Trang chủ
Bài viết mới
Diễn đàn
Bài mới trên hồ sơ
Hoạt động mới nhất
VIDEO
Mùa Tết
Văn Học Trẻ
Văn Học News
Media
New media
New comments
Search media
Đại Học
Đại cương
Chuyên ngành
Triết học
Kinh tế
KHXH & NV
Công nghệ thông tin
Khoa học kĩ thuật
Luận văn, tiểu luận
Phổ Thông
Lớp 12
Ngữ văn 12
Lớp 11
Ngữ văn 11
Lớp 10
Ngữ văn 10
LỚP 9
Ngữ văn 9
Lớp 8
Ngữ văn 8
Lớp 7
Ngữ văn 7
Lớp 6
Ngữ văn 6
Tiểu học
Thành viên
Thành viên trực tuyến
Bài mới trên hồ sơ
Tìm trong hồ sơ cá nhân
Credits
Transactions
Xu: 0
Đăng nhập
Đăng ký
Có gì mới?
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Chỉ tìm trong tiêu đề
Bởi:
Hoạt động mới nhất
Đăng ký
Menu
Đăng nhập
Đăng ký
Install the app
Cài đặt
Chào mừng Bạn tham gia Diễn Đàn VNKienThuc.com -
Định hướng Forum
Kiến Thức
- HÃY TẠO CHỦ ĐỀ KIẾN THỨC HỮU ÍCH VÀ CÙNG NHAU THẢO LUẬN Kết nối:
VNK X
-
VNK groups
| Nhà Tài Trợ:
BhnongFood X
-
Bhnong groups
-
Đặt mua Bánh Bhnong
KIẾN THỨC PHỔ THÔNG
Trung Học Phổ Thông
TOÁN THPT
Kiến thức cơ bản Toán
Toán hoc 12
Hình 12: Bài 1: Khái niệm về khối đa diện
JavaScript is disabled. For a better experience, please enable JavaScript in your browser before proceeding.
You are using an out of date browser. It may not display this or other websites correctly.
You should upgrade or use an
alternative browser
.
Trả lời chủ đề
Nội dung
<blockquote data-quote="Thandieu2" data-source="post: 150230" data-attributes="member: 1323"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><span style="color: #00289F"><strong> <span style="font-size: 15px">Toán 12_Nâng cao _Chương I_Bài 1. Khái niệm về khối đa diện</span></strong></span></span></p> <p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><span style="color: #00289F"></span></span></p><p><span style="font-family: 'arial'"><span style="color: #00289F"></span></span></p><p><span style="font-family: 'arial'"><span style="color: #00289F"></span></span></p><p><span style="font-family: 'arial'"><span style="color: #00289F"></span></span><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><strong>CHƯƠNG I. KHỐI ĐA DIỆN VÀ THỂ TÍCH CỦA CHÚNG</strong></span></p></span></span></p><p style="text-align: center"><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></p></span></span></p><p style="text-align: center"><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></p><p></span></span><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Trong đời sống hằng ngày, chúng ta thường gặp những vật thể có hình dạng là khối đa diện. Trong chương này, ta sẽ làm quen với các khái niệm : khối đa diện, hình đa diện, sự bằng nhau và sự đồng dạng của các khối đa diện, các khối đa diện đều. Học sinh cần nhớ công thức tính thể tích khối chóp, khôi lăng trụ, từ đó biết cách tính thể tích của các khối phức tạp hơn.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_1.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /></span></p><p></span></span><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></p></span></span></p><p style="text-align: center"><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>§1 KHÁI NIỆM VỀ KHỐI ĐA DIỆN</strong></span></p></span></span></p><p style="text-align: center"><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></p></span></span></p><p style="text-align: center"><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></p><p></span></span><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>1. Khối đa diện. Khối chóp, khối lăng trụ</strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Các em hãy quan sát các hình sau đây (hình 1a, 1b, 1c, 1d, 1e).</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><em><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh1.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /></em></span></p><p></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Mỗi hình trên đều có hai đặc điểm:</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">a) Gồm một số hữu hạn đa giác phẳng (ở đây “đa giác phẳng” được hiểu là bao gồm cả các điểm trong của nó) ;</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">b) Phân chia không gian thành hai phần: <em>phần bên trong </em>và <em>phần bên ngoài</em> của hình đó. (Nếu ta chế tạo mô hình bằng chất nhựa trong suốt thì ta có thể bơm vào phần bên trong của nó một chất khí có màu, và khi đó phần bên trong đã được “tô màu”, còn phần bên ngoài thì không).</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Giả sử <strong><em>H </em></strong>là hình có hai đặc điểm nói trên. Khi đó, mỗi điểm thuộc phần bên trong của nó được gọi là <em>điểm nằm trong </em><strong><em>H</em></strong><strong>.</strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em></em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>Hình </em><strong><em>H </em></strong><em>cùng với các điểm nằm trong </em><strong><em>H</em></strong><em>được gọi là <strong>khối đa diện</strong> giới hạn bởi hình </em><strong><em>H</em></strong><em>.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Mỗi đa giác của hình <strong><em>H </em></strong>được gọi là một <em>mặt</em> của khối đa diện. Các đỉnh, các cạnh của mỗi mặt còn gọi là <em>đỉnh</em>, <em>cạnh </em>của khối đa diện. Các điểm nằm trong hình <strong><em>H </em></strong>còn được gọi là <em>điểm trong </em>của khối đa diện.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Khối đa diện còn được gọi là <em>khối chóp</em>, <em>khối chóp cụt</em> nếu nó được giới hạn bởi một hình chóp, hình chóp cụt (h.1a, 1b). Như vậy, ta có thể nói về khối chóp <em>n</em>-giác, khối chóp cụt <em>n</em>-giác, khối chóp đều, khối tứ diện,… .</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Tương tự, khối đa diện được gọi là <em>khối lăng trụ</em> nếu nó có được giới hạn bởi một hình lăng trụ (h.1c). Ta cũng có thể nói về khối hộp, khối hộp chữ nhật, khối lập phương,…</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Ngoài các khối kể trên, chúng ta còn gặp các khối đa diện phức tạp hơn như ở các hình 1d, 1e.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>?1</strong> <em>Hình hộp chữ nhật </em><strong><em>H</em></strong><em> có 6 mặt là hình chữ nhật (h.2a). Nếu ta bỏ đi hình chữ nhật ABCD thì ta được một hình </em><strong><em>H</em></strong><strong><em>[SUP]’[/SUP]</em></strong><em>chỉ gồm 5 hình chữ nhật (h.2b).</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>Tại sao không thể nói rằng có khối đa diện giới hạn bởi hình </em><strong><em>H</em></strong><strong><em>[SUP]’[/SUP]</em></strong><em> ?</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><em><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh2.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /></em></span></p><p></span></span></p><p></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Từ đó ta cần chú ý rằng : <em>Khối đa diện được giới hạn bởi một hình gồm những đa giác phẳng, nhưng không phải bất kì hình nào gồm những đa giác phẳng cũng giới hạn ra một khối đa diện.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Từ đây trở đi, ta chỉ xét các khối đa diện giới hạn bởi hình <strong><em>H </em></strong>gồm một số hữu hạn đa giác phẳng thỏa mãn hai điều kiện :</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>1) Hai đa giác bất kì hoặc không có điểm chung, hoặc có một đỉnh chung, hoặc có một cạnh chung.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>2) Mỗi cạnh của một đa giác là cạnh chung của đúng hai đa giác.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>Hình </em><strong><em>H </em></strong><em>gồm các đa giác như thế được gọi là một <strong>hình đa diện</strong>, hoặc đơn giản là <strong>đa diện</strong>.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_2.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /><strong>1.</strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Hãy kiểm tra rằng các hình 1a, 1b, 1c, 1d, 1e đều thỏa mãn các điều kiện 1) và 2) trên đây. Hình 2b không thỏa mãn điều kiện nào trong hai điều kiện đó ?</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>2. Phân chia và lắp ghép các khối đa diện</strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>Ví dụ 1</strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>Cho khối chóp tứ giác S.ABCD (h.3). Ta hãy xét hai khối chóp tam giác S.ABC và S.ACD.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><em><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh3.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /></em></span></p><p></span></span></p><p></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>Dễ thấy rằng :</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>1) Hai khối chóp đó không có điểm trong chung, nghĩa là điểm trong của khối chóp này không phải là điểm trong của khối chóp kia.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>2) Hợp của hai khối chóp S.ABC và S.ACD chính là khối chóp S.ABCD.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Trong trường hợp đó ta nói rằng : <em>Khối đa diện S.ABCD được phân chia thành hai khối đa diện S.ABC và S.ACD.