Chào mừng Bạn tham gia Diễn Đàn VNKienThuc.com - Định hướng Forum Kiến Thức
- HÃY TẠO CHỦ ĐỀ KIẾN THỨC HỮU ÍCH VÀ CÙNG NHAU THẢO LUẬN
Kết nối: VnKienthuc FB - VNK groups | Nhà Tài Trợ: Trúc Coffee - Mì Cay Hàn Quốc - Cafe & Trà chanh Bắc Ninh

Trả lời chủ đề

Nội dung: <blockquote data-quote="PHÚC KEYNES" data-source="post: 95837" data-attributes="member: 147652">GÓP PHẦN PHÊ PHÁN TRIẾT HỌC PHÁP QUYỀN CỦA HEGEL [Phần 4] K. Marx và F. EngelsTOÀN TẬP, Tập 1 (1842-1844)Nxb. Chính trị quốc gia, 1995--- o0o --- GÓP PHẦN PHÊ PHÁN TRIẾT HỌC PHÁP QUYỀN CỦA HEGELKarl Mar  c) QUYỀN LẬP PHÁP §298. "Quyền lập pháp có quan hệ với chính bản thân luật pháp trong chừng mực luật pháp được quy định tiếp, và với những công việchoàn toàn phổ biến" (một lối nói hết sức chung chung!) "mà xét về nội dung thì có tính chấtđối nội. Bản thân quyền lập pháp này làmột bộ phận của chế độ nhà nước, tức là của cái chế độ làm tiền đề cho quyền đó, và vì vậy mà bản thân nó đứng ngoài phạm vi tính quy định trực tiếp của quyền lập pháp; nhưng lại được tiếp tục phát trịển trong việc hoàn thiện luật pháp và trong sự vận động tiến lên vốn có của những công việc hành chính phổ biến". Điều trước tiên đập vào mắt chúng ta là: ở đây Hê-ghen nhấn mạnh rằng "bản thân quyền lập pháp này là một bộ phận của chế độ nhà nước, tức là của cái chế độ làm tiền đề cho quyền lập pháp và vì vậy mà bản thân nó đứng ngoài phạm vi tính quy định trực tiếp của quyền lập pháp", trong lúc đó thì ông thấy không cần phải nhận xét như&shy; vậy về quyền lực nhà vua và quyền hành pháp, mặc dầu nhận xét đó ở kia cũng đúng không kém gì ở đây. Nhưng sau đó, Hê-ghen chỉ cấu tạo ra chế độ nhà nước về toàn bộ, và cũng vì thế mà không thể coi chế độ này là tiền đề. Tuy vậy, sự sâu sắc của Hê-ghen cũng chính là ở chỗ, bất cứ ở đâu ông cũng xuất phát từ sự đối lập của những tính quy định (dưới cái dạng mà chúng đang tồn tại trong các quốc gia chúng ta) và nhấn mạnh sự đối lập đó. "Bản thân quyền lập pháp này là một bộ phận của chế độ nhà nước", "bản thân" chế độ nhà nước này "đứng ngoài phạm vi tính quy định trực tiếp của quyền lập pháp". Nhưng ngay cả chế độ nhà nước cũng không nảy sinh ra từ bản thân. Những luật pháp "cần được quy định tiếp", ắt phải được xác lập ngay từ đầu. Quyền lập pháp phải tồn tại - hoặc đã phải tồn tại - trước khi có chế độ nhà nước và ở bên ngoài chế độ nhà nước. Thành thử quyền lập pháp phải tồn tại ngoài quyền lập pháp hiện thực, có tính chất kinh nghiệm, đã được xác lập. Về vấn đề này, có thể Hê-ghen sẽ trả lời: chúng tôi xuất phát từ một nhà nước hiện đang tồn tại. Nhưng Hê-ghen lại là một nhà triết học pháp quyền và phát triển khái niệm loài của nhà nước. Vì vậy ông ta không nên lấy cái đang tồn tại để đo ý niệm, mà phải lấy ý niệm để đo cái đang tồn tại. Sự xung đột ở đây thật là đơn giản. Quyền lập pháp là quyền lực phải tổ chức cái phổ biến. Nó là quyền lực phải thiết lập chế độ nhà nước. Nó cao hơn chế độ nhà nước. Nhưng mặt khác, quyền lập pháp lại là quyền lực được xác lập phù hợp với chế độ nhà nước. Vì thế, nó phải phụ thuộc vào chếđộ nhà nước. Chế độ nhà nước là luật pháp đối với quyền lập pháp. Chế độ nhà nước đã cung cấp luật pháp cho quyền lập pháp và đang cung cấp luật pháp cho quyền lập pháp một cách thường xuyên. Quyền lập pháp chỉ là quyền lập pháp trong giới hạn của chế độ nhà nước, còn chế độ nhà nước sẽ đứng hors de loi <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn1" target="_blank">[1]</a> nếu nh&shy;ư nó đứng ngoài quyền lập pháp. Voilà la collison <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn2" target="_blank">[2]</a>! Suốt thời kỳ lịch sử hiện đại của nước Pháp, người ta đã đau đầu nhức óc không ít khi tìm cách giải quyết sự xung đột này. Hê-ghen giải quyết sự tương phản này như&shy; thế nào? Thoạt đầu, ông viết: Chế độ nhà nướclà "tiền đề" của quyền lập pháp; "vì vậy, bản thân nó đứng ở ngoài phạm vi tính quy định trực tiếp của quyền lập pháp". "Nhưng"... nhưng "trong việc hoàn thiện luật pháp và trong sự vận động tiến lên vốn có của những công việc hành chính phổ biến", chế độ nhà nước "được tiếp tục phát triển". Vậy điều ấy có nghĩa là chế độ nhà nước trực tiếp nằm ở ngoài lĩnh vực của quyền lập pháp, nhưng quyền lập pháp lại làm thay đổi chế độ nhà nước một cách gián tiếp. Bằng những con đường vòng, quyền lập pháp đạt tới chỗ mà nó không thể và không có quyền đạt tới bằng con đường thẳng. Nó xé chế độ nhà nước ra thành từng mảnh một, vì nó không thể thay đổi được toàn bộ chế độ nhà nước. Do bản chất của sự vật và của những mối quan hệ, quyền lập pháp làm điều mà xét theo ý nghĩa của chế độ nhà nước thì nó không nên làm. Nó làm một cách vật&shy; chất, trên thực tế, điều mà theo hiến pháp, nó không thể làm được một cách hình thức, dưới hình thức luật pháp. Với điều ấy Hê-ghen không xóa bỏ được sự tương phản đó: ông đã biến sự tương phản này thành sự tương phản khác, thành sự tương phản giữa tác dụng của quyền lập pháp, tác dụng hợp pháp xét theo quan điểm của chế độ nhà nước hiện hành, với sứ mệnh của nó là phát triển chế độ nhà nước. Mâu thuẫn giữa chế độ nhà nước và quyền lập pháp vẫn còn tồn tại. Theo quy định của Hê-ghen thì có sự mâu thuẫn giữa tác dụng thực tế và tác dụng hợp pháp của quyền lập pháp, hay giữa cái mà lẽ ra quyền lập pháp phải trở thành, với cái mà trong thực tế nó đã trở thành, giữa điều mà bản thân nó muốn làm với điều mà nó thực tế đang làm. Hê-ghen làm sao có thể mạo nhận mâu thuẫn này là chân lý được? "Sự vận động tiến lên vốn có của những công việc hành chính phổ biến" cũng chẳng giải thích gì được vấn đề, vì chính sự vận động tiến lên ấy đang đòi hỏi phải được giải thích. Trong phần bổ sung, Hê-ghen không nêu lên được điều gì để giải quyết khó khăn, trái lại còn làm cho khó khăn ấy bộc lộ ra rõ rệt hơn nữa. "Chế độ nhà nước tự nó phải là cơ sở vững chắc được mọi người thừa nhận, trên đó xây dựng quyền lập pháp, và vì thế nó không phải do quyền lập pháp sản sinh ra. Do đó, chế độ nhà nước tồn tại, nhưng đồng thời nó cũng đang hình thành một cách cũng bản chất như vậy, tức là nó vận động tiến lên trong sự hình thành của mình. S&shy;ự vận động tiến lên này là mộtsự biến đổi, một sự biến đổi không trông thấy được và không cóhình thức biến đổi. Nói cách khác là: theo quan điểm luật pháp (trong ảo giác), thì chế độ nhà nước tồn tại, nhưng trong thực tế (thực ra) thì nó đang hình thành. Theo sứ mệnh của nó, nó không biến đổi, nhưng trong thực tế thì nó đang biến đổi, chỉ có điều là sự biến đổi này được thực hiện một cách