Chào mừng Bạn tham gia Diễn Đàn VNKienThuc.com - Định hướng Forum Kiến Thức
- HÃY TẠO CHỦ ĐỀ KIẾN THỨC HỮU ÍCH VÀ CÙNG NHAU THẢO LUẬN
Kết nối: VnKienthuc FB - VNK groups | Nhà Tài Trợ: Trúc Coffee - Mì Cay Hàn Quốc - Cafe & Trà chanh Bắc Ninh

Trả lời chủ đề

Nội dung: <blockquote data-quote="PHÚC KEYNES" data-source="post: 95834" data-attributes="member: 147652">K. Marx và F. EnglesTOÀN TẬPTập 1 (1842-1844)Nxb. Chính trị quốc gia, 1995--- o0o --- GÓP PHẦN PHÊ PHÁN TRIẾT HỌC PHÁP QUYỀN CỦA HEGEL [Phần 1] Giới thiệu: Tác phẩm của Mác "Góp phần phê phán triết học pháp quyền của Hê-ghen", viết tại Croi-xnác mùa hè 1843, được lư&shy;u lại dư&shy;ới dạng 39 tờ viết tay, do Mác ghi bằng chữ số La Mã. Tờ đầu của bản thảo đã bị thất lạc. Bản thảo phân tích phê phán đầy đủ các §261-313 trong tác phẩm của Hê-ghen "Những nguyên lý của triết học pháp quyền" ("Grundlinien der Philosophie des Rechts"). Những đoạn này thuộc về một ch&shy;ương trong cuốn sách của Hê-ghen, trong đó bàn tới vấn đề nhà nước. Về những kết luận của Mác nêu ra do phân tích phê phán những quan điểm của Hê-ghen, đã được Ăng-ghen viết trong bài "Các Mác" (1869): 'Từ triết học pháp quyền của Hê-ghen. Mác đã đi đến ý kiến cho rằng không phải nhà nước mà Hê-ghen trình bày là "vòng hoa của toàn bộ công trình", mà ngư&shy;ợc lại, "xã hội công dân" mà Hê-ghen rất coi khinh, mới là lĩnh vực trong đó cần tìm ra chiếc chìa khóa để hiểu quá trình phát triển lịch sử của nhân loại". Đầu đề bản thảo này của Mác là do Viện Mác - Ăng-ghen - Lê-nin - Xta-lin đặt.   §261. "Đối với những lĩnh vực tư&shy; pháp và phúc lợi tư&shy; nhân, gia đình và xã hội công dân, thì nhà nước, một mặt, là sự tất yếu bên ngoài và là quyền lực tối cao của những lĩnh vực ấy, và luật pháp cũng nh&shy;ư lợi ích của những lĩnh vực ấy đều phục tùng và lệ thuộc vào bản chất của quyền lực đó: nhưng mặt khác, nhà nước lại là mục đích  bên trong của những lĩnh vực ấy, và sức mạnh của nhà nước là ở sự thống nhất giữa mục đích chung cuối cùng của nhà nước với lợi ích đặc thù của những cá nhân, tức là ở chỗ cá nhân có nghĩa vụ đối với nhà nước đến mức nào thì đồng thời cũng có quyền lợi đến mức đó (§155)". Một đoạn văn trước [tức §260] đã dạy chúng ta rằng sự tự do cụ thể nằm trong sự đồng nhất (sự đồng nhất cần phải có, phân đôi) giữa hệ thống lợi ích tư&shy; nhân (của gia đình và của xã hội công dân) với hệ thống lợi ích chung (của nhà nước). Giờ đây Hê-ghen cố gắng quy định mối quan hệ của các lĩnh vực ấy một cách chi tiết hơn. Một mặt, đối với lĩnh vực gia đình và xã hội công dân, nhà nước là “sự tất yếu bên ngoài", là quyền lực khiến cho "luật pháp" và "lợi ích "phục tùng và lệ thuộc vào" nhà nước. Yếu tố cho rằng nhà nước là "sự tất yếu bên ngoài" đối với gia đình và xã hội công dân, yếu tố đó đã bao hàm một phần trong phạm trù "quá độ", một phần trong mối quan hệ có ý thức của gia đình và xã hội công dân với nhà nước. "Sự phục tùng" nhà nước còn hoàn toàn phù hợp với mối quan hệ "sự tất yếu bên ngoài" đó. Tuy nhiên, Hê-ghen hiểu "sự lệ thuộc" là cái gì, - đoạn sau đây trong lời chú thích của đoạn văn ấy cho ta thấy rõ: “Ở trên đã chỉ rõ rằng Mông-te-xki-ơ chủ yếu đã phát triển [...] tư&shy; tư&shy;ởng cho rằng ngay cả những đạo luật của tư&shy; pháp cũng lệ thuộc vào tính chất nhất định của nhà nước, và đã nêu ra quan điểm triết học cho rằng cần xem xét bộ phận chỉ trong mối quan hệ của nó với toàn thể”, v.v.. Do đó, ở đây Hê-ghen nói tới sự lệ thuộc bên trong của tư&shy; pháp v.v. vào nhà nước, tức là nói rằng tất cả những điều đó, về thực chất, đều do nhà nước quy định. Nhưng đồng thời ông lại quy sự lệ thuộc ấy thành mối quan hệ "sự tất yếu bên ngoài" và đem đối lập nó, coi là một mặt khác, với một mối quan hệ khác, trong đó gia đình và xã hội công dân quan hệ với nhà nước nh&shy;ư với "mục đích bên trong" của mình. "Sự tất yếu bên ngoài" chỉ có thể có nghĩa là: "luật pháp" và "lợi ích" của gia đình và của xã hội phải như&shy;ợng bộ "luật pháp" và "lợi ích" của nhà nước trong trường hợp có xung đột; rằng chúng phải phục tùng nhà nước; rằng sự tồn tại của chúng lệ thuộc vào sự tồn tại của nhà nước; hoặc ý chí của nhà nước và luật pháp của nhà nước thể hiện ra là một sự tất yếu đối với "ý chí" và "luật pháp" của gia đình và của xã hội công dân. Tuy nhiên, ở đây Hê-ghen không nói đến những xung đột kinh nghiệm: ông nói đến mối quan hệ của "những lĩnh vực t&shy;ư pháp và phúc lợi tư&shy; nhân, gia đình và xã hội công dân", với nhà nước. Đây là mối quan hệ bản chất của bản thân những lĩnh vực đó. Không chỉ "lợi ích" của chúng, mà cả "luật pháp" của chúng, cả những “quy định bản chất" của chúng, cũng "lệ thuộc" vào nhà nước và “phục tùng" nhà nước. Nhà nước quan hệ với "luật pháp và lợi ích của những lĩnh vực ấy", với tư&shy; cách là "quyền lực tối cao". "Lợi ích" và "luật pháp" của những lĩnh vực ấy quan hệ với nhà nước, với tư&shy; cách là những cái "phục tùng" nhà nước. Những lĩnh vực ấy sống trong "sự lệ thuộc" nh&shy;ư vậy vào nhà nước. Chính vì "sự phục tùng" và "sự lệ thuộc" là những quan hệ bên ngoài thu hẹp cái bản chất độc lập và mâu thuẫn với bản chất đó, nên quan hệ của "gia đình” và của "xã hội công dân" với nhà nước là quan hệ "sự tất yếu bên ngoài", một sự tất yếu đi ngược lại bản chất bên trong của sự vật. Bản thân cái sự kiện thực tế: "những đạo luật của tư&shy; pháp cũng lệ thuộc vào tính chất nhấtđịnh của nhà nước", và được thay đổi phù hợp với tính chất đó, - bản thân sự kiện ấy được quy thành mối quan hệ "sự tất yếu bên ngoài", chính là vì "xã hội công dân và gia đình", trong sự phát triển thật sự, tức là trong sự phát triển độc lập và đầy đủ của chúng, thì đi trước nhà nước với tính cách là những "lĩnh vực" đặc thù."Sự phục tùng"và"sự lệ thuộc" biểu hiện một sự đồng nhất "bên ngoài", bắt buộc, có tính chất ảo tưởng mà để diễn đạt về mặt lô-gích, Hê-ghen đã sử dụng một cách đúng đắn khái niệm "sự tất yếu bên ngoài". Trong những khái niệm "sự phục tùng" và "sự lệ thuộc", Hê-ghen đã phát triển thêm một mặt của sự đồng nhất phân đôi, cụ thể là cái mặt tha