl → H2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Al Fe2+, Al3+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Như vậy: Fe – 2e → Fe2+ 2H+ + 2e → H2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Al – 3e → Al3+ 0,5 (mol) 0,25 (mol) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 5,6 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]1 nH2 = = 0,25 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 22,4 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]2 Ta có: Tổng số mol electron nhận = 0,5 mol. Vậy tổng số mol electron nhường = 0,5 mol → Tổng số mol electron trao đổi = 0,5 + 0,5 = 1 mol. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][B][U]Ví dụ 2:[/U][/B][/COLOR] Giải ví dụ 2 ở Mục I [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Có các quá trình: a (g) Al + HNO3 (l) → Al3+, Cu2+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Cu NO [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] + NaOH → Al3+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] H2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Gọi x là số mol của Al trong a (g) hỗn hợp, ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Gọi y là số mol của Cu [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Al [B]–[/B] 3e → Al3+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] x 3x [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Cu [B]–[/B] 2e → Cu2+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] y 2y [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 0,6 0,2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 4,48 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] nNO = = 0,2 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 22,4 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Áp dụng định luật bảo toàn electron: 3x + 2y = 0,6 (1) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Al [B]–[/B] 3e → Al3+ 2H+ [B]+[/B] 2e → H2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] x 3x 0,3 0,15 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3,36 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]nH2 = = 0,15 mol, 3x = 0,3 → x = 0,1 mol thay vào (1), [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 22,4 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]ta có y = 0,15 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Vậy: mAl = 0,1 X 27 = 2,7 gam 2,7 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] %Al = X 100% = 21,95% [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] mCu = 0,15 X 64 = 9,6 gam 2,7 + 9,6 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][B][U]Ví dụ 3:[/U][/B] [/COLOR]Hoà tan hoàn toàn 27,8g hợp kim Al – Mg với vừa đủ dung dịch HNO3 1,25M thu được 8,961 lít ở đktc hỗn hợp khí A gồm NO và N2O có tỷ khối với H2 = 20,25. Xác định thành phần % về khối lượng hợp kim và thể tích HNO3 đã dùng. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Phân tích: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]27,8 Al + HNO3 1,25M → dd B [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Mg 8,961 hhA (NO + N2O); (dA/H = 20,25) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]a) %mAl = ?; %mMg = ? [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]- Muốn xác định được %mAl, %mMg phải xác định được mAl, mMg trong hợp kim → xác định nAl, nMg → dựa vào: Khối lượng hợp kim và nNO, nN2O. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]- Xác định được nNO, nN2O qua MA, nA tính được nNO = 0,1 mol và nN2O = 0,3 mol. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]- Dùng định luật bảo toàn electron, thông qua các bán phản ứng lập được phương trình: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Al – 3e → Al+3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]x 3x [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Mg – 2e → Mg+2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]y 2y [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]0,1 0,4 0,3 0,1 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]2NO3- + 10H+ + 8e → N2O + 5H2O [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]0,6 3 2,4 0,3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3x + 2y = 2,7 (1) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ khối lượng hợp kim lập được phương trình: 27x + 24y = 27,8 (2) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ (1) và (2) x = 0,5, y = 0,58 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] mAl = 13,8g, mMg = 14g [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] %mAl = 49,64%, %mMg = 50,36% [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]b) VHNO3 đã dùng = ? 3,4 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]nHNO3 đã dùng = nH+ = 3,4mol VHNO3 đã dùng = = 2,721 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 1,25 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][U][B]3. Nâng cao dần mức độ khó khăn của bài toán và yêu cầu học sinh giải theo các phương pháp khác nhau: [/B][/U][/COLOR][/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Để học sinh thích ứng được phương pháp giải toán này cần cho học sinh rèn luyện các bài toán từ đơn giản đến phức tạp để dần dần hình thành kỷ năng giải toán theo phương pháp này cho các em. Và với mỗi bài toán đưa ra cần cho học sinh giải theo các phương pháp giải có thể có để từ đó các em thấy được rõ ưu điểm của phương pháp giải toán này. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][U][COLOR=Red][B]Ví dụ 1:[/B] [/COLOR][/U]Hoà tan hoàn toàn m gam Al vào dung dịch HNO3 đặc, nóng thấy thoát ra 6,72 lít khí màu nâu (đktc). Tính m? [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][U]Bài giải:[/U][/COLOR] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Al + HNO3 → Al+3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] NO2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Ta có: Al – 3e → Al3+ [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] NO3- + 2H+ + e → NO2 + H2O [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 6,72 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3nAl = n NO2 = = 0,3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 22,4 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] m [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]3. = 0,3 → m = 2,7 gam. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 27 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][B][U]Ví dụ 2:[/U][/B][/COLOR] Hoà tan hoàn toàn hỗn hợp kim loại gồm 0,02 mol Al và 0,015 mol Zn với vừa đủ dung dịch HNO3 2M thu được V lít khí duy nhất (đktc) bị hoá nâu trong không khí. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]a) Tính V? [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]b) Tính thể tích HNO3 đã dùng? [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][U][COLOR=Red]* Nhận xét:[/COLOR][/U] So với ví dụ 1, ở ví dụ này nội dung kiến thức của bài tập đã đuợc nâng lên. Ở đây học sinh có thể giải bằng 2 cách: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Cách 1: Bằng phương pháp thông thường tính được: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]a) V = 0,672 lit [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]b) VHNO = 0,06 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Cách 2: theo phương pháp bảo toàn electron [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Ta có phản ứng: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Quá trình oxi hóa Quá trình khử [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Al – 3e → Al+3 NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 0,02 0,06 4x 3x x [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Zn – 2e → Zn+2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 0,015 0,03 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] Kết hợp quá trình oxi hoá và quá trình khử, ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]3x = 0,06 + 0,03 → x = 0,03 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] nNO = x = 0,03 mol → VNO = 0,672 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] nHNO3 đã dùng = nH+ = 4x = 0,12 mol VHNO3 = 0,06 lít [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] [U][COLOR=Red][B]Ví dụ 3:[/B][/COLOR][/U] Nung nóng m gam phôi bào sắt trong không khí, sau một thời gian biến thành hỗn hợp (A) có khối lượng 30 gam gồm sắt và các oxít FeO, Fe3O4, Fe2O3. Hoà tan hoàn toàn hỗn hợp (A) bằng dung dịch HNO3 loãng thấy bay ra 5,6 lít khí NO duy nhất (đo ở đktc). [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Tính khối lượng m? [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][COLOR=Red][B][U]Giải:[/U][/B][/COLOR] [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]* Cách 1: Bằng phương pháp đại số: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Các phương trình phản ứng xảy ra: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]2Fe + O2 → 2FeO (1) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]3Fe + 2O2 → Fe3O4 (2) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]4Fe + 3O2 → 2Fe2O3 (3) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (4) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O (5) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]3Fe3O4 + 28HNO3 → 9Fe(NO3)3 + NO + 14H2O (6) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 + 3H2O (7) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Gọi x, y, z, t là số mol của Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 tương ứng. Theo dữ kiện đề cho và theo các phương trình phản ứng, ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]56x + 72y + 232z + 160t = 30 (a) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] y z 5,6 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ (4), (5), (6): x + + = nNO = = 0,25 mol (b) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3 3 22,4 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ (1), (2), (3) hoặc từ (a) suy ra: 30 - m [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] y + 4z + 3t = nO = (c) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 16 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] y z t [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ (b) x = 0,25 - - - . Thế x vào (a) ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3 3 3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 48 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]y + 4z + 3t = = 0,3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 160 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 30 - m [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ (c) và (d) = 0,3 → m = 25,2 gam [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 16 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]* Cách 2: Dùng phương pháp bảo toàn khối lượng: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng từ phương trình (4) đến (7), ta có: mA + mHNO3 = mFe(NO)3 + mNO + mH2O (*) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Theo đề ra ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] m [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]nFe ban đầu = = nFe(NO)3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 56 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]nNO3- tạo khí = n*NO = 0,25 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3m [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]nNO3- trong muối = 3n*Fe = (mol) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 56 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3m [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]nHNO3 tham gia = + 0,25 mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 56 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] nHNO3 3m 0,25 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]nH2O = = = mol [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 2 2.56 2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Thay vào phương trình (*) ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3m 242 3m 0,25 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]30 + + 0,25 . 63 = .m + 0,25.30 + 18 + [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 56 56 112 2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Giải ra ta được m = 25,2 gam. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] * Cách 3: Dùng phương pháp bảo toàn electron: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ phương trình (1) đến (7): [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Fe: chất khử: Fe – 3e → Fe+3 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] a 3a [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]O2 và HNO3: chất oxi hoá: O2 + 4e → 2O-2 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] b 4b [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] NO3- + 4H+ + 3e → NO + 2H2O [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] 3.0,25 0,25 [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Gọi số mol Fe ban đầu là a. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Số mol O2 phản ứng là b. [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Áp dụng định luật bảo toàn electron, ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]3a = 4b + 3.0,25 <=> 3a – 4b = 0,75 (a) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng, ta có: [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]56a + 32b = 30 (b) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Giải hệ 2 phương trình (a) và (b): a = 0,45 (mol) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5] b = 0,15 (mol) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5]Từ đó suy ra: m = 0,45.56 = 25,2 (gam) [/SIZE][/FONT][FONT=Times New Roman][SIZE=5][B] [COLOR=Red]Nguyễn Thị Kim Cúc [/COLOR][/B][/SIZE][/FONT][/I][FONT=Times New Roman][SIZE=4][COLOR=Black]Nguồn: Giấc mơ kết nối.[/COLOR][/SIZE][/FONT][I][FONT=Times New Roman][SIZE=5][B][COLOR=Red] [/COLOR][/B][/SIZE][/FONT][/I][/COLOR] [/QUOTE]
Tên
Mã xác nhận
Gửi trả lời
KIẾN THỨC PHỔ THÔNG
Trung Học Phổ Thông
Hóa Học THPT
Hỏi đáp Hoá THPT
Phương pháp áp dụng định luật bảo toàn electron (Do nhiều thầy giáo biên soạn)
Top