không có ý thức, không có hình thức biến đổi. Bề ngoài mâu thuẫn với bản chất. Ở đây luật pháp được đặt ra một cách có ý thức của chế độ nhà nước là bề ngoài, còn bản chất là quy luật vô ý thức của nó, mâu thuẫn với luật pháp nói trên. Luật pháp được đặt ra một cách có ý thức ở đây không biểu hiện bản chất của sự vật; ngược lại, nó là mặt đối lập với bản chất đó. Nói rằng thống trị trong cái nhà nước mà theo Hê-ghen là sự tồn tại hiện có tối cao của tự do, là sự tồn tại hiện có của lý tính đã nhận thức được bản thân mình, thì không phải là luật pháp, không phải là sự tồn tại hiện có của tự do, mà là tính tất yếu tự nhiên mù quáng, - nói như&shy; thế có đúng không? Và nếu nhận thức rằng quy luật của sự vật mâu thuẫn với quy định của nó trong lập pháp, thì tại sao lại không thừa nhận rằng quy luật của bản thân sự vật, tức quy luật của lý tính, cũng là luật pháp nhà nước? Làm sao lại có thể cố tình bám lấy nhị nguyên luận? Bất cứ ở đâu Hê-ghen cũng ra sức trình bày nhà nước là sự thực hiện của tinh thần tự do, nhưng re vera <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn3" target="_blank">[3]</a>ông thông qua tính tất yếu tự nhiên đối lập với tự do, để thoát khỏi tất cả những sự xung đột nan giải. Cũng vậy, sự chuyển hóa của lợi ích đặc thù thành lợi ích phố biến không phải được thực hiện một cách có ý thức thông qua luật pháp nhà nước, mà được thực hiện chống lại ý thức, tức là một sự chuyển hóa do tính ngẫu nhiên làm môi giới, - nhưng ở đâu Hê-ghen cũng vẫn cứ muốn thấy nhà nước là sự thực hiện của ý chí tự do! (Quan điểm thực thể của Hê-ghen biểu lộ ra ở đó). Những thí dụ về sự biến đổi tiệm tiến của chế độ nhà nước mà Hê-ghen dẫn ra thì rất không đạt. Ví dụ, ông chỉ ra rằng sở hữu của các vương hầu Đức và gia đình họ, từ những lãnh địa tư&shy; nhân, đã biến thành địa sản nhà nước, rằng việc vua Đức tự mình xét xử đã biến thành việc xét xử thông qua những người được ủy nhiệm. Sự chuyển hóa thứ nhất chỉ là ở chỗ tất cả những gì trước kia thuộc về sở hữu nhà nước, nay đã trở thành sở hữu t&shy;ư nhân của các vương hầu. Thêm vào đó, tất cả những sự biến đổi ấy chỉ có tính chất cục bộ. Thật ra, trong cả một loạt quốc gia, chế độ đã thay đổi bằng cách là những nhu cầu mới dần dần xuất hiện, cái cũ bị tan rã, v.v., nhưng muốn thiết lập chế độ nhà nước mới thì bao giờ cũng cần một cuộc cách mạng thật sự. "Vì vậy sự phát trịển tiếp tục của một trạng thái nào đó", - Hê-ghen kết luận, - "là một sự vận động bình thản, nhìn bề ngoài thì không thấy được. Sau một thời gian dài, chế độ nhà nước trở thành hoàn toàn khác so với trước". Phạm trù chuyển hóa tiệm tiến thì, một là, không đúng về mặt lịch sử, và hai là, không giải thích được điều gì cả. Muốn cho chế độ nhà nước không phải chịu những sự biến đổi, muốn cho cái bề ngoài giả tưởng ấy cuối cùng không bi bạo lực đập nát, muốn cho con ng&shy;ười làm một cách có ý thức những điều họ thường làm một cách vô ý thức vì bị bản tính của sự vật buộc phải làm, - thì cần phải làm cho sự vận động của chế độ nhà nước, tức sự vận động tiến lên của nó, trở thành nguyên tắc của chế độ nhà nước, do đó cần phải làm sao cho người thật sự đại biểu chế độ nhà nước, tức là nhân dân, trở thành nguyên tắc của chế độ nhà nước. Bản thân sự tiến bộ lúc đó cũng là chế độ nhà nước. Bản thân “chế độ nhà nước" có cần phải được đặt dưới sự chi phối của "quyền lập pháp" không? Loại vấn đề nh&shy;ư thế chỉ có thể nảy ra: 1) khi nhà nước chính trị tồn tại nh&shy;ư chủ nghĩa hình thức giản đơn của nhà nước hiện thực, khi nhà nước chính trị là lĩnh vực biệt lập, khi nhà nước chính trị là "chế độ nhà nước"; 2) khi quyền lập pháp có một nguồn gốc khác với quyền hành chính, v.v.. Quyền lập pháp đã hoàn thành cuộc cách mạng Pháp. Phàm ở nơi nào và quyền lập pháp xuất hiện dưới tính chất đặc thù của nó thành một nguyên lý thống trị, thì nó thực hiện được những cuộc cách mạng phổ biến hữu cơ vĩ đại. Chính vì quyền lập pháp lúc bấy giờ đã là người đại biểu của nhân dân, của ý chí loài, chonên nó đã đấu tranh không phải chống lại chế độ nhà nước nói chung, mà là chống lại chế độ nhà nước đặc thù, già cỗi. Quyền hành chính thì ngược lại đã thực hiện những cuộc cách mạng nhỏ nhặt, những cuộc cách mạng phản tiến bộ, những cuộc biến cách phản động. Chính vì quyền hành chính là người đại biểu của ý chí đặc thù, của sự tùy tiện chủ quan, của bộ phận ảo thuật của ý chí, cho nên nó đã đấu tranh không phải cho hiến pháp mới và chống lại hiến pháp cũ, mà là chống lại hiến pháp nói chung. Nếu như&shy; câu hỏi được nêu lên một cách đúng đắn thì nó chỉ là như&shy; sau: nhân dân có được quyền tạo ra cho mình một chế độ nhà nước mới hay không? Về câu hỏi này, cần phải trả lời một cách tuyệt đối khẳng định, vì chế độ nhà nước, một khi không còn là biểu hiện thật sự của ý chí của nhân dân nữa thì trở thành một cái hữu danh vô thực. Sự xung đột giữa chế độ nhà nước và quyền lập pháp chẳng qua chỉ là - sự xung đột của nhà nước với bản thân mình, là sự mâu thuẫn trong khái niệm chế độ nhà nước. Chế độ nhà nước chẳng qua chỉ là sự thỏa hiệp giữa nhà nước chính trị và nhà nước không chính trị; vì thế, bản thân nó nhất thiết phải là sự thỏa thuận giữa những thế lực về bản chất không cùng loại. Do đó, ở đây, luật pháp không thể quyết định rằng một trong những thế lực đó, tức là một bộ phận của chế độ nhà nước, lại được quyền thay đổi bản thân chế độ nhà nước, thay đổi tổng thể. Nếu nói về chế độ nhà nước như&shy; là về một cái gì đặc thù thì nên coi nó là một bộ phận của tổng thể còn hơn. Còn nếu hiểu chế độ nhà nước là những tính quy định phổ biến, những tính quy định căn bản của ý chí hợp lý thì lẽ dĩ nhiên, rõ ràng là mỗi dân tộc (nhà nước) đều có những tính quy định đó làm tiền đề, và những tính quy định này phải cấu thành credo <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn4" target="_blank">[4]</a> chính trị của dân tộc ấy. Nói cho đúng ra, đây là vấn đề của tri thức, chứ không phải của ý chí. Giống nh&shy;ư ý chí của cá nhân, ý chí của dân tộc cũng không thể v&shy;ượt ra ngoài giới hạn của những quy luật của lý tính. Ởmột dân tộc không có lý tính thì nói chung, không thể nói đến một tổ chức nhà nước hợp lý tính. Hơn thế nữa, ở đây, trong triết học pháp quyền, chúng ta đề cập tới ý chí loài. Quyền lập pháp không tạo ra luật pháp, - nó chỉ phát hiện và nêu luật pháp. Người ta đã mư&shy;u toan giải quyết mâu thuẫn này bằng những sự phân biệt giữa assemblée constituante <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn5" target="_blank">[5]</a> và