hóa ở bên trong sự thống nhất; “nhưng mặt khác, nhà nước là mục đích bên trong của những lĩnh vực ấy, và sức mạnh của nhà nước là ở sự thống nhất giữa mục đích chung cuối cùng của nhà nước với lợi ích đặc thù của những cá nhân, tức là ở chỗ cá nhân có nghĩa vụ đối với nhà nước đến mức nào thì đồng thời cũng có quyền lợi đến mức đó". Ở đây, Hê-ghen nêu ra một sự t&shy;ương phản không thể giải quyết được. Một mặt là sự tất yếu bên ngoài, mặt khác là mục đích bên trong. Sự thống nhất giữa mục đích chung cuối cùng của nhà nước với lợi ích đặc thù của những cá nhân dư&shy;ờng như&shy; là ở chỗ: nghĩa vụ của cá nhân đối với nhà nước và những quyền mà nhà nước trao cho cá nhân, là đồng nhất với nhau (như&shy; vậy, ví dụ nh&shy;ư nghĩa vụ tôn trọng sở hữu nhất trí với quyền sở hữu). Trong lời chú thích [cho §261] sự đồng nhất này đ&shy;ược cắt nghĩa như&shy; sau: “Vì nghĩa vụ, trước hết, là mối quan hệ với một cái gì có tính chất thực thể, vốn có tính chất phổ biến, đối với tôi, còn quyền lợi, ngược lại, là sự tồn tại hiện có nói chung của cái có tính chất thực thể đó, do đó là một mặt của tính đặc thù của nó và của sự tự do đặc thù của tôi, cho nên cả hai nhân tố này, trong các giai đoạn của sự phát triển hình thức, được phân chia giữa những mặt khác nhau hoặc giữa những con người khác nhau. Nhà nước, với tính cách là một cái gì có tính luân lý, là sự thâm nhập lẫn nhau của cái có tính chất thực thể và của cái đặc thù, bao hàm trong bản thân nó một điều là: nghĩa vụ của tôi đối với cái có tính chất thực thể, đồng thờicũnglà hình thức tồn tại của sự tự do đặc thù của tôi, tức là trong nhà nước, nghĩa vụ và quyền lợi đ&shy;ược hợp nhất trong cùng một quan hệ". §262. "Ý niệm hiện thực, tức là tinh thần, tự phân chia bản thân thành hai lĩnh vực ý tưởng của khái niệm của mình, thành gia đình và xã hội công dân, tức là thành giai đoạn h ữ u  h ạ n của mình, để từ tính ý tưởng của chúng trở thành tính hiện thực  v ô  h ạ n  c h o  m ì n h, - tinh thần ấy phân chia nh&shy;ư vậy chất liệu của tính hiện thực hữu hạn ấy của mình cho hai lĩnh vực nói trên, phân chia những cá nhân coi là số đông người, thành thử đối với con người riêng lẻ, sự phân chia này là do hoàn cảnh, sự tùy tiện và sự tự lựa chọn sứ mệnh của mình, làm môi giới". Nếu chúng ta chuyển câu ấy thành tiếng thông thường thì sẽ như&shy; sau: Cách thức nhà nước làm môi giới cho quan hệ của mình với gia đình và xã hội công dân là "do hoàn cảnh, sự tùy tiện và sự tự lựa chọn sứ mệnh của mình" quyết định. Vì thế, lý trí của nhà nước không quan hệ gì tới sự phân chia chất liệu nhà nước cho gia đình và xã hội công dân. Nhà nước xuất hiện một cách vô ý thức và tùy tiện từ gia đình và xã hội công dân. Gia đình và xã hội công dân dư&shy;ờng như&shy; là cái cơ sở tự nhiên tối tăm mà từ đó bốc cháy ngọn đuốc nhà nước. Chất liệu của nhà nước được hiểu là những công việc của nhà nước, cụ thể là gia đình và xã hội công dân, vì chúng hợp thành những bộ phận của nhà nước, chúng tham gia bản thân nhà nước. Quan niệm này đáng được chú ý về hai mặt sau đây: 1) Gia đình và xã hội công dân được Hê-ghen coi là những lĩnh vực của khái niệm nhà nước, cụ thể là những lĩnh vực của giai đoạn hữu hạn của nhà nước, là tính hữu hạn của nhà nước. Đó là cái nhà nước đang phân chia bản thân thành những lĩnh vực ấy, lấy những lĩnh vực ấylàm tiền đề, và nhà nước làm việc đó chính là "để từ tính ý tưởng của hai lĩnh vực ấy trở thành tinh thần hiện thựcvô hạn cho mình". "Nhà nước phân chia bản thân, để...". Nhà nước "phân chia như&shy; vậy chất liệu của tính hiện thực của mình cho những lĩnh vực đó,thành thử việc phân chia này v.v.biểu hiện ra là một sự phân chia do... làm môi giới". Cái gọi là "ý niệm hiện thực" (tinh thần là vô hạn, là hiện thực) được hình dung nh&shy;ư thể là nó hoạt động theo một nguyên tắc nhất định và nhằm một mục đích nhất định. Nó phân chia bản thân thành những lĩnh vực hữu hạn; nó làm việc đó để "trở lại trong nó, tồn tại cho nó", hơn nữa nó làm nh&shy;ư vậy để cho kết quả đúng là cái kết quả trong hiện thực. Trong đoạn này cái chủ nghĩa thần bí lô-gích phiếm thần luận hoàn toàn bộc lộ rõ. Quan hệ hiện thực là như&shy; thế này: "việc phân chia chất liệu của nhà nước, đối với con người riêng lẻ, là do hoàn cảnh, sự tùy tiện và sự tự lựa chọn sứ mệnh của mình làm môi giới". Sự thực đó, quan hệ hiện thực đó, được tư&shy; duy tư&shy; biện quy thành biểu hiện bên ngoài, thành hiện tư&shy;ợng. Những hoàn cảnh ấy, sự tùy tiện ấy, sự tự lựa chọn sứ mệnh của mình ấy, sự môi giới hiện thực ấy, d&shy;ường như&shy; chỉ là biểu hiện bên ngoài của sự môi giới do ý niệm hiện thực thực hiện trên bản thân nó và diễn  ra ở hậu trường. Hiện thực không được coi là bản thân hiện thực đó mà là một hiện thực nào khác. Thành thử, đối với kinh nghiệm thông thường thì quy luật của nó không phải là tinh thần của bản thân nó, mà là một tinh thần xa lạ; mặt khác, hình thức tồn tại của ý niệm hiện thực không phải là cái hiện thực phát triển từ bản thân nó mà là kinh nghiệm thông thường. Ý niệm biến thành chủ thể độc lập, còn quan hệ hiện thực của gia đình và của xã hội công dân với nhà nước thì biến thành hoạt động bên trong có tính chất tưởng tư&shy;ợng của ý niệm. Trên thực tế, gia đình và xã hội công dân là những tiền đề của nhà nước, chính chúng mới là những yếu tố thật sự tích cực; nhưng trong tư&shy; duy tư&shy; biện thì tất cả điều đó đều bị đặt lộn ngược. Nhưng nếu ý niệm biến thành chủ thể độc lập thì những chủ thể hiện thực, cụ thể là xã hội công dân, gia đình, "hoàn cảnh, sự tùy tiện, v.v." - ở đây trở thành những yếu tố khách quan không hiện thực của ý niệm, biểu thị một cái gì khác với bản thân chúng. Ở Hê-ghen, sự phân chia chất liệu của nhà nước, đối với "con người riêng lẻ... là do hoàn cảnh, sự tùy tiện và sự tự lựa chọn sứ mệnh của mình làm môi giới "không được nêu rõ là một cái gì chân chính, tất yếu, là một cái gì tuyệt đối chính đáng tự nó và cho nó. Những cái đó [hoàn cảnh, sự tùy tiện], với tư&shy; cách là như&shy; thế, không được thừa nhận là hợp lý; nhưng mặt