</em> Ta cũng còn nói :<em> Hai khối đa diện S.ABC và S.ACD được ghép lại thành khối đa diện S.ABCD.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em></em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>?2</strong> <em>Có thể phân chia khối chóp bất kì thành những khối tứ diện hay không ?</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_3.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /><strong>2 </strong>(h.4)</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><em><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh4.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /></em></span></p><p></span></span></p><p></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">1) Cắt khối lăng trụ <em>ABC.A[SUP]’[/SUP]B[SUP]’[/SUP]C[SUP]’[/SUP] </em>bởi mặt phẳng <em>(A[SUP]’[/SUP]BC). </em>Khi đó khối lăng trụ được chia thành những khối đa diện nào ?</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">2) Hãy phân chia khối lăng trụ <em>ABC.A[SUP]’[/SUP]B[SUP]’[/SUP]C[SUP]’[/SUP]</em>thành ba khối tứ diện.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Một cách tổng quát dễ thấy rằng <em>mọi khối chóp và khối lăng trụ luôn có thể phân chia được thành những khối tứ diện </em>(bằng nhiều cách khác nhau). Thực ra điều đó cũng đúng cho khối đa diện bất kì.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>Ví dụ 2</strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><em>Hình 5 cho ta thấy hai miếng gỗ (xem như hai khối đa diện) được chế tạo sao cho chúng có thể ghép vừa khít với nhau để tạo thành một khối lập phương. Để tháo rời hai miếng gỗ ở hình lập phương, cần phải cố định một miếng kia theo một vectơ có phương hoàn toàn xác định.</em></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><em><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh5.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /></em></span></p><p></span></span></p><p></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>Vui một chút !</strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Khối lập phương ở hình 6 được tạo thành từ hai miếng gỗ được ghép khít vào nhau, miếng trên và miếng dưới. (ta không nhìn thấy hai mặt bên phía sau, nhưng chúng cũng hoàn toàn giống như hai mặt trông thấy).</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'">Em hãy chỉ ra cách chế tạo khối lập phương như vậy.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><em><img src="https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh6.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " data-size="" style="" /></em></span></p><p></span></span></p><p></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'arial'"><strong>Câu hỏi và bài tập</strong></span></p></span></span></p><p style="text-align: center"><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></p></span></span></p><p style="text-align: center"><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong></strong></span></p><p></span></span><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>1.</strong> Chứng minh rằng nếu khối đa diện có các mặt là tam giác thì số mặt phải là số chẵn. Hãy chỉ ra những khối đa diện như thế với số mặt bằng 4, 6, 8, 10.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>2.</strong> Chứng minh rằng nếu khối đa diện có mỗi đỉnh là đỉnh chung của ba cạnh thì số đỉnh phải là số chẵn.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>3.</strong> Chứng minh rằng nếu khối đa diện có các mặt là tam giác và mỗi đỉnh là đỉnh chung của ba cạnh thì đó là khối tứ diện.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>4.</strong> Hãy phân chia một khối hộp thành năm khối tứ diện.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>5.</strong> Hãy phân chia một khối tứ diện thành bốn khối tứ diện bởi hai mặt phẳng.</span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"></span></span></span></p><p><span style="color: #000000"><span style="font-family: 'tahoma'"><span style="font-family: 'arial'"><strong>SƯU TẦM</strong></span></span></span></p></blockquote><p></p>
[QUOTE="Thandieu2, post: 150230, member: 1323"] [CENTER][FONT=arial][COLOR=#00289F][B] [SIZE=4]Toán 12_Nâng cao _Chương I_Bài 1. Khái niệm về khối đa diện[/SIZE][/B] [/COLOR][/FONT][/CENTER] [FONT=arial][COLOR=#00289F] [/COLOR][/FONT][COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][B]CHƯƠNG I. KHỐI ĐA DIỆN VÀ THỂ TÍCH CỦA CHÚNG [/B][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Trong đời sống hằng ngày, chúng ta thường gặp những vật thể có hình dạng là khối đa diện. Trong chương này, ta sẽ làm quen với các khái niệm : khối đa diện, hình đa diện, sự bằng nhau và sự đồng dạng của các khối đa diện, các khối đa diện đều. Học sinh cần nhớ công thức tính thể tích khối chóp, khôi lăng trụ, từ đó biết cách tính thể tích của các khối phức tạp hơn.[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_1.jpg[/IMG][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][B] §1 KHÁI NIỆM VỀ KHỐI ĐA DIỆN [/B][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]1. Khối đa diện. Khối chóp, khối lăng trụ [/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Các em hãy quan sát các hình sau đây (hình 1a, 1b, 1c, 1d, 1e).[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][I][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh1.jpg[/IMG][/I][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Mỗi hình trên đều có hai đặc điểm: [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]a) Gồm một số hữu hạn đa giác phẳng (ở đây “đa giác phẳng” được hiểu là bao gồm cả các điểm trong của nó) ;[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]b) Phân chia không gian thành hai phần: [I]phần bên trong [/I]và [I]phần bên ngoài[/I] của hình đó. (Nếu ta chế tạo mô hình bằng chất nhựa trong suốt thì ta có thể bơm vào phần bên trong của nó một chất khí có màu, và khi đó phần bên trong đã được “tô màu”, còn phần bên ngoài thì không).[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Giả sử [B][I]H [/I][/B]là hình có hai đặc điểm nói trên. Khi đó, mỗi điểm thuộc phần bên trong của nó được gọi là [I]điểm nằm trong [/I][B][I]H[/I][/B][B].[/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I] Hình [/I][B][I]H [/I][/B][I]cùng với các điểm nằm trong [/I][B][I]H[/I][/B][I]được gọi là [B]khối đa diện[/B] giới hạn bởi hình [/I][B][I]H[/I][/B][I].[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Mỗi đa giác của hình [B][I]H [/I][/B]được gọi là một [I]mặt[/I] của khối đa diện. Các đỉnh, các cạnh của mỗi mặt còn gọi là [I]đỉnh[/I], [I]cạnh [/I]của khối đa diện. Các điểm nằm trong hình [B][I]H [/I][/B]còn được gọi là [I]điểm trong [/I]của khối đa diện.[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Khối đa diện còn được gọi là [I]khối chóp[/I], [I]khối chóp cụt[/I] nếu nó được giới hạn bởi một hình chóp, hình chóp cụt (h.1a, 1b). Như vậy, ta có thể nói về khối chóp [I]n[/I]-giác, khối chóp cụt [I]n[/I]-giác, khối chóp đều, khối tứ diện,… .[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Tương tự, khối đa diện được gọi là [I]khối lăng trụ[/I] nếu nó có được giới hạn bởi một hình lăng trụ (h.1c). Ta cũng có thể nói về khối hộp, khối hộp chữ nhật, khối lập phương,…[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Ngoài các khối kể trên, chúng ta còn gặp các khối đa diện phức tạp hơn như ở các hình 1d, 1e.[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B] ?1[/B] [I]Hình hộp chữ nhật [/I][B][I]H[/I][/B][I] có 6 mặt là hình chữ nhật (h.2a). Nếu ta bỏ đi hình chữ nhật ABCD thì ta được một hình [/I][B][I]H[/I][/B][B][I][SUP]’[/SUP][/I][/B][I]chỉ gồm 5 hình chữ nhật (h.2b).[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]Tại sao không thể nói rằng có khối đa diện giới hạn bởi hình [/I][B][I]H[/I][/B][B][I][SUP]’[/SUP][/I][/B][I] ?[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][I][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh2.jpg[/IMG][/I][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Từ đó ta cần chú ý rằng : [I]Khối đa diện được giới hạn bởi một hình gồm những đa giác phẳng, nhưng không phải bất kì hình nào gồm những đa giác phẳng cũng giới hạn ra một khối đa diện.[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Từ đây trở đi, ta chỉ xét các khối đa diện giới hạn bởi hình [B][I]H [/I][/B]gồm một số hữu hạn đa giác phẳng thỏa mãn hai điều kiện :[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]1) Hai đa giác bất kì hoặc không có điểm chung, hoặc có một đỉnh chung, hoặc có một cạnh chung.[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]2) Mỗi cạnh của một đa giác là cạnh chung của đúng hai đa giác.[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]Hình [/I][B][I]H [/I][/B][I]gồm các đa giác như thế được gọi là một [B]hình đa diện[/B], hoặc đơn giản là [B]đa diện[/B].[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial] [IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_2.jpg[/IMG][B]1.