assemblée constituée <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn6" target="_blank">[6]</a>. §299. "Đối với cá nhân, những đối t&shy;ượng này" (đối tư&shy;ợng của quyền lập pháp) "được quy định một cách chính xác hơn về hai mặt: a) một mặt là cá nhân được hưởng những gì củanhà nướcvà có thể nhờ nhà nước mà hưởng những gì. β) mặt khác là họ phải đóng góp gì cho nhà nước. Mặt thứ nhất bao gồm những luật thuộc về lĩnh vực t&shy;ư pháp nói chung, những quyền của các đoàn thể tự quản và nghiệp đoàn, và những thể chế hoàn toàn chung, còn gián tiếp (§298) thì bao gồm toànbộ chế độ nhà nước. Còn cái [mà cá nhân] phải đóng góp cho nhà nước thì chỉ có thể được quy định một cách công bằng - vàđồng thời được quy định sao chonhững công việc và những sự phục vụ đặc thù mà cá nhân có khả năng hoàn thành, đều được thông qua ý chí riêng của họ - trong trường hợp cái đó được chuỵển thành tiền, tức làthành giá trị phổ biến hiện hành của các vật và của những sự phục vụ”. Bản thân Hê-ghen đã nói về việc quy định như&shy; thế những đối tượng của quyền lập pháp, trong lời chú thích sau đây cho đoạn ấy: "Cái gì phải là đối tượng của quyền lập pháp phổ biến và cái gì cần phải giao cho cơ quan hành chính và giao cho chính phủ điều tiết nói chung, thì thực ra, về đại thể, có thể phân chia như&shy; sau: lĩnh vực đầu bao gồm những cái mà theo nội dung của chúng là hoàn toàn phổ biến, cụ thể là những quy định của luật pháp: lĩnh vự&shy;c sau bao gồm cái đặc thù và phư&shy;ơng thức thực hiện. Nhưng sự phân chia này không phải là hoàn toàn cố định, vì luật pháp, nếu muốn thành luật pháp, chứ không phải thành điều răn giản đơn nói chung (ví dụ như&shy; "chớ  giết người"), thì cần phải  được minh định trong bản thân nó, và luật pháp càng được minh định thì nội dung củanó càng dễ dàng đạt tới chỗ là nó có thể được thực hiện dưới cái dạng mà nó đang tồn tại. Nhưng đồng thời tính quy định quá rành mạch nh&shy;ư thế có thể đem lại cho luật pháp cái mặt kinh nghiệm là mặt sẽ phải bị biến dạng đi trong quá trình chấp hành thực tế, nh&shy;ư vậy sẽ vi phạm tính chất của luật pháp. Cũng một tinh thần ấy vừa xác lập cái phổ biến, lại vừa làm chocái phổ biến mang &shy;tính hiện thực xác định và thực hiện cáiphổ biến ấy: đó chính là sựthống nhất hữu cơ của các quyền lực nhà nước". Nhưng chính Hê-ghen lại không cấu tạo ra sự thống nhất hữu cơ này. Ông cho rằng những quyền lực khác nhau có những nguyên tắc khác nhau. Hơn thế nữa, những quyền lực này là tính hiện thực vững chắc. Vì thế, khi Hê-ghen lẩn vào "sự thống nhất hữu cơ" giả tưởng để tránh sự xung đột hiện thực giữa những quyền lực đó, trong lúc lẽ ra phải vạch rõ những quyền lực ấy là những yếu tố của sự thống nhất hữu cơ, thì đó chỉ là một lối nói quanh co thần bí rỗng tuếch. Xung đột thứ nhất chưa được giải quyết là xung đột giữa toàn bộ chế độ nhà nước với quyền lập pháp. Xung đột thứ hai chưa được giải quyết là xung đột giữa quyền lập pháp và quyền hành chính, giữa luật pháp và sự thi hành luật pháp. Tính quy định thứ hai nêu trong đoạn văn này là: sự phục vụ duy nhất mà nhà nước đòi hỏi ở cá nhân là tiền. Những căn cứ được Hê-ghen dẫn ra để bênh vực luận điểm này là: 1) tiền là giá trị phổ biến hiện hành của các vật và của những sự phục vụ;2) cái cần thực hiện, chỉ có thể được quy đinh một cách công bằng bằng cách chuyển nó thành tiền;3) chỉ bằng cách đó thì hoạt động đã làm mới có thể được quy định sao cho những công việc và những sự phục vụ đặc thù mà cá nhân phải làm, đều được thông qua ý chí riêng của cá nhân. Hê-ghen viết trong lời chú thích: Chú thích cho điểm 1. "Mới thoạt nhìn, người ta có thể lấy làm lạ rằng đối với vô số tài cán, sản nghiệp, hoạt động, tài năng, và những của cải sống, đa dạng, bao hàm ở trong chúng và đồng thời gắn liền với ý hướng chính trị, thì nhà nước không yêu cầu những đảm phụ trực tiếp, mà chỉ đòi hỏi một của cải duy nhất, biểu hiện dưới dạng tiền. Những đảm phụ thuộc về việc bảo vệ nhà nước khỏi bị kẻ thù xâm phạm thì nằm trong số những đảm phụ sẽ được nghiên cứu trong phần sau (không phải vì điều đó sẽ được nghiên cứu trong phần sau, mà vì những lý do khác, cho nên chỉ sau này chúng tôi mới bàn đến nghĩa vụ binh dịch của cá nhân). "Song thật ra, tiền không phải là một thứ của cải đặc thù bên cạnh những của cải khác, mà là hình thức phổ biến của tất cả những của cải ấy, trong chừng mực mà chúng đạt tới một sự tồn tại ở bên ngoài, với tính cách là một vật". Hê-ghen nói tiếp trong đoạn bổ sung:"Nhà nước mua của chúng ta cái mà nó cần đến”. Chú thích cho điểm 2. "Chỉ ở cái giai đoạn bên ngoài cùng cực ấy” (tức là ở giai đoạn mà của cải đạt tới một sự tồn tại bên ngoài, với tính cách là mộtvật) "thì đảm phụ mới có thể có được tí&shy;nh quy định về lượng, do đó mới công bằng và bình đẳng". Trong đoạn bổ sung lại nói: "Song thông qua tiền thìtính chất công bằng của sự bình đẳng mới có thể được thực hiện một cách tốt đẹp nhất". “Nếu như&shy; mọi cái đều tùy thuộc vào năng lực cụ thể thì người có tài năng sẽ phải nộp thuế nặng hơn người không có tài". Chú thích cho điểm 3. "Trong các nhà nước của Pla-tôn, những nhân vật đứng đầu phân chia các cá nhân thành đẳng cấp và giao cho họ những nhiệm vụ đặc thù [...]: trong nước quân chủ phong kiến, các chư&shy; hầu phải gánh vác những sự phục vụ không xác định, cũng nh&shy;ư những sự phục vụ xác định theo tính đặc thù của chúng, ví dụ như tiến hành xét xử v.v.: những đảm phụ đã tiến hành ở ph&shy;ương Đông, ở Ai Cập, để dựng lên những công trình đồ sộ v.v. cũng có cái chất đặc thù v.v..Trong tất cả những điều kiện đó, đều không có cái nguyên tắc tự do chủ quan đòi hoạt động có tính thực thể của cá nhân -theo nội dung của nó, hoạt động này trong những sự phục vụ ấy và tự bản thân nó là một cái gì đặc thù - phải thông qua ý chí đặc thù của cá nhân: đó là một thứ quyền chỉ có thể thực hiện được thông qua yêu sách đòi thực hiện các đảm phụ dưới hình thức giá trị phổ biến, và đó chính là nguyên nhân đã gây nên sự chuyển hóa ấy". Trong đoạn bổ sung có nói: "Nhà nước mua của chúng ta cái mà nó cần đến, điều đó mới thoạt nhìn thì có thể hình như là trừu tượng, chết chóc và vô lương lâm, vàcũng có thể hình nh&shy;ư là nhà nước bị rơi xuống rất thấp vì tự thỏa mãn với những sự phục vụ trừu tượng. Nhưng nguyên tắc nhà nước hiện đại là: tất cả việc gì mà cá nhân làm, đều được thông qua ý chí của cá nhân". "...Nhưng sự tôn trọng đối với tự do chủ quan chính là ở chỗ: chỉ đến với mỗi người từ phía có thể đến được với người đó". Anh muốn làm gì thì cứ làm - chỉ cần bỏ tiền ra thôi! Mở đầu, đoạn bổ sung viết: “Hai mặt của chế độ nhà nước là những quyền hạn và nghĩa vụ của cá nhân, mà nghĩa vụ thì bây giờ hầu hết được chuyển thành tiền. Nghĩa vụ binh dịch bây giờ hầu nh&shy;ư là nghĩa vụ cá nhân duy nhất". §300. “Trong quyền lập pháp, với tính cách là tổng thể, trước hết có hai yếu tố khác có hiệu nghiệm: yếu tố quân chủ, với tính cách là yếu tố nắm giữ sự quyết định tối cao: với tính cách là yếu tố t&shy;ư vấn thì có quyền hành chính, là cái biết cụ thể và khái quát được cácmặt muôn màu muôn vẻ của tổng thể với những nguyên tắc cơ bản hiện thực được kết tinh trong tổng thể, đặc biệt là biết rõ những nhu cầu của quyền lực nhà nước: và cuối cùng là yếu tố đẳng cấp". Quyền nhà vua và quyền hành chính cấu thành... quyền lập pháp. Nhưng nếu quyền lập pháp là tổng thể thì ngược lại, quyền nhà vua và quyền hành chính phải là những yếu tố của quyền lập pháp. Yếu tố đẳng cấp, thêm vào những yếu tố trên, cũng vẫn chỉ là quyền lập pháp, hoặc là quyền lập pháp trong sự phân biệt giữa nó với quyền nhà vua và quyền hành chính. §301. “Mục đích của yếu tố đẳng cấp là ở chỗ làm cho trong yếu tố đó công việc phổ biến có được không những một sự&shy; tồn tại tự nó, mà cả một sự&shy; tồn tại cho nó nữa, nghĩa là làm cho yếu tố tự do hình thức chủ quan - tức ý thức của công chúng, với tính cách là tính phổ biến có tính chất kinh nghiệm của những quan điểm và tư&shy; tưởng của nhiều người - tồn tại ở trong nó". Yếu tố đẳng cấp là đại biểu của xã hội công dân đối với nhà nước là cái đứng đối diện với xã hội công dân với tư&shy; cách là "nhiều người". "Nhiều người" này trong một lúc phải tiến hành một cách có ý thức những công việc chung, coi như&shy; những công việc riêngcủa mình, như&shy; đối tượng của ý thức công chúng, mà theo Hê-ghen thì đó chẳng qua chỉ là tính phổ biến có tính chất kinh nghiệm của những quan điểm và t&shy;ư tưởng của "nhiều người" (trong các chế độ quân chủ hiện đại, kể cả chế độ quân chủ lập hiến, tình hình thực tế chính là nh&shy;ư vậy). Điều đáng chú ý là Hê-ghen, một người hết sức bái phục tinh thần nhà nước, tinh thần đạo đức, ý thức nhà nước, lại tuyệt đối coi khinh những cái đó, khi chúng xuất hiện trước mắt ông dưới hình thức kinh nghiệm hiện thực. Đó chính là điều bí ẩn của chủ nghĩa thần bí. Cũng vẫn sự trừu tượng h&shy;ư ảo ấy - sự trừu tượng cho rằng ý thức nhà nước là hình thức chế độ quan chức không thích hợp, tức hình thức thang bậc của tri thức và thừa nhận một cách không phê phán sự tồn tại không thích hợp đó là sự tồn tại hiện thực và hoàn toàn có giá trị, - cũng vẫn sự trừu tượng hư&shy; ảo ấy bình thản thừa nhận rằng tinh thần kinh nghiệm, hiện thực của nhà nước, tức ý thức công chúng, đơn thuần là một món hổ lốn những "quan điểm và t&shy;ư tưởng của nhiều người". Giống nh&shy;ư sự trừu tượng đó đã lén đ&shy;ưa vào cơ cấu quan chức cái bản chất xa lạ với cơ cấu ấy, nó cũng cung cấp cho bản chất hiện thực cái hình thức biểu hiện không phù hợp với bản chất ấy. Hê-ghen biến bộ máy quan liêu thành một cái có tính chất ý tưởng, và biến ý thức công chúng thành một cái có tính chất kinh nghiệm. Ông có thể coi ý thức công chúng hiện thực là ý thức hoàn toàn đặc thù, chính vì ông đã nâng ý thức đặc thù lên hàng ý thức công chúng. Hê-ghen lại càng ít đoái hoài tới sự tồn tại hiện thực của tinh thần nhà nước, vì ông tin rằng ông đã thực hiện được đầy đủ tinh thần này trong cái gọi là những hình thức tồn tại của nó. Khi tinh thần nhà nước, nh&shy;ư một bóng ma thần bí, đang lởn vởn ở ng&shy;ưỡng cửa, thì nó được người ta cúi chào đủ mọi cách, - còn ở đây, nơi mà ta có thể sờ thấy nó bằng tay, thì người ta hầu nh&shy;ư không nhận thấy nó. "Mục đích của yếu tố đẳng cấp là ở chỗ làm cho trong yếu tố đó công việc phổ biến có được không những mặt tồn tại tự nó, màcả một sự tồn tại cho nó nữa". Và công việc phổ biến ấy có được một sự tồn tại cho nó, với tính cách là "ý thức công chúng", "với tính cách là tính phổ biến có tính chất kinh nghiệm của những quan điểm và t&shy;ư tưởng của nhiều người". Sự chuyển hóa của "công việc phổ biến" thành chủ thể, do đó thành một cái gì độc lập, - sự chuyển hóa đó được hình dung ở đây nh&shy;ư là một nhân tố của quá trình sống của "công việc phổ biến". Đáng lẽ những chủ thể phải được khách thể hóa thành "công việc phổ biến", thì ở Hê-ghen chính bản thân "công việc phổ biến" lại trở thành chủ thể. Ở Hê-ghen, không phải chủ thể cần đến "công việc phổ biến", coi là công việc thật sự của mình, mà "công việc phổ biến" cần đến những chủ thể, coi là sự tồn tại hình thức của mình. Đối với công việc phổ biến, thì việc nó cần phải tồn tại với t&shy;ư cách là chủ thể, là một việc cực kỳ quan trọng. Ở đây, điều cần đặc biệt chú ý là sự khác biệt giữa "tồn tại tự nó" và "tồn tại cho nó" của "công việc phổ biến". "Công việc phổ biến" đã tồn tại "tự nó" với tính cách là công việc hành chính, v.v.. Nó tồn tại nhưng nó không phải là công việc phổ biến trong thực tế. Nó hoàn toàn không phải là công việc phổ biến, vì nó không phải là công việc của "xã hội công dân". Nó đã tìm được sự tồn tại "bản chất", sự tồn tại tự nó của bản thân nó. Cho rằng ngoài ra, nó còn trở thành "ý thức công chúng" thật sự, tức "tính phổ biến kinh nghiệm", - thì đó chỉ là một yếu tố thuần túy hình thức, có được tính hiện thực d&shy;ường nh&shy;ư chỉ là tượng trư&shy;ng mà thôi. Tồn tại "hình thức", hoặc tồn tại “kinh nghiệm" của công việc phổ biến là tách rời với tồn tại thực thể của nó. Ý nghĩa thật sự của tất cả những điều ấy là nh&shy;ư sau: "công việc phổ biến" tự nó không phải là công việc phổ biến thật sự, còn công việc phổ biến kinh nghiệm thật sự thì chỉ có tính chất hình thức mà thôi. Hê-ghen tách nội dung khỏi hình thức, tách "tồn tại tự nó" khỏi "tồn tại cho nó", và "tồn tại cho nó" chỉ được Hê-ghen đ&shy;ưatừ bên ngoài vào làm yếu tố hình thức mà thôi. Ở Hê-ghen, nội dung dưới dạng có sẵn tồn tại dưới nhiều hình thức, nhưng những hình thức này không phải là hình thức của nội dung đó; rất dễ thấy rằng cái hình thức mà hiện giờ phải có cái ý nghĩa hình thức thật sự của nội dung, thì lại không có cái nội dung thật sự làm nội dung của mình. Công việc phổ biến là một cái gì đã có sẵn, vốn không phải là công việc thật sự của nhân dân. Công việc thật sự của nhân dân đã được thực hiện không cần đến sự giúp sức của nhân dân. Yếu tố đẳng cấp là sự tồn tại hư&shy; ảo của những công việc nhà nước, với tính cách là công việc của nhân dân. Cho rằng công việc phổ biến là công việc phổ biến, là công việc công