khác, chúng lại vẫn được thừa nhận là hợp lý chỉ bằng cách là chúng được coi là môi giới bề ngoài, được để lại d&shy;ưới cái dạng như&shy; chúng tồn tại, nhưng đồng thời lại nhận được cái ý nghĩa là sự quy định của ý niệm, kết quả của ý niệm, sản phẩm của ý niệm. Sự khác biệt không nằm trong nội dung mà nằm trong quan điểm hoặc trong phư&shy;ơng thức diễn đạt. Ở đây, chúng ta thấy có hai lịch sử: bí truyền và công truyền. Nội dung nằm trong bộ phận công truyền. Sự quan tâm của bộ phận bí truyền bao giờ cũng là nhằm tìm ra trong nhà nước sự lặp lại lịch sử của khái niệm lô-gích. Nhưng sự phát triển thật sự lại diễn ra ở mặt công truyền. Dư&shy;ới dạng hợp lý,những luận điểm của Hê-ghen sẽ chỉ có nghĩa như&shy; sau: Gia đình và xã hội công dân là những bộ phận của nhà nước. Chất liệu nhà nước được phân chia giữa chúng "do hoàn cảnh, sự tùy tiện và sự tự lựa chọn sứ mệnh của mình làm môi giới". Công dân của nhà nước là thành viên của gia đình và thành viên của xã hội công dân. “Ý niệm hiện thực, tức tinh thần, tự phân chia bản thân thành hai lĩnh vực ý tưởng của khái niệm của mình, thành gia đình và xã hội công dân, tức là thành giai đoạn hữu hạn của mình", - do đó, sự phân chia nhà nước thành gia đình và xã hội công dân là một sự phân chia ý tưởng, tức là một sự phân chia tất yếu với tư cách là một bộ phận của bản chất của nhà nước. Gia đình và xã hội công dân là những bộ phận hiện thực của nhà nước, là những tồn tại tinh thần hiện thực của ý chí, là những phư&shy;ơng thức tồn tại của nhà nước. Gia đình và xã hội công dân tự chúng cấu thành nhà nước. Chúng chính là động lực. Còn theo Hê-ghenthì ngược lại, chúng được sản sinh ra từ ý niệm hiện thực. Việc chúng kết hợp thành nhà nước không phải là kết quả của quá trình sống của chính chúng; ngược lại, chính ý niệm, trong quá trình sống của mình, đã tách chúng ra khỏi bản thân. Thật vậy, chúng là tính hữu hạn của ý niệm ấy. Chúng tồn tại không phải nhờ tinh thần của bản thân chúng, mà nhờ một tinh thần khác. Chúng không phải là những sự tự quy định, mà là những quy định bắt nguồn từ một cái khác nào đó. Đó là lẽ tại sao chúng được [Hê-ghen] quy định là "tính hữu hạn", là tính hữu hạn của  bản thân "ý niệm hiện thực". Mục đích tồn tại của chúng không phải là bản thân sự tồn tại đó. Ý niệm tách những tiền đề ấy khỏi bản thân "để từ tính ý tưởng của chúng trở thành tinh thần hiện thực vô hạn cho mình". Điều đó có nghĩa là: nhà nước chính trị không thể tồn tại nếu không có cơ sở tự nhiên là gia đình và cơ sở nhân tạo là xã hội công dân. Chúng là conditio sine qua non<a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn1" target="_blank">1*</a>của nhà nước. Nhưng [ở Hê-ghen] điều kiện biến thành cái chịu điều kiện, cái quy định biến thành cái bị quy định, cái sản sinh biến thành sản phẩm của sản phẩm của nó. Ý niệm hiện thực bị hạ xuống "lĩnh vực hữu hạn" của gia đình và của xã hội công dân chỉ là để - bằng cách vứt bỏ chúng – hư&shy;ởng thụ tính vô hạn của mình và tái sản sinh ra tính vô hạn đó. Ý niệm hiện thực "phân chia nh&shy;ư vậy" (để đạt được mục đích của mình) "chất liệu của tính hiện thực hữu hạn ấy của mình cho những lĩnh vực nói trên" (tính hiện thực ấy? tính hiện thực nào? - những lĩnh vực ấy chính là "tính hiện thực hữu hạn" của ý niệm, là "chất liệu” của nó), "phân chia những cá nhân coi là số đông người" (ở đây, "những cá nhân, số đông người" là chất liệu của nhà nước, "chúng hợp thành nhà nước"; ở đây thành phần này của nhà nước được coi là kết quả hoạt động của ý niệm, tức là kết quả của “sự phân chia” mà ý niệm tiến hành đối với chất liệu của mình; sự thật là nhà nước xuất hiện từ cái số đông ấy, cái số đông tồn tại dư&shy;ới dạng những thành viên của gia đình và những thành viên của xã hội công dân, còn t&shy;ư duy tư&shy; biện lại tuyên bố sự thật ấy là kết quả hoạt động của ý niệm chứ không phải là ý niệm của số đông ấy, mà là kết quả hoạt động của cái ý niệm chủ quan, khác với bản thân sự thật), "thành thử đối với con người riêng lẻ, sự phân chia này" (trên kia, chỉ nói đến sự phân chia các cá nhân giữa những lĩnh vực gia đình và xã hội công dân), "biểu hiện ra là một sự phân chia do hoàn cảnh, do sự tùy tiện... làm môi giới". Như&shy; vậy là tính hiện thực kinh nghiệm được thừa nhận đúng chân tư&shy;ớng của nó; nó cũng được tuyên bố là hợp lý, nhưng hợp lý không phải do lý tính của bản thân nó, mà là do chỗ sự thật kinh nghiệm, trong sự tồn tại có tính chất kinh nghiệm của nó, được gán cho có một ý nghĩa vư&shy;ợt ra khỏi giới hạn của bản thân nó. Cái sự thật mà từ đó người ta xuất phát, được coi không phải là một sự thật như&shy; thế, mà được coi như&shy; là một kết quả thần bí. Tính hiện thực biến thành một hiện tư&shy;ợng, song ý niệm không có nội dung nào khác ngoài hiện tư&shy;ợng đó. Ý niệm cũng không có mục đích nào khác, ngoài mục đích lô-gích: "trở thành tinh thần hiện thực vô hạn cho mình". Đoạn văn này đã cô đúc một cách súc tích toàn bộ chủ nghĩa thần bí của triết học pháp quyền và của triết học Hê-ghen nói chung. §263. "Trong những lĩnh vực này, trong đó các yếu tố của tinh thần - tức tính đơn nhất và tính đặc thù - có tính thực tại trực tiếp và phản tư&shy; của mình, thì tinh thần thể hiện ra là tính phổ biến khách quan tỏa sáng trong những lĩnh vực đó, là sức mạnh của cái lý tính trong tính tất yếu, tức là những chế định đã được xem xét ở trên". §264. "Vì bản thân những cá nhân họp thành số đông là những tồn tại tinh thần, do đó, chứa đựng trong bản thân một yếu tố hai mặt, cụ thể là từ cựctính đơn nhất, biếtcho mình và muốncho mình, và cựctính phổ biến biết cái thực thể và muốn thực thể đó: vì những cá nhân chỉ có thể đạt được quyền lợi của cả hai mặt này khi nào họ là hiện thực cả với tư&shy; cách là những con người cá biệt lẫn với tư&shy; cách là những con người thực thể, cho nên trong những lĩnh vực đó, họ trực tiếp đạt được một phần cực thứ nhất, một phần cực thứ hai - cụ thể là bằng cách tìm ra cái tự ý thức bản chất của mình trong những chế định, coi là cái phổ biến của lợi ích đặc thùcủa các cá nhân tồn tại trong bản thân, còn một phần thì bằng cách là những chế định này đem lại cho họ, trong khuôn khổ nghiệp đoàn, những công việc và hoạt động nhằm thực hiện mục đích phổ biến”. §265. "Những chế định này hợp thànhchế độ nhà nước, - tức là tính hợp lý được phát triển và được thực hiện, - trong lĩnh vực của cái đặc thù, và do đó, tạo thành cơ sở vững chắc của nhà nước, cũng như&shy; của lòng tin và lòng trung thành của cá nhân đối với nhà nước: những chế định ấy là những cột trụ của tự do chung, vì trong những chế định đó, tự do đặc thù là hợp lý và được thực hiện, do đó, chính những chế định ấy bao hàm trong bản thân chúng sự hợp nhất của tự do và của tính tất yếu”. §266. "Tuy nhiên tinh thần là khách quan và hiện thực đối với bản thân không chỉ với tính cách là tính tất yếu ấy” (tính tất yếu nào?)