[/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Hãy kiểm tra rằng các hình 1a, 1b, 1c, 1d, 1e đều thỏa mãn các điều kiện 1) và 2) trên đây. Hình 2b không thỏa mãn điều kiện nào trong hai điều kiện đó ? [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]2. Phân chia và lắp ghép các khối đa diện [/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]Ví dụ 1[/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]Cho khối chóp tứ giác S.ABCD (h.3). Ta hãy xét hai khối chóp tam giác S.ABC và S.ACD.[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][I][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh3.jpg[/IMG][/I][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]Dễ thấy rằng :[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]1) Hai khối chóp đó không có điểm trong chung, nghĩa là điểm trong của khối chóp này không phải là điểm trong của khối chóp kia.[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]2) Hợp của hai khối chóp S.ABC và S.ACD chính là khối chóp S.ABCD.[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Trong trường hợp đó ta nói rằng : [I]Khối đa diện S.ABCD được phân chia thành hai khối đa diện S.ABC và S.ACD.[/I] Ta cũng còn nói :[I] Hai khối đa diện S.ABC và S.ACD được ghép lại thành khối đa diện S.ABCD. [/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]?2[/B] [I]Có thể phân chia khối chóp bất kì thành những khối tứ diện hay không ?[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_3.jpg[/IMG][B]2 [/B](h.4) [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][I][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh4.jpg[/IMG][/I][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]1) Cắt khối lăng trụ [I]ABC.A[SUP]’[/SUP]B[SUP]’[/SUP]C[SUP]’[/SUP] [/I]bởi mặt phẳng [I](A[SUP]’[/SUP]BC). [/I]Khi đó khối lăng trụ được chia thành những khối đa diện nào ?[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]2) Hãy phân chia khối lăng trụ [I]ABC.A[SUP]’[/SUP]B[SUP]’[/SUP]C[SUP]’[/SUP][/I]thành ba khối tứ diện.[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Một cách tổng quát dễ thấy rằng [I]mọi khối chóp và khối lăng trụ luôn có thể phân chia được thành những khối tứ diện [/I](bằng nhiều cách khác nhau). Thực ra điều đó cũng đúng cho khối đa diện bất kì. [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]Ví dụ 2[/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][I]Hình 5 cho ta thấy hai miếng gỗ (xem như hai khối đa diện) được chế tạo sao cho chúng có thể ghép vừa khít với nhau để tạo thành một khối lập phương. Để tháo rời hai miếng gỗ ở hình lập phương, cần phải cố định một miếng kia theo một vectơ có phương hoàn toàn xác định.[/I][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][I][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh5.jpg[/IMG][/I][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]Vui một chút ! [/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Khối lập phương ở hình 6 được tạo thành từ hai miếng gỗ được ghép khít vào nhau, miếng trên và miếng dưới. (ta không nhìn thấy hai mặt bên phía sau, nhưng chúng cũng hoàn toàn giống như hai mặt trông thấy).[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial]Em hãy chỉ ra cách chế tạo khối lập phương như vậy.[/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][I][IMG]https://www.vnschool.net/georoot/Images/Toan12/L12_nc_Ch1_Bai1/L12_nc_Ch1_Bai1_hinh6.jpg[/IMG][/I][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][CENTER][FONT=arial][B]Câu hỏi và bài tập [/B][/FONT][/CENTER] [/FONT][/COLOR][COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]1.[/B] Chứng minh rằng nếu khối đa diện có các mặt là tam giác thì số mặt phải là số chẵn. Hãy chỉ ra những khối đa diện như thế với số mặt bằng 4, 6, 8, 10. [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]2.[/B] Chứng minh rằng nếu khối đa diện có mỗi đỉnh là đỉnh chung của ba cạnh thì số đỉnh phải là số chẵn. [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]3.[/B] Chứng minh rằng nếu khối đa diện có các mặt là tam giác và mỗi đỉnh là đỉnh chung của ba cạnh thì đó là khối tứ diện. [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]4.[/B] Hãy phân chia một khối hộp thành năm khối tứ diện. [/FONT][/FONT][/COLOR] [COLOR=#000000][FONT=tahoma][FONT=arial][B]5.[/B] Hãy phân chia một khối tứ diện thành bốn khối tứ diện bởi hai mặt phẳng. [B]SƯU TẦM[/B][/FONT][/FONT][/COLOR] [/QUOTE]
Tên
Mã xác nhận
Gửi trả lời
KIẾN THỨC PHỔ THÔNG
Trung Học Phổ Thông
TOÁN THPT
Kiến thức cơ bản Toán
Toán hoc 12
Hình 12: Bài 1: Khái niệm về khối đa diện
Top