cộng, thì đó là một ảo tưởng; hoặc cho rằng công việc của nhân dân là công việc phổ biến, thì đó là một ảo tưởng. Trong các nhà nước của chúng ta, cũng như&shy; trong triết học pháp quyền của Hê-ghen, tình hình đã đi quá xa đến nỗi câu nói trùng lắp "công việc phổ biến là công việc phổ biến" chỉ có thể xuất hiện với tính cách là một ảo tưởng của ý thức thực tiễn mà thôi. Yếu tố đẳng cấp là ảo tưởng chính trị của xã hội công dân. Ở Hê-ghen, tự do chủ quan thể hiện ra là tự do hình thức (đư&shy;ơng nhiên, điều quan trọng là làm sao cho tự do được thực hiện một cách tự do, là làm sao cho tự do thống trị không phải với t&shy;ư cách là bản năng tự nhiên vô ý thức của xã hội) chính là vì tự do khách quan không được ông quan niệm là sự thực hiện của tự do chủ quan, là biểu hiện thực tế của tự do chủ quan. Vì Hê-ghen đã khoác cho nội dung giả định hoặc nội dung thực tế của tự do một hình thức thần bí, cho nên chủ thể thực sự của tự do, ở ông, có một ý nghĩa hình thức Việc tách phạm trù tự nó ra khỏi phạm trù cho nó, tách bản chất khỏi chủ thể, là chủ nghĩa thần bí trừu tượng. Trong chú thích, Hê-ghen coi một cách hoàn toàn rõ ràng "yếu tố đẳng cấp" là một cái gì "hình thức" và "ảo tư&shy;ởng". Tri thức, cũng nh&shy;ư ý chí của "yếu tố đẳng cấp", thì một phần không có ý nghĩa, một phần đáng hoài nghi; nghĩa là yếu tố đẳng cấp không phải là sự bổ sung có nội dung. 1) "Cái quan niệm cho rằng sự tất yếu và tính hữu ích của cạnh tranh giữa các đẳng cấp nảy sinh trước tiên trong ý thức hàng ngày, - quan niệm ấy chủ yếu là ở chỗ dường nh&shy;ư các đại biểu của nhân dân hoặc thậm chí bản thân nhân dân nữa, đều nhất định hiểu rõ nhất điều gì có lợi cho nhân dân, và dường nh&shy;ư nhân dân có cái ý chí kiên định thực hiện điều tốt nhất đó. Về điểm thứ nhất thì sự thực lại ngược lại, nhân dân, - vì từ này chỉ một bộ phận đặc thù của những thành viên của nhà nước, - là một bộ phận không biết mình muốn gì. Hiểu biết mình muốn gì, và hơn thế nữa. Hiểu biết ý chí tự nó và cho nó,tức lý trí, muốn gì, là kết quảcủa một nhận thức sâu sắc” (rõ ràng là có được ở trong văn phòng) "và của sự phán đoán; việc này chính lại không phải là công việc của nhân dân". Sau đó một chút, ông lại nói về bản thân các đẳng cấp: "Những quan chức cao cấp của nhà nước cần phải có sự hiểu biết sâu sắc hơn và rộng rãi hơn về bản chất của những cơ quan và của những nhu cầu của nhà nước, cũng nh&shy;ư họ cần phải có sự thành thạo và thói quen lớn hơn đối với công việc nhà nước, và họ có thể làm được cái tốt nhất mà không cần đến các đẳng cấp, cũng nh&shy;ư khi có các hội nghị đẳng cấp thì họ phải luôn luôn làm cái tốt nhất". Lẽ dĩ nhiên, trong cái tổ chức đã được Hê-ghen mô tả thì điều đó là hoàn toàn đúng. 2) "Còn nói về cái ý chí tốtlành tuyệt vời của các đẳng cấp muốn thực hiện lợi ích phổ biến, thì chúng ta đã nhận xét ở trên [...]rằng cái giả thiết dường nh&shy;ư chính phủ đi theo điều ác hoặc đi theo một ý chí không tốt, là một giả thiết đặc tr&shy;ưng của dân đen và nói chung là của một quan điểm phủ định. Giả thiết này, - nếu bác lại nó bằng một hình thức cũng như&shy; thế, - trước tiên lẽ ra phải dẫn đến chỗ kết tội các đẳng cấp là: vì các đẳng cấp bắt nguồn từ tính đơn nhất, từ quan điểm tư&shy; nhân và từ lợi ích đặc thù, nên các đẳng cấp có khuynh h&shy;ướng sử dụng hoạt động của chúng để bảo vệ những lợi ích đặc thù ấy bằng cách hy sinh những lợi ích phổ biến, trong khi ngược lại, những yếu tố khác của quyền lực nhà nước, tự bản thân chúng, lại đứng vững trên quan điểm của nhà nước và hiến thân mình cho những mục đích phổ biến". Do đó, sự hiểu biết và ý chí của các đẳng cấp phần thì thừa, phần thì đáng nghi. Nhân dân không biết mình muốn gì. Các đẳng cấp không hiểu biết công việc của nhà nước với mức độ như&shy; quan chức, sự hiểu biết này là độc quyền của các quan chức. Các đẳng cấp là thừa đối với việc thực hiện "công việc phổ biến". Các quan chức có khả năng thực hiện công việc này không cần đến các đẳng cấp, và mặc dù có các đẳng cấp, họ cũng vẫn phải làm cái tốt nhất. Nh&shy;ư vậy, về mặt nội dung, đại diện của các đẳng cấp chỉ là một món xa xỉ thuần túy. Vì vậy, sự tồn tại của họ hoàn toàn chỉ là hình thức mà thôi. Tiếp nữa, đối với trạng thái t&shy;ư tưởng của các đẳng cấp, tức ý chí của họ, thì cũng đáng nghi, vì trạng thái t&shy;ư tưởng và ý chí đó bắt nguồn từ quan điểm t&shy;ư nhân và từ những lợi ích t&shy;ư nhân. Trên thực tế, không phải công việc phố biến là lợi ích tư nhân của các đẳng cấp, mà lợi ích t&shy;ư nhân của họ là công việc phổ biến của họ. Nhưng "công việc phố biến" mà lại thông qua ý chí không biết mình muốn gì, hay ít ra cũng không có sự hiểu biết đặc thù về cái phổ biến, nói cách khác là thông qua một ý chí lấy lợi ích đối lập với công việc phổ biến làm nội dung thật sự của mình, mới có được hình thức của công việc phổ biến, thì thật là kỳ khôi! Trong các nhà nước hiện đại, cũng nh&shy;ư trong triết học pháp quyền của Hê-ghen, tính hiện thực chân chính, được nhận thức, của công việc phổ biến chỉ là có tính chất hình thức, hoặc chỉ có cái hình thức mới là công việc phổ biến hiện thực. Hê-ghen đáng trách không phải vì ông miêu tả bản chất của nhà nước hiện đại đúng nh&shy;ư nó có thực, mà là vì ông mạo nhận cái hiện có là bản chất của nhà nước. Cái hợp lý là hiện thực, - điều đó được chứng minh chính bởi mâu thuẫn của tính hiện thực không hợp lý là tính hiện thực luôn luôn đối lập với điều mà nó nói về nó, và điều nó nói về nó thì đối lập với bản thân nó. Đáng lẽ phải chỉ ra rằng "công việc phổ biến" đang tồn tại cho mình "một cách chủ quan và vì vậy đang tồn tại một cách hiện thực với tính cách là công việc phổ biến", rằng nó cũng có hình thức của "công việc phổ biến", thì Hê-ghen chỉ vạch ra rằng tính vô định hình là tính chủ quan của công việc phổ biến, - vì hình thức không có nội dung thì nhất định phải là vô định hình. Hình thức mà công việc phổ biến có được trong một nhà nước không phải là nhà nước của công việc phổ biến, thì chỉ có thể là hình thức vô định hình, tự mình dối mình, tự mâu thuẫn với mình, là hình thức hư&shy; ảo, hình thức này cũng tự phơi trần với tính cách là cái h&shy;ư ảo ấy. Món xa xỉ phẩm, tức yếu tố đẳng cấp, được Hê-ghen đư&shy;a vào chỉ là để cho hợp với lô-gích. Tồn tại cho nó của công việc phổ biến, coi là tính phổ biến kinh nghiệm, phải có sự tồn tại hiện có. Hê-ghen không cố gắng tìm ra sự thực hiện thích hợp của "tồn tại cho nó của công việc phổ biến", ông tự bằng lòng là đã tìm ra được một tồn tại kinh nghiệm có thể