<a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn2" target="_blank">1*</a>, "mà còn với tính cách là tính ý tưởng của nó và nội dung bên trong của nó: như&shy; vậy tính phổ biến của tính thực thể ấy là đối tư&shy;ợng và mục đích cho chính bản thân nó, do đó, tính tất yếu nói trên cũng tồn tại như&shy; thế ở trong hình thức của tự do”. Do đó, bư&shy;ớc quá độ của gia đình và của xã hội công dân sang nhà nước chính trị là ở chỗ: tinh thần của những lĩnh vực đó, tự bản thân nó, là tinh thần nhà nước, thì giờ đây quan hệ với bản thân coi như&shy; tinh thần nhà nước ấy và trở thành cái hiện thực cho mình, coi như&shy; nội dung bên trong của gia đình và của xã hội công dân. Như&shy; vậy, bư&shy;ớc quá độ được rút ra không phải từ bản chất đặc thù của gia đình, v.v. và không phải từ bản chất đặc thù của nhà nước, mà từ mối quan hệ lẫn nhau phổ biến giữa  tất yếu và tự do. Đó cũng chính là bư&shy;ớc quá độ mà Hê-ghen tiến hành trong lô-gích từ lĩnh vực bản chất sang lĩnh vực khái niệm. Bư&shy;ớc quá độ này cũng được tiến hành trong triết học tự nhiên - với tính cách là bư&shy;ớc quá độ từ giới vô cơ sang giới sinh vật. Bao giờ cũng thế, những phạm trù đó mang lại linh hồn khi thì cho lĩnh vực này, khi thì cho lĩnh vực khác. Toàn bộ công việc chung quy lại là tìm cho những quy định cụ thể riêng lẻ, những quy định trừu tư&shy;ợng thích hợp với chúng. §267. "Tính tất yếu trong tính ý tư&shy;ởng là sự phát triển của ý niệm trong bản thân; với tính cách là tính thực thể chủ quan, tính tất yếu ấy là tín niệm chính trị: với tính cách là tính thực thể khách quan, khác với tính thực thể chủ quan, nó là cơ thể của nhà nước, là nhà nước chính trị theo đúng nghĩa của nó và là chế độ nhà nước". Ở đây, "tính tất yếu trong tính ý tưởng", "ý niệm trong bản thân nó", là chủ thể; còn tín niệm chính trị và chế độ chính trị là vị ngữ. Dịch sang tiếng nói thông thường của con người, điều đó có nghĩa là: tín niệm chính trị là thực thể chủ quan của nhà nước, chế độ chính trị là thực thể khách quan của nhà nước. Do đó sự phát triển lô-gích của gia đình và của xã hội công dân thành nhà nước, là vẻ bề ngoài thuần túy, vì ở đây không chỉ rõ là tình cảm gia đình, tình cảm công dân, thể chế gia đình và những thể chế xã hội, với tư&shy; cách là như&shy; vậy, quan hệ nh&shy;ư thế nào với tín niệm chính trị và với chế độ chính trị, và gắn nh&shy;ư thế nào với chúng. Bư&shy;ớc quá độ trong đó tinh thần tồn tại "không chỉ với tính cách là tính tất yếu ấy là với tính cách là vư&shy;ơng quốc hiện tư&shy;ợng”, mà với tính cách là "tính ý tưởng của chúng", với tính cách là linh hồn của vư&shy;ơng quốc hiện t&shy;ượng ấy, hiện thực cho bản thân và có một tồn tại riêng - b&shy;ước quá độ ấy hoàn toàn không phải là b&shy;ước quá độ, vì linh hồn của gia đình tồn tại cho bản thân với tính cách là tình yêu, v.v., còn tính ý tưởng thuần túy của một lĩnh vực hiện thực thì chỉ có thể tồn tại với tính cách là khoa học mà thôi. Điều quan trọng là bất cứ ở đâu Hê-ghen cũng làm cho ý niệm biến thành chủ thể, còn chủ thể hiện thực, đúng với ý nghĩa của nó, chẳng hạn nh&shy;ư "tín niệm chính trị", thì được chuyển thành vị ngữ. Trong thực tế, sự phát triển bao giờ cũng diễn ra ở phía vị ngữ. §268 mô tả rất hay tín niệm chính trị, chủ nghĩa yêu nước, - một sự mô tả không liên quan gì với sự phát triển lô-gích; tuy nhiên Hê-ghen mô tả tín niệm chính trị ấy "chỉ" như&shy; là "kết quả của những chế định tồn tại trong nhà nước, trong những chế địnhđó, tính hợp lý là có thật", nhưng mặt khác, những chế định này cũng là biểu hiện được khách quan hóa như&shy; vậy của tín niệm chính trị. Xin xem chú thích của đoạn văn này. §269. "Tín niệm rút ra cáinội dung xác định đặc biệt của mình từ những mặt khác nhau của   c ơ  t h ể  nhà nước.  C ơ  t h ể  này là sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó và tới tính hiện thực khách quan của những sự khác biệt ấy.  N h ư  v ậ y, những mặt phân biệt ấy là những quyền lực khác nhau, những chức năng và lĩnh vực hoạt động của chúng, nhờ chúng mà  c á i  p h ổ  b i ế n  không ngừng đẻ ra bản thân một cách tất yếu, bởi vì những sự khác biệt ấy được quy định bởi bản tính của khái niệm: và nh&shy;ư vậy là thông qua những quyền lực ấy, cái phổ biến này cũng tự bảo tồn, bởi vì nó đ&shy;ược coi là tiền đề của hoạt động sáng tạo ra bản thân nó. Cơ thể ấy là chế độ chính trị". Chế độ chính trị là cơ thể của nhà nước, hay cơ thể của nhà nước là chế độ chính trị. Nói rằng những mặt phân biệt của một cơ thể nào đó nằm trong mối liên hệ tất yếu xuất phát từ bản chất của cơ thể, là một lối nói trùng lắp thuần túy. Nói rằng chế độ chính trị được quy định như&shy; là một cơ thể, rằng những mặt khác nhau của chế độ ấy, những quyền lực khác nhau, quan hệ với nhau nh&shy;ư những quy định hữu cơ và nằm trong mối quan hệ hợp lý với nhau, thì đó cũng là một lối nói trùng lắp. Coi nhà nước chính trị là một cơ thể; và do đó, coi việc phân chia quyền lực không phải là một sự phân chia máy móc mà là một sự phân chia có sức sống và hợp lý - quan điểm đó là một b&shy;ước tiến lớn. Nhưng Hê-ghen trình bày phát hiện này như&shy; thế nào? 1) "Cơ thể này là sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó và tới tính hiện thực khách