quy vào phạm trù lô-gích đó. Thế là yếu tố đẳng cấp trở thành tồn tại ấy, đồng thời bản thân Hê-ghen cũng không bỏ lỡ cơ hội để nhận xét rằng tồn tại ấy là đáng thương và mâu thuẫn đến mức nào. Và sau đó, Hê-ghen còn trách móc ý thức thông thường rằng nó đã không coi sự thỏa mãn về mặt lô-gích đã được đề xuất trên kia là đủ, - rằngnó đòi hỏi chuyển hóa lô-gích thành cái khách quan chân chính, chứ không đòi hỏi dùng sự trừu tượng tùy tiện để hòa tan hiện thực vào lô-gích. Tôi nói: đó là sự trừu tượng tùy tiện. Vì nếu quyền hành chính mong muốn công việc phổ biến, hiểu biết và thực hiện công việc đó, nếu quyền này là từ nhân dân mà ra và là đa số có tính chất kinh nghiệm (đây không phải nói đến toàn bộ, coi là tổng thể - nh&shy;ư bản thân Hê-ghen đang dạy cho chúng ta), thì tại sao lại không thể quy định quyền hành chính là "tồn tại cho nó của công việc phổ biến"? Hoặc giả là, vì sao lại không thể coi "đẳng cấp" làtồntại tự nó của công việc phổ biến, một khi công việc chỉ thông qua chính phủ mới có được tính rõ ràng, tính xác định, tính hiện thực và tính độc lập? Nhưng sự đối lập thật sự chính là ở chỗ này: ở một nơi nào đó "công việc phổ biến" phải đ&shy;ược biểu hiện ra trong nhà nước với tính cách là công việc nhà nước "hiện thực", do đó là "công việc phổ biến kinh nghiệm"; ở một nơi nào đó, công việc phố biến cũng phải đội mũ và khoác áo của cái phổ biến, do đó nó tự nhiên trở thành một vai trò, một ảo tưởng. Đây là nói đến sự đối lập giữa "cái phổ biến" coi là "hình thức" coi là cái mang "hình thức tính phổ biến", và "cái phổ biến, coi là nội dung".  Ví dụ, trong khoa học, "một người cá biệt" có thể thực hiện công việc phổ biến, và công việc phổ biến bao giờ cũng được thực hiện bởi những con người cá biệt. Nhưng nó chỉ trở thành công việc phổ biến thật sự, khi nào nó không còn là công việc của cá nhân riêng lẻ, mà là công việc của xã hội. Điều đó không những làm thay đổi hình thức, mà còn làm thay đổi cả nội dung. Còn ở đây thì nói tới cái nhà nước trong đó bản thân nhân dân là công việc phổ biến ấy; đây là nói tới cái ý chí chỉ tìm được sự tồn tại thực sự của nó, với tính cách là ý chí loài, trong ý chí tự ý thức của nhân dân mà thôi. Và ngoài ra, ở đây cũng nói tới ý niệm nhà nước. Nhà nước hiện đại, trong đó "công việc phổ biến", cũng nh&shy;ư việc làm công việc phổ biến, là một độc quyền, còn các độc quyền, mặt khác, lại xuất hiện nh&shy;ư là những công việc phổ biến thật sự, - nhà nước hiện đại ấy có ý nghĩ đến kỳ khôi là muốn chiếm lấy cho mình "công việc phổ biến" chỉ nh&shy;ư là một hình thức (kỳ thực, đây chỉ có hình thức mới là công việc phổ biến). Vì vậy, nhà nước hiện đại đã tìm được hình thức thích hợp cho nội dung của mình, cái nội dung mà chỉ nhìn bề ngoài mới là công việc phổ biến thật sự. Nhà nước lập hiến là nhà nước trong đó lợi ích nhà nước, với tính cách là lợi ích thật sự của nhân dân, chỉ tồn tại một cách hình thức; nhưng với tính cách là một hình thức nhất định thì nó lại tồn tại bên cạnh nhà nước hiện thực. Ởđây, lợi ích nhà nước lại có được một cách hình thức tính hiện thực coi là lợi ích của nhân dân, nhưng nó lại phải có chỉ đúng cái tính hiện thực hình thức đó mà thôi. Lợi ích nhà nước đó trở thành một đồ trang trí, trở thành haut goût <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn7" target="_blank">[7]</a>của đời sống nhân dân, trở thành một nghi thức. Yếu tố đẳng cấp là một sự nói dối được phê chuẩn, được hợp pháp hóa của các nhà nước lập hiến, nói rằng nhà nước là lợi ích của nhân dân hoặc nhân dân là lợi ích của nhà nước. Trong nội dung của nó, sự nói dối này bị bóc trần. Với tính cách là quyền lập pháp, sự nói dối này được xác lập một cách vững chắc chính là vì quyền lập pháp có cái phổ biến làm nội dung của mình, và vì nó là vấn đề của hiểu biết hơn là của ý chí, cho nên quyền lập pháp là quyền lực nhà nước siêu hình, trong khi đó thì cũng sự nói dối này, với tính cách là quyền hành chính v.v., nhất định sẽ phải hoặc là tiêu tan ngay tức khắc, hoặc là biến thành sự thật. Quyền lực nhà nước siêu hình là nơi n&shy;ương thân thích hợp nhất của cái ảo tưởng nhà nước siêu hình, phổ biến. "Suy nghĩ đôi chút, tất phải thừa nhận rằng sự bảo đảm mà các đẳng cấp đem lại cho hạnh phúc phổ biến và cho tự&shy; do công cộng, không phải là ở sự am hiểu riêng của các đẳng cấp [...], mà một phần là ở chỗ sự am hiểu của các quan chức cao cấp, được bổ sung"(!!) "bằng sự&shy; am hiểu của các đại biểu, chủ yếu là về hành động của các quan chức nằm quá xa tầm kiểm soát của các nhà chức trách cao cấp, đặc biệt là về những thiếu sót và những nhu cầu cấp thiết hơn và đặc thù hơn mà các đại biểu nhìn thấy cụ thể trước mắt mình: còn một phần thì sự bảo đảm này là ở tác dụng của sự kiểm soát của nhiều người, sự kiểm soát đang được mong chờ, hơn nữa lại là một sự kiểm soát của công chúng, một sự kiểm soát ngay từ trước đã buộc người ta phải đi sâu một cách tốt nhất vào công việc và vào những dự án đã được vạch ra chỉ thực hiện những công việc đó theo đúng với những động cơ trong sạch nhất; sức ép này, về phía nó, cũng có một tác dụng như&shy; vậy đối với bản thân những thành viên của các đẳng cấp". “Nh&shy;ư vậy, về sự bảo đảm nói chung mà hình như&shy; các đẳng cấp nói riêng phải cung cấp, thì mỗi một thể chế khác của nhà nước đều chia sẻ với các đẳng cấp trong việc bảo đảm hạnh phúc chung và tự do hợp lý tính, còn trongnhững thể chế đó, thì một số thể chế như&shy; chủ quyền nhà vua, chế độ vương vị thế tập, chế độ xét xử v.v., lại còn chứa đựng sự bảo đảm ấy với một mức độ lớn hơn nhiều. Vì vậy, cần phải tìm tính quy định riêng biệt của khái niệm đẳng cấp ở chỗ là trong các đẳng cấp, yếu tố chủ quan của t&shy;ự do phổ biến,-  tức là sự am hiểu riêng và ý chí riêng của cái lĩnh vực được gọi là xã hội công dân trong công trình nghiên cứu này, - nhận được sự tồn tại trong mối quan hệ với nhà nước. Việc yếu tố ấy là một tính quy định của ý niệm đã phát trịển tới tổng thể, việc không được lẫn lộn tính tất yếu bên trong ấy với những tính tất yếu bên ngoài và những tính có ích, - tất cả những việc đó, ở đây cũng như&shy; ở mọi nơi, đều bắt nguồn từ quan điểm triết học". Tự do phổ biến của công chúng hình nh&shy;ư được bảo đảm bằng những thể chế khác của nhà nước; các đẳng cấp hình như&shy; là sự tự bảo đảm của tự do này. Còn nhân dân thì coi trọng các hội nghị đẳng cấp mà họ coi là cái đảm bảo cho những lợi ích của mình, hơn là những thể chế khác là những thể chế phải đảm bảo tự do của nhân dân khỏi mọi nguy cơ mà không có sự tham