quan của những sự khác biệt ấy". Hê-ghen không nói: cơ thể này của nhà nước là sự phát triển của nó tới những sự khác biệt và tới tính hiện thực khách quan của chúng. Thực ra thì tư&shy; tưởng ấy là thế này: sự phát triển của nhà nước hoặc của chế độ chính trị tới những sự khác biệt và tới tính hiện thực của chúng là quá trìnhhữu cơ. Tiền đề, chủ thể là những sự khác biệt hiện th&shy;ực, hoặc những mặt khác nhau của chế độ chính trị. Vị ngữ là quy định của những mặtkhác nhau ấy, với tư&shy; cách là những quy định hữu cơ. Đáng lẽ nh&shy;ư thế thì ý niệm lại được đề lên thành chủ thể; những sự khác biệt và tính hiện thực của chúng lại được coi là sự phát triển của ý niệm, là kết quả của ý niệm; kỳ thực thì ngược lại, bản thân ý niệm cần phải được rút ra từ những sự khác biệt hiện thực. Cái hữu cơ chính là ý niệm về những khác biệt, là sự quy định của chúng trên ý niệm. Còn ở đây thì lại nói về ý niệm với tính cách là một chủ thể nào đó, - tức là nói về ý niệm đang phát triển bản thân tới những sự khác biệt của mình. Ngoài việc biến chủ thể thành vị ngữ và biến vị ngữ thành chủ thể, còn tạo ra cái ảo giác dư&shy;ờng nh&shy;ư ở đây đang nói đến một ý niệm khác với cơ thể. Điểm xuất phát ở đây là cái ý niệm trừu tư&shy;ợng mà sự phát triển của nó thành nhà nước là chế độ chính trị . Do đó, đây không phải là nói về ý niệm chính trị, mà là nói về ý niệm trừu tư&shy;ợng trong lĩnh vực chính trị. Nếu tôi nói: "Cơ thể này (tức nhà nước, chế độ chính trị) là sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó", như&shy; thế là tôi còn ch&shy;ưa nói gì cả đến ý niệm đặc thù của chế độ chính trị. Có thể nói một cách cũng có cơ sở như&shy; vậy về cơ thể động vật, cũng như&shy; về cơ thể chính trị. Vậy thì cơ thể động vật khác gì với cơ thể chính trị? Sự khác nhau đó không thể toát ra từ quy định chung đó được. Và lời giải thích trong đó không chỉ ra cái differentia specifica <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn3" target="_blank">[1]</a>, thì không phải là lời giải thích. Sự chú ý ở đây chỉ nhằm nhận ra "ý niệm", "ý niệm lô-gích" trong mỗi lĩnh vực, dù đó là lĩnh vực nhà nước hay lĩnh vực tự nhiên; còn những chủ thể hiện thực, như&shy; "chế độ chính trị" nói trong trường hợp này chẳng hạn, thì đều trở thành những tên gọi giản đơn của ý niệm và như&shy; vậy, chỉ có được cái bề ngoài của nhận thức hiện thực, vì những chủ thể đó - do chúng không được hiểu theo bản chất đặc thù của chúng - vẫn là những quy định không thể hiểu được. “Như&shy; vậy, những mặt phân biệt ấy là những quyền lực khác nhau, những chức năng và lĩnh vực hoạt động của chúng". Nhờhai chữ "như&shy; vậy" mà tạo nên cái bề ngoài kế tiếp, diễn dịch và phát triển. Giá hỏi: "cụ thể là bằng cách nào?" thì sẽ đúng hơn. "Những mặt khác nhau của cơ thể nhà nước" là "những quyền lực khác nhau" và là "những chức năng và lĩnh vực hoạt động của chúng", - đó là một sự thực có tính chất kinh nghiệm; chúng là những bộ phận tổ thành của một "cơ thể", - đó là "vị ngữ" triết học. Ở đây, chúng tôi xin lư&shy;u ý một đặc điểm của văn phong đặc trưng của Hê-ghen, thường lặp đi lặp lại và là sản phẩm của chủ nghĩa thần bí. Toàn bộ đoạn văn nh&shy;ư sau:“Tín niệm rút cái nội dung xác định đặc biệt của mình từ  những mặt khác nhaucủa cơ thể nhà nước. Cơ thể này là sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó và tới tính hiện thực khách quan của những sự khác biệt ấy. Như&shy; vậy, những mặt phân biệt ấylà những quyền lực khác nhau, những chức năng và lĩnh vực hoạt động của chúng, nhờ chúng mà cái phổ biến không ngừng đẻ ra bản thân một cách tất yếu, bởi vì những sự khác biệt ấy được quy định bởi bản tính của khái niệm; và nh&shy;ư vậy là thông qua những quyền lực ấy, cái phổ biến này cũng tự bảo tồn, bởi vì nó đ&shy;ược coi là tiền đề của hoạt động sáng tạo ra bản thân nó. Cơ thể ấy là chế độ chính trị". 1) "Tín niệm rút cái nội dung xác định đặc biệt của mình từ nhữ&shy;ng mặt khác nhaucủa cơ thể nhà nước". "Những mặt phân biệt ấy là... những quyền lực khác nhau, những chức năng và lĩnh vực hoạt dộng của chúng".2) "Tín niệm rút cái nội dung xác định đặc biệt của mình từ những mặt khác nhau củacơ thể nhà nước. Cơ thể nàylà sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó và tới tính hiện thực khách quan của những sự khác biệt ấy...; nhờ chúng mà cái phổ biến không ngừngđẻ ra bản thân một cách tất yếu, bởi vì những sự khác biệt đ&shy;ược quy định bởibản tính của khái niệm; và như vậy là thông qua những quyền lực ấy, cái phổ biến này cũng tự bảo tồn, bởi vì nó được coi là tiền đề của hoạt động sáng tạo ra bản thân nó. Cơ thể ấylà chế độ chính trị".Như&shy; đã thấy ở đây, Hê-ghen dùng hai chủ thể - "những mặt khác nhau của cơ thể" và "cơ thể" - để làm điểm xuất phát cho những quy định tiếp theo. Trong câu thứ ba [của đoạn 269 theo nguyên bản của Hê-ghen], những mặt "phân biệt" được quy định với tính cách là "những quyền lực khác nhau". Nhờ xen hai chữ "như&shy; vậy" vào mà tạo nên cái ảo giác tuồng nh&shy;ư những "quyền lực khác nhau" đó được rút ra từ câu trung gian, trong đó nói về cơ thể với t&shy;ư cách là sự phát triển của ý niệm. Sau đó nói đến "những quyền lực khác nhau". Quy định theo đó cái phổ biến không ngừng "đẻ ra" bản thân và do đó bảo tồn bản thân, không phải là cái gì mới cả, vì điều này đã nằm trong quy định "những quyền lực khác nhau" là "những mặt của cơ thể", là những mặt "hữu cơ". Hay nói cho đúng hơn, quy định "những quyền lực khác nhau" ấy chẳng qua chỉ là một cách diễn đạt khác tư&shy; tưởng cho rằng cơ thể là "sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó, v.v.". Những câu: cơ thể này là "sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó và tới tính hiện thực khách quan của những sự khác biệt ấy", hoặc tới những sự khác biệt, thông qua chúng mà "cái phổ biến" ("cái phổ biến ở đây cũng là cái đồng nhất với ý niệm) "không ngừng đẻ ra bản thân một cách tất yếu, bởi vì những sự khác biệt ấy được quy định bởi bản tính của khái niệm; và [...] cái phổ biến này cũng tự bảo tồn, bởi vì nó được