gia của nhân dân; chúng vốn không phải là biểu hiện có hiệu quả của tự do ấy. Đặt các đẳng cấp ngang hàng với những thể chế khác nh&shy;ư Hê-ghen làm, có nghĩa là mâu thuẫn với bản chất của các đẳng cấp. Hê-ghen giải đáp điều bí ẩn ấy bằng cách coi "tính quy định riêng biệt của khái niệm đẳng cấp" là ở chỗ trong các đẳng cấp, "sự am hiểu riêng và ý chí riêng của [...] xã hội công dân nhận được sự tồn tại trong mối quan hệ với nhà nước". Đó là sự phản ánh của xã hội công dân vào trong nhà nước. Giống như&shy; giới quan chức là những đại biểu toàn quyền của nhà nước trong xã hội công dân, đẳng cấp lànhững đại biểu toàn quyền của xã hội côngdân trong nhà nước. Do đó, ởđây bao giờ cũng diễn ra những sự giao dịch giữa hai ý chí đối lập. Phần bổ sung cho đoạn này viết: “Thái độ của chính phủ đối với các đẳng cấp, về thực chất không nên là thù nghịch, và lòng tin vào sự cần thiết phải có thái độ thù nghịch này là một sự lầm lạc đáng buồn". Đáng lẽ phải nói: là một "sự thật đáng buồn". “Chính phủ không phải là đảng phái đứng đối lập với một đảng phái khác". Thực ra thì ngược lại. “Thuế khóa, mà các đẳng cấp biểu quyết không được coi là tặng phẩm cho nhà nước: thuế khóa đ&shy;ược biểu quyết chính là vì phúc lợi  của bản thân những người đã biểu quyết”. Theo ý kiến chung, việc biểu quyết thuế khóa trong nhà nước lập hiến tất nhiên là một tặng phẩm. “Ý nghĩa thật s&shy;ự của các đẳng cấp là ở chỗ, nhờ có đẳng cấp, nhà nước đi vào ý thức chủ quan của nhân dân và nhân dân bắt đầu tham gia vào các công việc nhà nước". Điểm sau cùng này hoàn toàn đúng. Thông qua các đẳng cấp, nhân dân bắt đầu tham gia vào các công việc nhà nước, còn nhà nước thì đi vào ý thức chủ quan của nhân dân, với tính cách là một cái gì ở thế giới bên kia. Nhưng làm sao Hê-ghen lại có thể mạo nhận yếu tố bắt đầu này là tính hiện thực hoàn toàn được? §302. “Được coi là cơ quan môi giới, các đẳng cấp đứng giữa một bên là chính phủ nói chung và bên kia là nhân dân phân thành những lĩnh vực đặc thù và những cá nhân đặc thù. Sứ mệnh của các đẳng cấp đòi hỏi chúng phải trung thành với ý nguyện và tâm trạng của nhà nước và của chính phủ,  cũng nh&shy;ư phải trung thành với lợi ích của những giới đặc thù vàcủa nhữngcá nhân riêng lẻ. Đồng thời, cùng với quyền hành chính có tổ chức, cái vị trí do các đẳng cấp chiếm giữ đó, đối với chúng, lại có tác dụng một sự&shy; môi giới. Nhờ s&shy;ự môi giới này, quyền lực của nhà vua không trở thành một cực biệt lập, và do đó, không xuấl hiện thành bạo lự&shy;c trần trụi của kẻ cầm quyền và thành sự&shy; tùy tiện: mặt khác, những lợi ích đặc thù của các đoàn thể tự quản, các nghiệp đoàn và các cá nhân cũng không tách riêng ra, và tình hình không đi đến chỗ là toàn thể những cá nhân riêng lẻ – nếu nh&shy;ư thế thì càng tồi tệ hơn - tỏ ra là một đám quần chúng và một đám đông, do đó, đi theo ý kiến và sự mong muốn vô cơ, và trở thành một lực lượng quần chúng trần trụi chống lại nhà  &shy;nước hữu cơ”. Hê-ghen luôn luôn đặt nhà nước và chính phủ mà ông coi là đồng nhất vào một phía; còn phía bên kia, ông đặt nhân dân, được phân thành những giới đặc thù và những cá nhân đặc thù. Đẳng cấp là cơ quan môi giới giữa họ. Đẳng cấp là cái ở giữa, tại đây “ý nguyện và tâm trạng của nhà nước và của chính phủ" gặp gỡ và thống nhất với “ýnguyện và tâm trạng của những giới đặc thù và của những cá nhân riêng lẻ” . Tính đồng nhất của hai thứ ý nguyện và tâm trạng đối lập với nhau này - ý niệm nhà nước sẽ phải nằm trong tính đồng nhất ấy - được biểu hiện một cách tư&shy;ợng trưng trong đẳng cấp. Sự giao dịch giữa nhà nước và xã hội công dân thể hiện ra là một lĩnh vực đặc thù. Đẳng cấp là hợp đề giữa nhà nước và xã hội công dân. Nhưng bằng cách nào đẳng cấp có thể thống nhất vào bản thân chúng hai tâm trạng đối lập nhau, - điều này Hê-ghen không trình bày. Đẳng cấp là mâu thuẫn đã được xác lập giữa nhà nước và xã hội công dân trong nội bộ nhà nước. Đồng thời đẳng cấp cũng là sự đòi hỏi giải quyết mâu thuẫn đó. “Đồng thời, cùng với quyền hành chính có tổ chức, cái vị trí do các đẳng cấp chiếm giữ đó, đối với chúng, lại có tác dụng một sự môi giới chung, v.v.”. Đẳng cấp không chỉ là yếu tố môi giới giữa chính phủ và nhân dân. Đẳng cấp không để cho "quyền lực của nhà vua" trở thành một "cực" biệt lập và do đó, thể hiện ra ngoài thành "bạo lực trần trụi của kẻ cầm quyền và thành sự tùy tiện"; nó cũng giữ nh&shy;ư vậy không cho những lợi ích "đặc thù” "tách riêng ra" v.v.; nhờ có đẳng cấp, các cá nhân cũng không đi đến chỗ "tỏ ra là một đám quần chúng và một đám đông". Tác dụng môi giới ấy là chung cho tổ chức đại diện đẳng cấp và cho quyền hành chính có tổ chức. Trong một nhà nước mà "địa vị đẳng cấp" ngăn cản không cho "toàn thể những cá nhân riêng lẻ tỏ ra là một đám quần chúng và một đám đông, do đó, đi theo ý kiến và sự mong muốn vô cơ và trở thành một lực lượng quần chúng trần trụi chống lại nhà nước hữu cơ", - trong một nhà nước như&shy; vậy thì "nhà nước hữu cơ" tồn tại bên ngoài "quần chúng" và "đám đông", hoặc là "quần chúng" và "đám đông" được gộp vào trong tổ chức nhà nước, nhưng đồng thời "ý kiến và sự mong muốn vô cơ" của họ không đi tới chỗ trở thành "ý kiến và sự mong muốn chống lại nhà nước", - nếu nh&shy;ư sự việc có một ph&shy;ương hư&shy;ớng rõ ràng như&shy; vậy thì điều đó sẽ trở thành ý kiến và sự mong muốn "hữu cơ". Cả cái "lực lượng quần chúng" ấy nữa, cũng vẫn chỉ là lực lượng "quần chúng" mà thôi, thành thử lý tính nằm ở bên ngoài quần chúng, và vì vậy, lực lượng quần chúng không thể tự mình vận động được, mà chỉ có những kẻ nắm độc quyền "nhà nước hữu cơ" mới làm cho chúng vận động và được sử dụng với tính cách là lực lượng quần chúng. Ở nơi nào mà "những lợi ích đặc thù của các đoàn thể tự quản, các nghiệp đoàn và các cá nhân" không tách riêng ra khỏi nhà nước, ở nơi nào mà “toàn thể những cá nhân riêng lẻ tỏ ra là một đám quần chúng và một đám đông, do đó, đi theo ý kiến và sự mong muốn vô cơ và trở thành một lực lượng quần chúng trần trụi chống lại nhà nước", - thì chính ở nơi đó đang bộc lộ rõ rằng, không phải một "lợi ích đặc thù” nào đó đang mâu thuẫn với nhà nước, mà là "t&shy;ư tưởng hiện thực, hữu cơ, phổ biến của quần chúng và đám đông" không trở thành "t&shy;ư tưởng của nhà nước hữu cơ" và cũng không được thực hiện ở trong nhà nước đó. Vậy thì cái gì cho phép các đẳng cấp đóng vai trò môi giới để ngăn chặn cực đoan đó? Đó chỉ là tình hình sau đây: "những lợi ích đặc thù của các đoàn thể tự quản, của các nghiệp đoàn và các cá nhân được tách