coi là tiền đề của hoạt động sáng tạo ra bản thân nó", - những câu đó là đồng nhất. Câu sau cũng chỉ là sự giải thích chi tiết hơn cái tư&shy; tưởng về "sự phát triển của ý niệm tới những sự khác biệt của nó". Như&shy; vậy, Hê-ghen ch&shy;ưa tiến được bư&shy;ớc nào xa hơn cái khái niệm chung "ý niệm", hoặc nhiều lắm thì cũng không xa hơn khái niệm "cơ thể" nói chung (vì thực ra, ở đây chỉ nói đến ý niệm xác định ấy). Thế thì tại sao Hê-ghen lại coi là mình có quyền kết luận: "cơ thể này là chế độ chính trị”? Tại sao ông không có quyền kết luận: "cơ thể này là hệ thống mặt trời"? Chỉ là vì sau đó, ông quy định "những mặt khác nhau của nhà nước" là "những quyền lực khác nhau". Câu "những mặt khác nhau của nhà nước là những quyền lực khác nhau" là một chân lý có tính chất kinh nghiệm và không thể trình bày là một phát hiện triết học được. Câu này cũng tuyệt nhiên không thể toát ra, với t&shy;ư cách là kết luận, từ tiến trình t&shy;ư tưởng trước đó được. Nhưng do chỗ cơ thể được trình bày nh&shy;ư là "sự phát triển của ýniệm", do chỗ ban đầu nói về những sự khác biệtcủa ý niệm rồi sau đó lại xen vào một cái gì cụ thể: "các quyền lực khác nhau", nên tạo ra cái vẻ bên ngoài tựa hồ như&shy; ở đây một nội dung xác định đã có được sự phát triển của nó. Sau câu: "Tín niệm rút cái nội dung xác định đặc biệt của mình từ những mặt khác nhau của cơ thể nhà nước", Hê-ghen lẽ ra không cần phải nói "cơ thể này", mà phải nói: "cơ thể, với tính cách là cơ thể, là sự phát triển của ý niệm" v.v.. ít ra, điều mà Hê-ghen nói ở đây cũng áp dụng cho bất kỳ cơ thể nào, và trong trường hợp cụ thể này, không một vị ngữ nào có thể cho phép gắn chữ "này" vào chủ thể. Kết quả mà ngay từ đầu Hê-ghen đã cố hướng tới chính là ở chỗ quy định cơ thể là chế độ chính trị . Nhưng không có chiếc cầu nào có thể bắc từ ý niệm chung là cơ thể tới ý niệm xác định là cơ thể nhà nước hoặc chế độ chính trị, và không bao giờ có thể bắc được chiếc cầu đó. Câu mở đầu nói về "những mặt khác nhau của cơ thể nhà nước", những mặt này sau đó được quy định là "những quyền lực khác nhau". Vì vậy, điều đã nói chỉ là điều sau đây: "những quyền lực khác nhau của cơ thể nhà nước" hoặc “cơ thể nhà nước của những quyền lực khác nhau”, "là chế độ chính trị"của nhà nước. Chiếc cầu đi tới "chế độ chính trị" không phải được bắc từ "cơ thể", "ý niệm”, “những sự khác biệt" của nó, v.v., mà từ khái niệm đã được giả định trước: "những quyền lực khác nhau”, "cơ thể nhà nước". Thật vậy, Hê-ghen chỉ làm có cái việc là hòa tan khái niệm "chế độ chính trị" vào trong cái ý niệm trừu t&shy;ượng chung "cơ thể’’, nhưng xét theo bề ngoài và theo ý  kiến của chính ông thì từ "ý niệm chung", ông đã phát triển một cái hoàn toàn xác định. Ông đã làm cho chủ thể của ý niệm biến thành sản phẩm của ý niệm, thành vị ngữ của ý niệm. Ông phát triển tư&shy; tưởng của mình không phải từ đối tư&shy;ợng, mà cấu tạo đối tư&shy;ợng của mình theo mẫu mực của tư&shy; duy đã làm xong công việc của nó, - hơn nữa, đã làm xong công việc của nó trong lĩnh vực lô-gích trừu tư&shy;ợng. Nhiệm vụ [của Hê-ghen] không phải là phát triển cái ý niệm nhất định, xác định, về chế độ chính trị, mà là lập mối quan hệ giữa chế độ chính trị và ý niệm trừu tư&shy;ợng, làm cho nó trở thành một khâu trong chuỗi phát triển của ý niệm - điều đó là một sự thần bí hóa rõ rệt. Một quy định khác là: "những quyền lực khác nhau" "được quy định bởi bản tính của khái niệm" và vì vậy, cái phổ biến "đẻ ra" chúng"một cách tất yếu". Như&shy; vậy, những quyền lực khác nhau được quy định không phải bởi "bản tính riêng" của chúng, mà bởi một bản tính khác. Tính tất yếu cũng vậy, nó được rút ra không phải từ bản chất riêng của chúng, và lại càng được chứng minh một cách ít phê phán hơn nữa. Ngược lại, số phận của chúng đã được định trước bởi "bản tính của khái niệm", đã được đóng dấu "trong những cuốn danh bạ thiêng liêng của Santa Ca sa" 92 (của lô-gích). Linh hồn của những đối tư&shy;ợng, - trong trường hợp này là của nhà nước, - là đã có sẵn, đã được quy định trước khi có thân thể là cái thực ra chỉ là vẻ bên ngoài. "Khái niệm" là Chúa con trong Chúa cha, tức "ý niệm"; khái niệm là nguyên tắc năng động, quy định và phân biệt. "Ý niệm" và "khái niệm", ở đây, là những sự trừu tư&shy;ợng đã có được sự tồn tại độc lập. §270. "Cái sự kiện là mục đích của nhà nước là lợi ích chung với tính cách là lợi ích chung, việc bảo tồn ở trong lợi ích chung ấy những lợi ích đặc thù mà nó là thực thể, - sự kiện đó là 1)tính hiện thực trừu tượng của nhà nước, hoặc tính thực thể của nhà nước: nhưng nó [tính hiện thực trừu t&shy;ượng hoặc tính thực thể của nhà nước] là 2) tính tất yếu của nhà nước, vì nó phân chia bản thân thành nhữngsự khác biệt trên khái niệm của các lĩnh vực hoạt động nhà nước; do tính thực thể ấy, những sự khác biệt này cũng là những quy định hiện thực,vững chắc [của nhà nước] -tức là những quyền lực; 3) nhưng chính tính thực thể ấy, sau khi đã trải qua một hình thức đào luyện, là cái tinh thần đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân. Vì vậy, nhà nước biết nó muốn gì, và biết đối tư&shy;ợng mong muốn của nó trong tính phổ biến của đối tư&shy;ợng ấy với tư&shy; cách là cái đã đ&shy;ược suy nghĩ; vì vậy, nhà nước hoạt động và hành động phù hợp với những mục đích đã biết rõ, với những nguyên tắc cơ bản đã được nhận thức và với những quy luật không phải chỉ là những quy luật tự nó mà còn là những quy định để nhận thức; và vì những hoạt động của nhà nước liên quan đến những hoàn cảnh và những quan hệ hiện có, cho nên nhà nước cùng hoạt động phù hợp với sự hiểu biết nhất định về những hoàn cảnh và những quan hệ đó". (Chú thích của đoạn này nói về mối quan hệ giữa nhà thờ và nhà nước [sẽ được chúng ta bàn tới] sau này). Việc vận dụng những phạm trù lô-gích này rất đáng được nghiên cứu riêng. "Cái sự kiện là mục đích của nhà nước là lợi ích chung với tính cách là lợi ích chung, việc bảo tồn ở trong lợi ích chung ấy những lợi ích đặc thù mà nó là thực thể, - sự kiện đó là 1) tính hiện thực trừu tư&shy;ợng của nhà nước hoặc tính thực thể của nhà nước". Lời khẳng định cho rằng lợi ích chung với tính cách là lợi ích chung và với tính cách là việc bảo tồn những lợi ích đặc thù, là mục đích của nhà nước, - lời khẳng định ấy là một quy định trừu tư&shy;ợng của tính hiện thực của nhà nước, của sự tồn tại của nhà nước. Không có mục đích đó, nhà nước không còn là nhà nước hiện thực nữa. Đó là đối t&shy;ượng cơ bản của ý chí nhà nước, nhưng đồng thời cũng mới chỉ là quy định chung nhất của đối tư&shy;ợng ấy. Đối với nhà nước, mục đích này, với tính cách là sự tồn tại, là nguyên tố của sự sinh tồn của nhà nước. “Nhưng nó “(tính hiện thực trừu tư&shy;ợng của nhà nước, tính thực thể [của nhà nước]) “là” 2) tính tất yếu của nhà nước, vì nó phân chia bản thân thành những sự khác biệt trên khái niệm của các lĩnh vực hoạt động của nhà nước: do tính thực thể ấy, những sự khác biệt này cũng là những quy định hiện thực, vững chắc - tức là những quyền lực” Nó (tính hiện thực trừu tư&shy;ợng, tính thực thể) là tính tất yếu của nó (của nhà nước), vì tính hiện thực của nhà nước phân chia bản thân thành những lĩnh vực hoạt động phân biệt; sự khác biệt của những lĩnh vực này được quy định một cách hợp lý, và đồng thời những lĩnh vực này là những quy định vững chắc. Tính hiện thực trừu tượng của nhà nước, tính thực thể của nó, là tính tất yếu, vì mục đích thuần túy nhà nước và sự tồn tại thuần túy của tổng thể chỉ được thực hiện thông qua sự tồn tại của những quyền lực nhà nước khác nhau mà thôi. Điều đó là đư&shy;ơng nhiên. Quy định đầu tiên của tính hiện thực của nhà nước là trừu t&shy;ượng: nhà nước không thể được coi một cách giản đơn là tính hiện thực; nó phải được coi là một sự hoạt động, một sự hoạt động được phân biệt. "Tính hiện thực trừu tư&shy;ợng của nhà nước, hoặc tính thực thể của nhà nước [...] là tính tất yếu của nó, vì nó [tính hiện thực trừu tư&shy;ợng hoặc &shy;tính thực thể] Phân chia bản thân thành những sự khác biệt trên khái niệm của các lĩnh vực hoạt động của nhà nước: do &shy;tính thực thể ấy những sự khác biệt này cũng là những quy định hiện thực, vững chắc, - tức là những quyền lực". Mối quan hệ thực thể là mối quan hệ của tính tất yếu, nghĩa là thực thể xuất hiện trong hiện t&shy;ượng như&shy; là được phân chia thành những lĩnh vực của tính hiện thực hoặc những lĩnh vực hoạt động độc lập, nhưng được quy định một cách bản chất. Tôi có thể vận dụng những trừu tư&shy;ợng ấy vào bất kỳ tính hiện thực nào. Vì thoạt đầu tôi xem xét nhà nước căn cứ vào cái công thức "tính hiện thực trừu tư&shy;ợng", nên sau đó tôi tất phải xem xét nó căn cứ vào cái công thức "tính hiện thực cụ thể", "tính tất yếu", sự khác biệt đã được thực hiện. 3) "Nhưng chính tính thực thể ấy, sau khi đã trải qua một hình thức đào luyện, là cái tinh thần đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân. Vì vậy, nhà nước biết nó muốn gì và biết đối tư&shy;ợng mong muốn của nó trong tính phổ biển của đối tượng ấy với tư cách là cái đã được suy nghĩ; vì vậy nhà nước hoạt động và hành động phù hợp với những mục đích đã biết rõ, với những nguyên tắc căn bản đã được nhận thức và với những quy luật không phải chỉ là những quy luật tự nó mà còn là những quy luật để nhận thức; và vì những hoạt động của nhà nước liên quan đến những hoàn cảnh và những quan hệ hiện có, cho nên nhà nước cũng hoạt động phù hợp với sự hiểu biết nhất định về những tình hình và những mối quan hệ đó". Nếu chuyển toàn bộ đoạn văn này sang tiếng nói của con người thì đoạn này có nghĩa: l) Tinh thần đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân là thực thể của nhà nước (tinh thần được đào luyện, đang nhận thức bản thân, là chủ thể và là nền tảng của nhà nước, là sự tồn tại độc lập của nhà nước). 2) Lợi ích chung và việc bảo tồn những lợi ích đặc thù ở trongđó là mục đích phổ biến và nội dung của tinh thần ấy là thực thể hiện có của nhà nước, là bản thân nhà nước của tinh thần đang nhận th&shy;ức bản thân và mong muốn bản thân. 3) Tinh thần, đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân, tức là tinh thần tự nhận thức mình và được đào luyện, chỉ có thể thực hiện được nội dung trừu tượng đó dư&shy;ới dạng những hoạt động được phân biệt, - với tư&shy; cách là sự tồn tại của những quyền lực khác nhau, là uy lực đã được phân chia. Về cách Hê-ghen giải thích vấn đề, cần chú ý: a) Tính hiện thực trừu tư&shy;ợng, tính tất yếu (hay sự khác biệt về thực thể), tính thực thể, - do đó, những phạm trù lô-gích trừu tượng, - được biến thành những chủ thể. Mặc dù Hê-ghen cũng quy định "tính hiện thực trừu t&shy;ượng" và "tính tất yếu” là tính hiện thực và tính tất yếu "của nó", tức là của nhà nước, nhưng 1) "nó", tức là "tính hiện thực trừu t&shy;ượng", hoặc "tính thực thể", là tính tất yếu của nhà nước. 2) Chính nó ["tính hiện thực trừu tư&shy;ợng" hay "tính thực thể"] "phân chia bản thân thành những sự khác biệt trên khái niệm của các lĩnh vực hoạt động của nhà nước". "Do tính thực thể ấy", "những khác biệt trên khái niệm" này cũng là những quy định "hiện thực, vững chắc", - những quyền lực. 3) "Tính thực thể" không còn được coi là một quy định trừu tư&shy;ợng của nhà nước, là tính thực thể "của nó" [của nhà nước]; tính thực thể, với tính cách là nh&shy;ư vậy, biến thành chủ thể, bởi vì trong đoạn kết luận người ta nói rằng: "nhưng chính tính thực thể ấy sau khi đã trải qua một hình thức đào luyện, là cái tinh thần đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân". b) Cuối cùng cũng không nói : "tinh thần đượcđào luyện v.v. là tính thực thể", mà ngược lại, nói: "tính thực thể là tinh thần được đào luyện v.v.". Do đó, tinh thần trở thành vị ngữ của chính mình. c) Sau khi tính thực thể được quy định 1) là mục đích phổ biến của nhà nước, rồi được quy định 2) là những quyền lực được phân biệt, - thì nó lại được quy định 3) là tinh thần được đào luyện, tinh thần hiện thực đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân. Điểm xuất phát thật sự - tức cái tinh thần đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân, cái tinh thần mà không có nó thì "mục đích của nhà nước" và "những quyền lực nhà nước" sẽ chỉ là những ảo tưởng mỏng manh, chỉ là những tồn tại không bản chất, thậm chí không thể có được, - điểm xuất phát đó chỉ xuất hiện như&shy; là vị ngữ cuối cùng của tính thực thể, của cái trước đây đã được quy định là mục đích phổ biến và là những quyền lực nhà nước khác nhau. Nếu nh&shy;ư tinh thần hiện thực được lấy làm điểm xuất phát, thì trong trường hợp này, "mục đích phổ biến" sẽ là nội dung của tinh thần ấy, những quyền lực khác nhau là phư&shy;ơng thức mà nó thực hiện bản thân, là tồn tại hiện thực hay vật chất của nó, mà tính chất đặc thù phải được giải thích từ bản chất của những mục đích của nó. Nhưng vì Hê-ghen xuất phát từ "ý niệm hay thực thể", coi là chủ thể, là bản chất hiện thực, nên chủ thể hiện thực chỉ biểu hiện ra là vị ngữ cuối cùng của vị ngữ trừu tư&shy;ợng. "Mục đích nhà nước" và "những quyền lực nhà nước" bị thần bí hóa khi chúng được tuyên bố là "những ph&shy;ương thức tồn tại" nhất định của thực thể, và bị tách rời khỏi phư&shy;ơng thức tồn tại hiện thực của chúng, khỏi "tinh thần đang nhận thức bản thân và mong muốn bản thân", khỏi "tinh thần được đào luyện". d) Nội dung cụ thể, tức quy định hiện thực, ở đây, biểu hiện ra là cái có tính chất hình thức, còn quy định hoàn toàn trừu tư&shy;ợng của hình thức lại biểu hiện thành nội dung cụ thể. Thực chất của những quy định của nhà nước không phải ở chỗ chúng là những quy định của nhà nước, mà là ở chỗ dư&shy;ới hình thức trừu tư&shy;ợng nhất của chúng, những quy định ấy có thể được coi là những quy định lô-gích siêu hình học. Trung tâm chú ý ở đây không phải là triết học pháp quyền, mà là lô-gích học. Công việc của triết học ở đây không phải là làm cho t&shy;ư duy thể hiện ra trongnhững quy định chính trị, mà là làm cho những quy định chính trị hiện có tiêu tan đi, biến thành những t&shy;ư tưởng trừu tư&shy;ợng. Có ý nghĩa triết học ở đây, không phải là lô-gích của bản thân sự việc, mà chính là sự việc của bản thân lô-gích. Không phải lô gích được dùng để luận chứng nhà nước, mà nhà nước được dùng để luận chứng lô-gích. 1 ) Lợi ích chung, và việc bảo tồn những lợi ích đặc thù ở trong nó, là mục đích của nhà nước;2) Những quyền lực khác nhau là sự thực hiện mục đích đó;3) Tinh thần được đào luyện, tự nhận thức, đang mong muốn và đang hành động, là chủ thể của mục đích đó và của sự thực hiện mục đích đó. Những quy định cụ thể này đ&shy;ược coi là từ ngoài đến, là hors-d’oeuvre <a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftn4" target="_blank">[2]</a>; ý nghĩa triết học của những quy định ấy là ở chỗ trong những quy định ấy, nhà nước có được ý nghĩa lô-gích nh&shy;ư sau: 1) với tư&shy; cách là tính hiện thực trừu tư&shy;ợng hoặc tính thực thể;2) mối quan hệ tính thực thể chuyển thành mối quan hệ tính tất yếu tính hiện thực thực thể;3) thật vậy, tính hiện thực thực thể là khái niệm, là tính chủ quan. Nếu bỏ qua những quy định cụ thể, - những quy định mà trong bất cứ một lĩnh vực nào khác, ví dụ như&shy; trong vật lý học chẳng hạn, đều có thể được thay thế một cách cũng dễ dàng nh&shy;ư vậy bằng những quy định cụ thể khác, do đó, những quy định ấy là không bản chất, - thì chúng ta sẽ có một chư&shy;ơng lô-gích học. Thực thể tất phải "phân chia bản thân thành những sự khác biệt trên khái niệm; do tính thực thể ấy, những khác biệt này cũng là những quy định hiện thực, vững chắc". Cái luận điểm bàn về bản chất này là tài sản của lô-gích học và đã có sẵn tr&shy;ướctriết học pháp quyền. Những sự khác biệt này trên khái niệm, ở đây, tạo thành những sự khác biệt "của các lĩnh vực hoạt động nhà nước" và tạo thành "những quy định vững chắc" tức "những quyền lực" nhà nước, - câu bổ sung này là tài sản của triết học pháp quyền, của kinh nghiệm chính trị. Nh&shy;ư vậy, toàn bộ triết học pháp quyền chỉ là sự bổ sung được nhét vào lô-gích học. Đ&shy;ương nhiên, sự bổ sung đó chỉ là hors-d’oeuvre đối với bản thân sự trình bày khái niệm. Chẳng hạn, xem tr.347 [§270, phần bổ sung]: "Tính tất yếu bao hàm ở chỗ là tổng thể được phân thành những sự khác biệt của khái niệm và ở chỗ cái được phân chia này có tính quy định vững chắc và ổn định, nhưng lại không vững chắc một cách chết cứng, mà vĩnh viễn không ngừng tái sản sinh ra bản thân trong sự tan rã của nó". Xin xem cả "lô-gích học". §271. "Chế độ chính trị, thứ nhất, là tổ chức của nhà nước và là quá trình của cuộc sống hữu cơ của nó trong mối quan hệ v&shy;ới bản thân nó: trong mối quan hệ này, nhà nước phân biệt những yếu tố của mình trong bản thân mình và phát triển chúng tới sự tồn tại vững chắc. Thứ hai:nhà nước, với tính cách là tính cá thể, là một đơn vị bài ngoại, vì vậy đơn vị này quan hệ với những đơn vị khác; như&shy; vậy nó chĩa hoạt động phân biệt của nó ra bên ngoài và theo tính quy định đó, nó xác lập những mặt khác biệt của nó đang tồn tại ở bên trong bản thân trong tính ý tưởng của chúng". Bổ sung: “Nhà nước bên trong, với tính cách như vậy, là chính quyền dân sự, còn hướng ra ngoài là chính quyền quân sự, nhưng chính quyền này là mặt quy định bên trong bản thân nhà nước”.  (còn nữa) Do C.Mác viết vào mùa hè năm 1843Được Viện  Mác - Ăng-ghen - Lê-nin - Xta-lin công bố lần đầu tiên bằng tiếng nguyên bản năm 1927In theo bản thảo Nguyên văn là tiếng Đức   Nguồn: C.Mác và Ph.Ăng-ghen. Toàn tập. Tập 1 (1842-1844). Hà Nội: Nxb. Chính trị quốc gia, 1995. Bản điện tử: <a href="https://www.cpv.org.vn/" target="_blank">https://www.cpv.org.vn</a><a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftnref1" target="_blank"></a><a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftnref1" target="_blank">1*</a>- điều kiện cần thiết.<a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftnref2" target="_blank">1*</a>Những chữ đặt trong dấu ngoặc ở đây cũng như ở những đoạn dưới đây là của Mác.<a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftnref3" target="_blank">[1]</a>- sự khác biệt đặc thù.<a href="https://triethoc.edu.vn/#_ftnref4" target="_blank">[2]</a>- cái thêm vào.</blockquote>

Tên

Mã xác nhận