riêng ra", hoặc là yếu tố: lợi ích đã tách riêng của họ tính sổ với nhà nước thông qua những đẳng cấp, và đồng thời cũng là sự kiện "ý kiến và sự mong muốn vô cơ của quần chúng và đám đông" đã tìm được miếng đất để biểu hiện ý chí của mình (hoạt động của mình) trong việc sáng lập các đẳng cấp, còn trong việc nhận định về hoạt động của các đẳng cấp, thì tìm được miếng đất để biểu hiện "ý kiến" của mình, nuôi cái ảo tưởng làm như&shy; thể nó đã đạt tới biểu hiện khách quan của nó. “Đẳng cấp" bảo vệ nhà nước khỏi áp lực của đám đông vô cơ chỉ bằng cách phá hoại tổ chức của đám đông này. Nhưng đồng thời, các đẳng cấp phải là một công cụ đề ngăn chặn không cho "những lợi ích đặc thù của các đoàn thể tự quản, của các nghiệp đoàn và các cá nhân tách riêng ra". Đẳng cấp làm được nh&shy;ư vậy bằng cách: 1) thương lượng với "lợi ích nhà nước", và 2) bản thân các đẳng cấp là "sự biệt lập về chính trị" của những lợi ích đặc thù đó, biến sự biệt lập đó thành hành động chính trị, bằng cách làm cho "những lợi ích biệt lập" có được cái ý nghĩa “những lợi ích phổ biến". Cuối cùng, đẳng cấp cũng phải là một công cụ để ngăn chặn “sự biệt lập" - coi là một "cực" - của quyền lực nhà vua (quyền lực này "do đó sẽ xuất hiện thành bạo lực trần trụi của kẻ cầm quyền và thành sự tùy tiện"). Điều đó quan trong vì nhờ có đẳng cấp mà nguyên tắc quyền lực của nhà vua (sự tùy tiện) bị hạn chế, hay ít ra cũng bị ghìm lại trong hành động của nó, và vì bản thân đẳng cấp cũng trở thành những người tham dự, những người cùng tham gia vào quyền lực nhà vua. Bằng cách đó, hoặc giả quyền lực nhà vua thật sự không còn là cái cực của quyền lực nhà vua nữa (nhưng quyền lực nhà vua  chỉ có thể tồn tại với tính cách là cực, là một chiều, vì nó không phải là nguyên tắc hữu cơ), mà trở thành quyền lực hư&shy; ảo, một sự tượng trưng; hoặc giả nó chỉ mất đi cái bề ngoài của sự tùy tiện và của bạo lực trần trụi của kẻ cầm quyền. Đẳng cấp phòng ngừa "sự biệt lập" của những lợi ích đặc thù bằng cách hình dung sự biệt lập này là hành động chính trị. Đẳng cấp phòng ngừa quyền lực nhà vua khỏi bị biệt lập với t&shy;ư cách là một cực, một phần bằng cách là tự mình trở thành một bộ phận của quyền lực nhàvua, một phần bằng cách làm cho quyền hành chính trở thành một cực. Mọi mâu thuẫn của các tổ chức nhà nước hiện đại đều quy tụ lại trong các "đẳng cấp". Các đẳng cấp đóng vai trò những "kẻ trung gian" trong tất cả mọi mặt, vì trong tất cả mọi mặt, đẳng cấp là “một cái trung gian". Cần vạch ra rằng Hê-ghen bàn đến nội dung hoạt động của các đẳng cấp, đến quyền lập pháp, ít hơn là bàn đến vị trí của các đẳng cấp, đến cấp bậc chính trị của họ. Ngoài ra, cũng cần lư&shy;u ý rằng, trong khi mà theo Hê-ghen, đẳng cấp trước hết "đứng giữa một bên là chính phủ nói chung và bên kia là nhân dân phân thành những lĩnh vực đặc thù và những cá nhân đặc thù”, thì cũng nh&shy;ư đã trình bày ở trên, vị trí của các đẳng cấp, "cùng với quyền hành chính có tổ chức [...] lại có tác dụng một sự môi giới”. Còn về vì trí của các đẳng cấp đã được nêu lên lúc đầu, thì trong vị trí này, các đẳng cấp là nhân dân đối lập với chính phủ, nhưng là nhân dân en miniature <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn8" target="_blank">[8]</a>. Đó là vị trí đối lập của đẳng cấp. Trong vị trí thứ hai của mình, đẳng cấp là chính phủ đối với nhân dân, nhưng là chính phủ được mở rộng. Đó là vị trí bảo thủ của đẳng cấp. Đối với nhân dân, bản thân đẳng cấp là một bộ phận của quyên hành chính, nhưng sao cho đồng thời với điều đó, chúng lại có một ý nghĩa nữa: đối với chính phủ, chúng là nhân dân. Trên đây, ở §300, Hê-ghen đã xác đinh "quyền lập pháp là một tổng thể". Các đẳng cấp thì thật sự là tổng thể đó, là nhà nước trong nhà nước, nhưng chính trong đẳng cấp, lại bộc lộ ra rằng nhà nước không phải là tổng thể, mà là có tính nhị nguyên. Đẳngcấp đại biểu cho nhà nước trong cái xã hội không phải là nhà nước. Nhà nước chỉ đơn thuần là một quan niệm mà thôi. Trong lời chú thích [cho §302], Hê-ghen nói: “Một trong những chân lý lô-gích quan trong nhất là: một yếu tố nhất định, có vị lrí cực đoan  khi thể hiện ralà mặt đối lập, thì lại không còn là mặt đối lập nữa, mà là một yếu tố hữu cơ, do chỗ nó đồng thời cũng là cái trung gian". (Nh&shy;ư vậy, yếu tố đẳng cấp, thứ nhất, là cái cực của nhân dân đối với chính phủ; nhưng thứ hai, nó đồng thời cũng lại là cái trung gian giữa nhân dân và chính phủ, hoặc là mặtđối lập trong nội bộ bản thân nhân dân. Sự đối lập giữa chính phủ và nhân dân được sự đối lập giữa đẳng cấp và nhân dân làm môi giới. Đối với chính phủ thì đẳng cấp là nhân dân, nhưng đối với nhân dân thì đẳng cấp lại là chính phủ. Vì nhân dân được trình bày nh&shy;ư là một quan niệm, như&shy; là một sự tưởng tượng, một ảo tưởng, một sự đại diện - nh&shy;ư là nhân dân được đại diện, hoặc nh&shy;ư là những đẳng cấp với t&shy;ư cách là một quyền lực đặc thù, tách rời nhân dân hiện thực, - cho nên tình hình đó đang xóa bỏ sự đối lập hiện thực giữa chính phủ và nhân dân. Nhân dân được trình bày ở đây, cũng như&shy; nhân dân trong cơ thể được xem xét trên kia, được xếp đặt sao cho không có ý nghĩa quyết định nào cả.) "Khi bàn đến vấn đề đang được xem xét ở đâythì việc đặt mặt này lên hàng đầu lại càng quan trọng, bởi vì cái thiên kiến khiến người ta xem xét đẳng cấp chủ yếu theo quan điểm sự đốilập giữa chúng với chính phủ -làm như&shy; thể đó chính làvị trí bản chất của đẳng cấp,- là thiên kiến rất phổ biến, nhưng cũng hết sức nguy hiểm. Yếu tố đẳng cấp chỉ thông qua chức năng môi giới của mình, mới tự biểu lộ ra là một cái hữu cơ, tức là một cái được coi là tổng thể. Do vậy,bản thân sự đối lập cũng bị hạ xuống thành cái vẻ bề ngoài.Nếu nh&shy;ư  sự đối lập ấy - trong chừng mực nó tự biểu hiện ra - đụng chạm đến không phải chỉ một cái bề ngoài, mà trên thực tế còn là một sự đối lập có tính chất thực thể, thì nhà nước nhất định sẽ đi đến chỗ diệt vong. - Cái dấu hiệu nói lên rằng sự&shy; đối kháng không mang tính chất nh&shy;ư vậy, theo bản chất của sự vật, là tình hình sau &shy;đây&shy;: sự đối kháng phát sinh khi nào những mặt xung đột với nhau không phải là những yếu tố chủ yếu của cơ thể nhà nước, mà là những sự vật đặc thù hơn và không quan trọng, và lòng ham muốn là cái vẫn gắn liền với nội dung đó, cũng biến thành một cuộc tranh giành tham lam và thiên vị vì lợi ích chủ quan, ví dụ, vì những chức vụ nhà nước tối cao". Trong đoạn bổ sung, viết: "Chế độ nhà nước, về thực chất,  là hệ thống môi giới". [</blockquote>

Tên

Mã xác nhận